Phần mở đầu: Giới thiệu chung
Xây dựng là một ngành kinh tế lớn của nền kinh tế quốc dân, nó đóng vai trò
chủ chốt ở khâu cuối cùng của quá trình sáng tạo nên cơ sở vật chất kỹ thuật
và tài sản cố định cho mọi lĩnh vực hoạt động của đất nớc và xã hội dới mọi
hình thức. Trong công cuộc đổi mới xây dựng đất nớc đi theo con đờng chủ
nghĩa xã hội càng đòi hỏi phải có một tổ chức quản lý lĩnh vực xây dựng chặt
chẽ hơn. Vì vậy chính phủ đã ra nghị định 15/CP ngày 4 tháng 3 năm 1994
quy định về chức năng nhiệm vụ quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Xây
dựng cho phù hợp với thời kỳ mới.
phần i :
Tìm hiểu về bộ xây dựng và viện kinh tế xây dựng
I. Bộ Xây Dựng:
1/ Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Xây Dựng:
Theo Nghị định số 15-CP ngày 4 tháng 3 năm 1994 của Chính phủ về chức
năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Xây Dựng đã cho biết:
- Bộ Xây dựng là một cơ quan của Chính phủ thực hiện chức năng quản lý
nhà nớc về xây dựng, vật liệu xây dựng, nhà, công trình công cộngvà kiến
trúc, quy hoạch phát triển đô thị- nông thôn trong cả nớc.
Với rất nhiều lĩnh vực nh vậy, Bộ Xây dựng thực hiện quyền hạn, nhiệm vụ và
trách nhiệm quản lý nhà nớc của Bộ, cơ quan ngang bộ và các nhiêm vụ,
quyền hạn cụ thể sau:
+ Nghiên cứu, xây dựng trình chính phủ phơng hớng chiến lợc và biện pháp
lớn về phát triển xây dựng nhà, công trình công cộng và vật liệu xây dựng, quy
hoạch tổng thể về xây dựng đô thị hoá loại 2 trở lên, các khu công nghiệp
quan trọng, các vùng kinh tế tập trung theo yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội
1
của đất nớcvà chỉ đạo, hớng dẫn, kiểm tra thực hiện sau khi đợc Chính phủ phê
duyệt.
+ Xây dựng trình Chính phủ ban hành các cơ chế chính sách thuộc các lĩnh
vực do Bộ Xây dựng phụ trách hoặc Bộ ban hành.
+ Chủ trì xét duyệt hoặc xét duyệt theo thẩm quyền các đồ án thiết kế quy
- Văn phòng Bộ
2. Các tố chức sự nghiệp trực thuộc Bộ gồm :
- Viên quy hoạch đô thị- nông thôn
- Viện khoa học kỹ thuật xây dựng
- Viện tiêu chuẩn hoá xây dựng
- Viện kinh tế xây dựng
- Viện vật liệu xây dựng
- Trờng đại học kiến trúc Hà Nội
- Trờng đại học kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh
Các tổ chức sự nghiệp khác gồm : Viện, trung tâm, Trờng trung học và công
nhân trực thuộc Bộ do Bộ Xây dựng thoả thuận với các Bộ liên quan và Ban tổ
chc cán bộ Chính phủ sắp xếp lại trình Thủ tớng Chính phủ quyết định.
II. Viện kinh tế xây dựng:
Theo văn bản số 22/VKT.1 ngày 13/01/2000:
Viện kinh tế xây dựng là một đơn vị nghiên cứu khoa học công nghệ đ-
ợc thành lập từ năm 1974 theo Quyết định số: 654/BXD ngày 18/4/1974 của
Bộ trởng Bộ Xây dựng.
Tại Quyết định số 782/TTG ngày 24/10/1996 của Thủ tớng Chính phủ,
viện đã đợc sắp xếp trong hệ thống 41 Viện nghiên cứu- triển khai khoa học
công nghệ (đợt đầu tiên) cấp quốc gia.
