Kỹ thuật trồng và các biện pháp phòng trừ sâu
bệnh cho cây củ sắn
I - Giống:
Hiện nay có các giống củ sắn địa phương và các giống củ sắn nhập nội từ Trung Quốc.
1. Giống Vĩnh Châu:
Giống có thời gian sinh trưởng từ 120 -125 ngày, giống trồng tốt vào mùa mưa, giống có
nguồn gốc từ Kiên giang củ to, tròn trọng lượng củ trung bình 0,5-0,7kg, vỏ mỏng, da
màu xám trắng. Hàm lượng tinh bột cao, chất lượng tốt, ăn ngọt rất được thị trường ưa
chuộng. Năng suất trung bình 25-30 tấn/ha.
2. Giống Tàu Tĩnh:
Đây là giống nhập nội, củ to nặng 0,8-1kg/củ. Thời gian sinh trưởng từ 120 -135 ngày,
nước nhiều, ăn có vị lạt, vỏ có màu xám vàng, vỏ cứng dầy rất thuận lợi cho việc vận
chuyển, giống trồng thích hợp cho mùa khô.
3. Kỹ thuật nhân giống:
Muốn làm giống thì chọn những cây tốt không sâu bệnh để mỗi cây 3 -4 chùm hoa, chờ
cho quả chín vỏ khô và đen lại thì hái phơi khô đập lấy hạt như các loại đậu khác. Hoặc
chọn lấy một số củ sắn to, không sâu bệnh, có dạng hình đặc trưng, củ nguyên vẹn và
không được cắt rễ cái để làm cây giống, mỗi củ được trồng trong một hố dài rộng 50cm,
sâu 20-30cm. Bón vào đó 20-25kg phân hữu cơ ủ hoai, cứ mỗi giàn rộng 20-25m2 thì
trồng 4 gốc, mỗi gốc một củ (chữ nhân hay chữ thập), để cho dây leo tự nhiên. Khi cây ra
quả thì thu lấy quả chín. Hạt củ sắn có từ 0,5-1% chất Rotenon nên rất độc, không để trẻ
em, gia súc, gia cầm ăn. Lá cây củ sắn cũng không được dùng làm thức ăn chăn nuôi kể
cả nuôi cá.
- Việc chọn giống cây trồng rất quan trọng vì vậy cần lưu ý đối với giống lai F1 không
được để giống cho vụ sau.
II. Kỹ thuật canh tác:
1. Thời vụ:
-Cây củ sắn có nguồn gốc nhiệt đới, nên có thể bố trí nhiều vụ/năm.
-Trồng vụ hè xuống giống 15-30/4 thu hoạch 15-30/8 dương lịch đối với giống Tàu Tỉnh.
Năng suất và chất lượng giống vụ này không cao.
- Tưới nhữ cây: 7-10 ngày sau khi gieo hạt. Hạt đã nhú lên lên đều, pha một muỗng phân
DAP/ 10 lít nước tưới cho cây. Nếu cây con chậm phát triển nên tưới lại lần 2 (1 muỗng
canh phân urê + 1 muỗng canh phân DAP).
- Bón thúc lần 1: (15-20 ngày sau khi trồng): 10kg urê + 10kg DAP rải trực tiếp trên mặt
liếp, tưới nước giữ ẩm.
- Bón thúc lần 2: 25-30 ngày sau khi trồng (rễ củ bắt đầu hình thành): 35kg urê + 40kg
DAP.
- Bón thúc lần 3: (45-50 ngày sau khi trồng): 50kg urê + 50kg DAP + 10 g KCL và thuốc
Furadan 3H: 2-3 kg/công để phòng trừ tuyến trùng, ấu trùng sùng trắng. Kết hợp nhổ cỏ
và chỉ cần xới nhẹ, vun một lớp đất mỏng vào gốc. Không nên vun gốc quá sâu (vun gốc
sâu củ sắn sẽ bị vùi sâu mọc dài ra nên khó bán ).
Giai đoạn củ phát triển, ra hoa:
- Bón thúc lần 4: (lúc cây 60-65 ngày sau khi gieo): 35kg urê + 40kg DAP + 15kg KCL.
- Bón thúc lần 5: lúc cây 70-80 ngày sau khi gieo: Bón hết tổng số phân còn lại giúp cho
củ to, tăng năng suất và chất lượng củ.
