NHỮNG THANH GỖ DUYÊN DÁNG CỦA
DENIS TRICOT
Tham gia Festival Huế 2010 với tư cách một trong các nghệ sĩ đại diện cho Đại sứ
quán Pháp, vùng Poitou-Charentes, trung tâm văn hóa Pháp và CulturesFrance,
Denis Tricot đã mang tới Cố đô nghệ thuật sắp đặt độc đáo của mình, góp phần cho
thành công chung của một lễ hội đang ngày càng thu hút sự quan tâm của đông đảo
quần chúng và bạn bè quốc tế. Tác phẩm của ông được làm tại cung Diên Thọ và
lăng Tự Đức.
Cung Diên Thọ nằm tại khu vực Tây bắc Hoàng thành Huế, được xây dựng từ năm
1802 với kiến trúc truyền thống. Phía trước có cung Trường Sinh, phía sau có điện
Phụng Tiên. Đây vốn là nơi sinh hoạt của các bà Hoàng Thái Hậu và Thái Thái
Hậu thời Nguyễn. Cung có diện tích tương đối lớn, khoảng 17.500 m2 với hơn 20
công trình kiến trúc lớn nhỏ. Ngôi điện chính là một tòa nhà kép, với 7 gian, 2 chái
và hai hiên trước sau. Sân trước tòa điện chính là nơi Denis Tricot dựng tác phẩm
sắp đặt của mình, ngoài ra ở phía sau - điện Thọ Ninh cũng là nơi Denis cho dựng
tác phẩm.
Vật liệu cho nghệ thuật sắp đặt của Denis vẫn là những thanh gỗ dương mỏng,
được ông cất công vận chuyển từ Pháp sang. Tất cả đều dầy trên 1cm, bản rộng
hơn 10cm và có độ dài trung bình khoảng 250cm. Đặc điểm của những thanh gỗ
này là chúng có thể uốn cong theo nhiều cung khác nhau, dễ dàng gắn, nối tạo ra
độ dài tùy thích theo chủ ý của nghệ sĩ.
Tác phẩm tâm đắc của Denis Tricot tại sân trước tòa chính điện cung Diên Thọ
như một tác phẩm điêu khắc không gian. Những thanh gỗ mộc được gắn kết, thay

dưới ánh đèn lung linh và khúc hòa tấu Nhã nhạc càng dễ cảm nhận được vẻ đẹp
của sự kết hợp giữa tác phẩm nghệ thuật và không gian kiến trúc, vẻ đẹp của cái
mới (nghệ thuật sắp đặt) và vẻ đẹp của một nền văn hóa phong kiến quân chủ xa
xôi, vang vọng.
Vẫn là những tấm gỗ mộc giản dị, Denis Tricot mở rộng tác phẩm của mình tại
không gian lăng Tự Đức (Khiêm Cung, 1864 -1867), một quần thể kiến trúc, thiên
nhiên rộng tới 12ha, bao gồm gần 50 công trình kiến trúc đặc sắc gắn với hồ Lưu
Khiêm, đảo Tịnh Khiêm, đồi thông Điểm khác biệt chủ yếu của không gian tác
phẩm nằm ở yếu tố thiên nhiên. Denis đã chủ động gắn kết không gian tự nhiên
(đồi thông, hồ nước) với không gian kiến trúc. Các thanh gỗ đã được nối dài tới
hàng trăm mét, uốn lượn, trườn bò từ trên đồi thông, xuyên qua chân cầu Tuần
Khiêm, qua nội thất Xung Khiêm Tạ (thủy đình), trượt xuống mặt nước hồ Lưu
Khiêm. Vẫn là nhiều “nét vẽ” kéo dài trong không gian, nhưng do kết hợp với cảnh
quan thiên nhiên tao nhã tại Khiêm Cung nên ấn tượng về vẻ hài hòa, lãng mạn trở
nên hiệu quả hơn. Những đường lượn sóng quanh co qua những cây thông trên đồi,
phản chiếu xuống thảm cỏ xanh, xuống mặt nước hồ trong buổi chiều tà như tăng
phần tịch mịch dường như vô tận cho một không gian vốn dĩ dành cho một linh
hồn đã khuất.
Có du khách sau khi biết được đây (những thanh gỗ của Denis) là một tác phẩm
nghệ thuật sắp đặt đã nói: “Vậy mà tôi tưởng đó là những cây cầu nối linh hồn
những vị vua đã mất” thật là một liên tưởng hết sức thú vị và bất ngờ. Nghệ thuật
của Denis Tricot quả thật đã kích thích trí tưởng tượng phong phú của người xem,
và chính họ đã mang lại nhiều lớp ý nghĩa, tầng giá trị khác nhau cho tác phẩm.
Khi được hỏi về ý tưởng xây dựng tác phẩm tại lăng Tự Đức và cung Diên Thọ,
Denis Tricot đã nói, mặc dù không am hiểu lắm về triết học phương Đông nhưng
ông muốn tác phẩm của mình có liên hệ tới những tư tưởng triết học còn hiện diện
trên dấu tích kiến trúc kinh thành Huế. Phải chăng ông muốn nói tới tinh thần “vạn
vật nhất thể” trong biểu hiện hài hòa giữa các yếu tố tự nhiên, kiến trúc, con người
tại đây? Và những thanh gỗ của ông thật sự sẽ là một cầu nối giữa các yếu tố thuộc
về quá khứ và hiện tại?