Viện Kinh tế xây dựng có chức năng nghiên cứu khoa học và tổng kết đánh
giá hoạt động kinh tế trong xây dựng cơ bản, công nghiệp vật liệu xây dựng,
phát triển đô thị và nông thôn; đề xuất những căn cứ khoa học về quản lý, chế
độ chính sách cụ thể, định mức kinh tế- kỹ thuật, giúp Bộ trởng Bộ xây dựng
thực hiện việc thống nhất quản lý Nhà nớc về các lĩnh vực nói trên theo nhiệm
vụ và quyền hạn của thành viên Hội đồng Bộ trởng.
3
Ngày 23/01/1999, Bộ trởng Bộ Xây dựng đã có Quyết định số 99/QĐ-
BXD quy định chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Viện Kinh tế xây
dựng.
đang cố gắng phấn đấu từng bớc để đến năm 2005 đạt trình độ ngang tầm về
kinh tế xây dựng của các nớc tiên tiến trong khu vực.
1/ Chức năng, nhiệm vụ của Viện Kinh tế xây dựng:
Theo quyết định của Bộ trởng Bộ Xây dựng về Quyđịnh chức năng, nhiệm
vụ và cơ cấu tổ chức của Viện Kinh tế xây dựng (QĐ số 99/QĐ-BXD ngày
23/01/1999):
Viện Kinh tế xây dựng là đơn vị sự nghiệp khoa học có thu trực thuộc Bộ Xây
dựng, nằm trong hệ thống các Viện nghiên cứu khoa học công nghệ quốc
gia:
- Công tác nghiên cứu khoa học của Viện đợc triển khai theo những chức năng
chủ yếu sau:
+ Tổng kết , đánh giá,nghiên cứu triển khai khoa học kinh tế trong các lĩnh
vực xây dựng, công nghiệp VLXD và xây dựng phát triển đô thị, cụm dân c.
+ Nghiên cứu đề xuất cơ chế, chính sách về kinh tế xây dựng, công nghiệp
VLXD, xây dựng phát triển đô thị, cụm dân c nhằm phục vụ cho công tác
quản lý Nhà nớc của Bộ Xây dựng do chính phủ phân công.
+ Xác lập những căn cứ khoa học về quản lý kinh tế và định kỳ phân tích
hoạt động kinh tế trong xây dựng cơ bản, sản xuất vật liệu xây dựng, cung ứng
vật t - kỹ thuât cho xây dựng, phát triển đô thị và nông thôn, đề xuất những
biện pháp nâng cao hiệu quả kinh tế trong các lĩnh vực nói trên.
+ Thông tin và dự báo kinh tế trong xây dựng và phát triển đô thị, nông thôn;
biên soạn và phổ biến các tài liệu hớng dẫn khoa học.
- Có nhiệm vụ cụ thể:
+ Nghiên cứu cơ chế chính sách về kinh tế và quản lý kinh tế tong lĩnh vực
đầu t xây dựng.
+ Nghiên cứu xây dựng hệ thống định mức kinh tế kỹ thuật, giá cả trong lĩnh
vực đầu t xâydụng.
5
+ Nghiên cứu mô hình tổ chức và cơ chế chính sách quản lý các doanh
nghiệp thuộc ngành xây dựng.
hình thức văn bản QPPL phù hợp đối với từng ngành, từng lĩnh vực, và có tính
khả thi, hiệu lực, hiệu quả nhằm thúc đẩy, phát triển mọi hoạt động kinh tế
đầu t xây dựng.
+ Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan (Vụ TC-LĐTL, Vụ KH-TK và
Ban đổi mới DNNN Trung ơng...) triển khai thực hiện đổi mới và phát triển
doanh nghiệp của Bộ: Nghiên cứu thí điểm mô hình tổ chức Công ty mẹ-
công ty con để Bộ trình chính phủ cho phép áp dụng trong giai đoạn 2001-
2005; Thí điểm khoán kinh doanh ở Công ty gốm xây dựngĐông Triều; Xây
dựng đề án tổng thể sắp xếp doanh nghiệp thuộc bộ đến năm 2005...
+ Xây dựng tổ chức thông tin rộng rãi kinh tế xây dựng. Trong đó có việc
xuất bản ấn phẩm thông tin kinh tế xây dựng.