III. Chăm sóc:
- Khi cây đã mọc đều tỉa bớt những cây mọc yếu, dặm lại những chỗ thưa nhằm đảm bảo
mật độ sẽ cho năng suất cao sau nầy.
- Khi cây bắt đầu vươn ngọn, dùng kéo (dao) cắt ngọn vươn dài và bám vào nhau. Hái bỏ
hết các chùm nụ, giúp cây tập trung chất để nuôi củ.
- Nếu cây quá tốt dùng thuốc Bonaza 250 ND hoặc Tilt Super 15 cc/ 8 lít hoăc sử dụng
Pachlobutrazol 1 muỗng canh/ 8 lít, phun để hạn chế sinh trưởng cây đồng thời làm lá mo
lại, dầy lên tập trung dinh dưỡng xuống củ nuôi củ tốt nâng cao chất lượng củ.
- Nếu thấy cây có lá hơi cằn, lá chân bị vàng có thể phun bổ sung phân bón lá MX 2 hoặc
Boon-n Flower và siêu Canci để tăng độ dầy của vỏ chống nứt củ.
IV. Biện pháp phòng trừ cỏ dại và sâu bệnh cho cây củ sắn
1. Phòng trừ cỏ dại:
Đất trồng sắn đủ ẩm không ngập nước là điều kiện rất thuận lợi cho cây sắn sinh trưởng
phát triển nhưng cũng là điều kiện tốt cho hạt cỏ dại mọc mầm và phát triển.
Trên đất trồng củ sắn luân canh với dưa hấu và đậu phộng thường xuất hiện 3 nhóm cỏ:
- Sử dụng hạt giống tốt, xử lý hạt giống trước khi gieo bằng ToPan. Sử dụng nấm đối
kháng Trichoderma. Trị bằng Alpine, Bonanza, Topsim M
- Bệnh thối củ:
Có thể do một vài loài nấm đất như: Pythium sp, Myrotylum sp, Fusarium sp. Bệnh thối
củ đặc trưng bởi các vết bệnh màu nâu đen trên vỏ củ, lúc đầu vết bệnh nhỏ, sau đó lan
rộng ra và kết lại với nhau làm bề mặt vỏ củ mất đi màu tự nhiên. Nếu vết bệnh nặng thì
củ sẽ thối từng mãng làm giảm số lượng củ và chất lượng củ.
- Luân canh cây trồng là biện pháp phòng trừ hiệu quả nhất.
- Làm đất kỹ, lên liếp cao, phủ bạt.
- Tạo hệ thống thoát nước trên đồng ruộng tốt.
- Bố trí mật độ gieo trồng thích hợp.
- Sử dụng hạt giống tốt, xử lý hạt giống trước khi gieo bằng Cruizer, xử lý đất bằng cách
sử dụng nấm đối kháng Trichoderma.Trị bằng Aliette, Tilt super
- Bệnh nứt củ:
Biểu hiện làm nứt củ, vết nứt sâu hay cạn tùy giống và chế độ canh tác có thể do các
nguyên nhân sau:
+ Bón N trễ và nhiều, Thiếu Canxi, nhiễm phèn…
+ Nên bón phân cân đối và không bón phân N quá muộn.
+ Điều chỉnh lượng nước tưới, chu kỳ tưới cho phù hợp.
+ Bổ sung thêm Canxi, tưới Hydrophos, Super Humic cho đất.
b. Sâu hại:
- Nhện đỏ: Tetranychus sp.
Nhện đỏ phá hại nhiều loại cây trồng, trong điều kiện nắng nóng nhiệt độ cao, khô hạn
nhện đỏ phát triển và gây hại nặng. Nhện đỏ có kích thước rất nhỏ, rất khó phát hiện bằng
mắt thường, vòng đời nhện ngắn. Nhện thường sống tập trung ở mặt dưới lá chích hút
gây hại. Nhện chích hút làm lá có những vết lấm tấm màu trắng khi bị nặng thì nhiều vết
liên kết nhau làm lá mất diệp lục vàng, khô và rụng sớm.
- Biện pháp phòng trừ:
Để phòng trừ có kết quả cao nên phun thuốc tập trung ở mặt dưới lá, nếu có điều kiện thì
nên phun tưới nước trước khi phun thuốc 1 ngày thuốc sẽ có tác dụng diệt trừ nhện cao
07/9/2009