Thất diệp đởm - Một cây thuốc quý có tác dụng hạ
cholesteron máu và chống lão hoa
Cây thất diệp đởm có tên khoa học là Gynostemmattis sp., thuộc họ Curcubitaceae,
cây thuốc này đã được một số nước Châu á nghiên cứu, đặc biệt là Trung Quốc.
Thất diệp đởm là một trong những cây thuốc có khả năng chống ôxy hoá tế bào,
cây mọc tự nhiên ở vùng cao. Hình thái thực vật chi Gynostemmattis là loài thân
thảo, giây nhỏ dài có tua cuốn (vòi như bầu bí), lá có dạng chân gà, thường có 5 - 7
lá nhỏ, quả hình cầu, khi chín có mầu đen. Thời kì ra hoa từ tháng 6 - 8, thời kì ra
quả tháng 9 - 10, thu hoạch vào tháng 11 - 12 hàng năm. Thành phần hoá học: Có Saponosid flavonoit, theo tài liệu (Fang và cộng sự) đã
phân lập được 3 chất xác định là Rutinombuosid và 1 axít hữu cơ là axít malonic.

Tác dụng và sử dụng: ở Trung quốc người ta đã dùng chế phẩm bào chế từ cây thất
diệp đởm dưới dạng chè thuốc, thuốc sắc với công dụng tiêu viêm, giải độc, chỉ ho,
dưỡng tâm an thần, chống lão hoá và làm thuốc bổ. Dịch chiết trong nước của cây
có tác dụng chống lão hoá, kéo dài tuổi thọ, giảm cholesterol. Trong năm 1996 các
nhà khoa học Trung Quốc đã nghiên cứu và thông báo Thất diệp đởm có tác dụng
bảo vệ cho chuột tránh được sự tác động của tia bức xạ
(Chen - W C, Ham DM). Cũng theo tài liệu Trung Quốc cây thất diệp đởm mọc ở
Chiết giang, Quảng Đông, Quảng Tây - Trung Quốc.


chiết dược liệu có tác dụng ức chế sự tăng cholesterol máu ở chuột ăn cholesterol
hàng ngày 71% so với nhóm đối chứng. Riêng nói về nghiên cứu trồng trọt để chủ
động nguồn nguyên liệu sản xuất thuốc thì chưa có tác giả nào đề cập đến, kể cả
trồng trọt tại nơi nguyên thuỷ có điều kiện sinh thái phù hợp cho cây mọc tự nhiên
(Cao bằng) cũng như các nơi khác.

Chúng tôi đã quan tâm đến việc chủ động trồng trọt, để tạo nguyên liệu cho sản
xuất thuốc mới và được sự đồng ý của Ban Giám đốc Viện dược liệu, chúng tôI đã
tiến hành thu thập hạt giống cây thất diệp đởm từ Cao bằng về gieo trồng và theo
dõi tình hình sinh trưởng, phát triển ở Hà nội. Xác định hàm lượng hoạt chất có
trong cây trồng so với cây mọc tự nhiên ở Cao Bằng. Đã thu hoạch dược liệu, định
lượng được hàm lượng Flavoloit và Saponin toàn phần.

Kết quả cho thấy hạt sau khi gieo khoảng 4 - 6 ngày đã bắt đầu mọc, tỷ lệ mọc cao
tới 80%. Từ ngày hạt mọc đến khi đưa cây ra ruộng trồng là 80 ngày, chiều cao cây
lúc trồng là 6 - 7 cm và tỷ lệ cây sống tới 95%. Cây thích ứng với thời vụ gieo hạt
vào tháng 11 ở đồng bằng (Thanh trì - Hà nội).

Theo dõi về sự sinh trưởng và phát triển của cây Thất diệp đởm trồng tại Hà nội,
chúng tôi đã có những kết quả như sau:

Sau 15 ngày trồng cây đã có 8 - 12 lá và cao là 18 - 36cm. Đến 60 ngày sau cây đã
cao tới 78 – 140 cm và có số lá nhiều, lúc này đã bắt đầu ra nhánh cấp II. Cây đã
sinh trưởng và phát triển khá tốt.

Tuy nhiên cây Thất diệp đởm có nguồn gốc mọc tự nhiên trên núi cao, dưới tán
rừng và được đeo bám, che bóng bởi nhiều loài cây khác, do vậy khi đưa xuống
đồng bằng trồng trực tiếp trên ruộng không được che bóng, nên vào tháng 6 - 7 trời
quá nóng cây tàn lụi. Những cây được trồng trong chậu thí nghiệm đặt dưới tán các
cây khác vẫn sống, tình hình sinh trưởng phát triển bình thường. Chúng ta cần tiếp