+ Ngoài các nhiệm vụ chủ yếu trên, Viện sắn sàng thực hiện mọi nhiệm
khác do Bộ trực tiếp giao: Tham gia công tác thanh tra kiẻm tra trong đầu t
xây dựng; Hợp tác quốc tế về quản lý kinh tế đầu t xây dựng, t vấn, thẩm định
các dự án đầu t, các công trình quan trọng . ( Định mức, đơn giá, dự toán, tổng
dự toán, giá thanh quyết toán, đánh giá hồ sơ thầu, đánh giá tài sản doanh
nghiệp...); Hớng dẫn, bồi dỡng, đào tạo nghiệp vụ về quản lý đầu t xây dựng
và nghiệp vụ KTXD; Giải quyết các vớng mắc về quản lý đầu t xây dựng cho
các ngành, các địa phơng cơ sở...
2/ Cơ cấu tổ chức hoạt động của Viện Kinh tế xây dựng:
- Viện có Viện trởng và các Phó Viện trởng.( Tên viện trởng và phó viện tr-
ởng )
Viện trởng chịu trách nhiệm trớc Bộ trởng tổ chức chỉ đạo mọi mặt hoạt
động của Viện theo các quy định của Nhà nớc. Viên trởng có trách nhiêm xây
dựng quy chế hoạt hoạt động của Viện trình lên Bộ trởng duyệt để thực hiện
tốt chức năng nhiệm vụ đợc giao.
Các Phó Viện trởng giúp Viện trởng trong việc tổ chức chỉ đạo thực hiện
từng mặt công tác do Viện trởng phân công và chịu trách nhiệm trớc Viện tr-
ởng về những mặt công tác đó.
7
do Bộ phân phối hoặc điều chuyển trực tiếp cho các đề tài nghiên cú của Viện,
Kinh phí hoạt động dịch vụ thu từ các đơn vị đặt hàng.
Viện còn hoạt động dựa trên một số mặt công tác rất rộng nh:
-Trong công tác quản lý kinh tế:
Đối với những vấn đề kinh tế thuộc chức năng thống nhất quản lý Nhà
nớc của Bộ, Viện chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng và các bộ môn
nghiệp vụ có liên quan trong và ngoài Bộ để giúp Bộ trởng quyết định.
Đối với những vấn đề kinh tế về quy hoạch, khảo sát, thiết kế, xây lắp,
cung ứng vật t cho xây dựng, quản lý nhà và công trình đô thị...cần phải giải
quyết nhằm thực hiện chức năng quản lý của các cơ quan, các đơn vị khác,
Viện sẽ phối hợp nghiên cứu thông qua hợp đồng kinh tế hoặc theo yêu cầu
của Bộ giao.
- Trong công tác nghiên cứu khoa học:
Đối với những chơng trình, đề tài khoa học do Nhà nớc hoặc Bộ giao và
thực hiện bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nớc cấp, Viện chịu sự chỉ đạo, kiểm
tra đánh giá kết quả thực hiện của Uỷ ban Khoa học kỹ thuật Nhà nớc và của
Bộ thông qua các tổ chức quản lý khoa học.
Đối với những vấn đề kinh tế thuộc nội dung kinh tế xây dựng, kinh tế
công nghiệp vật liệu và cấu kiện xây dựng, kinh tế đô thị, cần đợc đặt ra cho
các ngành, địa phơng và các tổ chức sản xuất kinh doanh thực hiện việc nghiên
cứu, Viện chủ trì công tác tổ chức, hớng dẫn phơng pháp, hỗ trợ và kiểm tra
kết quả theo mối quan hệ chỉ đạo thống nhất về nghiệp vụ.
- Trong công tác quản lý nội bộ...
3/ Một số hoạt động của Viện trong việc thực hiện công tác quản lý Nhà
nớc năm 1999:
Năm 1999 là năm cuối của thập kỉ 90, cùng với những thuận lợi và khó
khăn chung của nền kinh tế - xã hội nớc ta: thị trờng bị thu hẹp, nhiều biến
động về cơ chế, chính sách trong quản lí đầu t và xây dựng, tình hình đầu t
trong nớc ngày càng giảm, đặc biệt là đầu t nớc ngoài tại Việt Nam... đã ảnh
9
Năm 1999 là năm có nhiều chuyển đổi quan trọng trong cơ chế quản lí
kinh tế, một số chính sách về quản lí giá cả trong xây dựng cũng cần đợc bổ
sung, sửa đổi cho phù hợp thực tiễn đang diễn ra. Từ thực tế đó, Viện đã triệt
để ứng dụng ngay kết quả nghiên cứu đã đợc thực hiện trong thời gian qua
trong việc soạn thảo các văn bản quy phạm pháp luật phục vụ cho công tác
quản lí của Bộ Xây Dựng.
Đã nghiên cứu soạn thảo và trình Bộ ban hành Thông t hớng đẫn việc lập
và quản lí chi phí xây dựng công trình thuộc các dự án đầu t số: 08/1999/TT -
BXD ngày 16/11/1999 (thay thế Thông t số: 23/BXD - VKT ngày 15/12/1995
của BXD).
Nghiên cứu soạn thảo Định mức chi phí thiết kế các công trình xây dựng
(Thay thế Quyết định số: 179/BXD - VKT ngày 17/7/1996 của Bộ trởng và các
tổ chức t vấn, đến nay Bộ trởng Bộ Xây Dựng đã kí ban hành tại Quyết định
số: 01/2000/QĐ - BXD ngày 03/01/2000.
Nghiên cứu soạn thảo và đã trình Bộ ban hành tập Định mức tỉ lệ khấu
hao hàng năm các loại máy và thiết bị xây dựng theo quyết định số:
02/1999/QĐ - -BXD ngày 11/01/1999 của Bộ trởng Bộ Xây dựng.
Nghiên cứu soạn thảo và đã trình Bộ ban hành tập Định mức dự toán xây
dựng cấp thoát nớc (Thay thế Quyết định số 411/BXD ngày 10/6/1996 của Bộ
Xây dựng) theo Quyết định số: 24/1999/QĐ - BXD ngày 25/9/1999 của Bộ tr-
ởng Bộ Xây dựng.
Hoàn thành việc nghiên cứu sửa đổi, bổ sung tập Định mức dự toán khảo
sát xây dựng (Thay thế Quyết định số: 177/BXD - VKT ngày 17/7/1995 của
Bộ trởng Bộ Xây dựng). Hiện nay, tập dự thảo đã đợc hoàn thành ở cáp Viện ,
đang làm thủ tục trình Bộ đẻ có thể kí ban hành trong quý II/ 2000.
11
Hoàn thành việc soạn thảo sửa đổi Thông t hớng dẫn lập và quản lí giá
khảo sát (Thay thế Thông t số: 22/BXD - VKT ngày 17/7/1995 của Bộ Xây
dựng). Hiện nay, dự thảo đã đợc hoàn thành ở cấp Viện, đang làm thủ tục trình
bộ để có thể kí ban hành trong quý II/2000.
trình xây dựng cơ bản theo luật thuế GTGT và thuế Thu nhập doanh nghiệp số:
01/1999/ TT - BXD ngày 16/1/1999.
Chỉ đạo và hớng dẫn các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ơng trong cả n-
ớc xây dựng và ban hành 61 bộ đơn giá xây dựng cơ bản làm căn cứ lập và
thẩm định đơn giá, dự toán các công trình, các dự án đầu t trên địa bàn. Trình
Bộ ra văn bản hoả thuận để các thành phố: Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh,
Hải Phòng, Đà Nẵng và Cần Thơ ban hành Bộ Đơn giá xây dựng cơ bản áp
dụng trên phạm vi của 5 thành phố loại I.
Chỉ đạo và hớng dẫn nghiệp vụ các Ban quản lí dự án các công trình đặc
biệt: Thuỷ điện Ialy, thuỷ điện sông Hinh... lập đơn giá riêng do đặc trng yêu
cầu kỹ thuật công trình.
Nghiên cứu soạn thảo trình Bộ ban hành "thông t hớng dẫn quy đổi vốn
đầu t đã thực hiện của công trình xây dựng thuộc các dự án đầu t về thời điểm
bàn giao công trình đa vào khai thác sử dụng" theo phân công hớng dẫn của
Nghị định số: 52/1999/NĐ - CP. Đến nay, dự thảo đang đợc hoàn thành ở cấp
Viện, trong thời gian tới sẽ tổ chức báo cáo Bộ để có thể ban hành áp dụng từ
năm 2000.
Đợc Bộ phân công và giao nhiệm vụ, Viện Kinh tế xây dựng đã tham gia
phối hợp với Ban vật giá Chính phủ và Bộ Tài chính trong việc soạn thảo
Thông t liên tịch hớng dẫn thông báo và kiểm soát giá vật liệu xây dựng giá
thiết bị trong xây dựng cơ bản, gần đây nhất, Viện đã trình Bộ kí công văn số:
13
2141/ BXD - VKT ngày 22/7/1999 để góp ý lần cuối cho văn bản này. Hiện
nay, Ban Vật giá Chính phủ đang tổng ý kiến đóng góp, hoàn chỉnh văn bản và
hoàn tất các công việc còn lại để trình bộ ban hành.
3. Là một đơn vị sự nghiệp khoa học có thu theo Quyết định số: 99/QĐ -
BXD của Bộ trởng BXD, Viện kinh tế xây dựng đợc thực hiện t vấn lập hoặc
thẩm định các dự án đầu t, định mức, đơn giá, dự toán, tổng dự toán, giá thanh
toán; thẩm tra phần xây lắp trong quyết toán vốn đầu t; quản lí dự án, lập hoặc
đánh giá hồ sơ dự thầu; đánh giá tài sản của doanh nghiệp. Theo chức năng,
- Nghiên cứu phơng pháp luận và quản lí giá công trình xây dựng
theo
hệ t vấn Anh ở các nớc.
6. Trên lĩnh vực hợp tác quốc tế, Viện đã có mối quan hệ truyền thống
với các hãng t vấn lớn nh: DA VIS LANGDON &SEAH, RAWLINSONS ...
và một số cơ quan nghiên cứu kinh tế thuộc ngành Xây dựng của Trung Quốc
để tăng cờng hợp tác và su tầm tài liệu phục phụ cho tiến trình hội nhập của
đất nớc nói chung và ngành Xây dựng nói rieeng phù hợp với quốc tế và khu
vực.
7. Thờng xuyên tạo điều kiện để các cán bộ, nghiên cứu viên trong Viện
đợc học tập nâng cao trình độ: ngoại ngữ, tin học ... Ngoài ra, Viện còn
khuyến khích, động viên và cử các cán bộ đi đào tạo trình độ Thạc sĩ kinh tế
và Tiến sĩ kinh tế ở trong và ngoài nớc.
8. Các mặt công tác khác:
Một nhiệm vụ quan trọng của Viện là tham gia phục vụ công tác quản lí
Nhà nớc của Bộ và Chính phủ. Bởi vậy, mỗi cán bộ, công chức trong Viện phải
tham gia đầy đủ các đợt sinh hoạt chính trị, học tập các Nghị quyết của ban
15
chấp hành trung ơng Đảng và Nhà nớc vận dụng trong công tác chuyên môn
của mình.
Các tổ chức đoàn thể trong viện: Công đoàn, Chi đoàn TNCS HCM, Phụ
nũ thờng xuyên phối hợp chặt chẽ trong việc hởng ứng tham gia các hoạt động
do Bộ phát động: Cuộc thi tìm hiểu về Công đoàn Việt Nam, các cuộc thi đấu
bóng bàn, bóng đá ... ; Tổ chức vận động đoàn thể ván bộ, Công chức trong
đơn vị tham gia ủng hộ đồng bào bị hoạn nạn do thiên tai, đặc biệt là trong 2
đợt vận động ủng hộ đồng bào miền Trung bị lũ lụt, anh chị em trong Viện đã
quyên góp đợc với tổng số tiền là 15 triệu đồng.
Ngoài việc t vấn thẩm định các dự án, dự toán, tổng dự toán công trình đã
tiết kiệm trong việc chi tiêu hội họp, đi lại, thông tin liên lạc ...
Viện luôn tạo điều kiện về thời gian và vật chất để lực lợng tự vệ tham