Đau cách hồi ở chân: Triệu chứng bệnh mạch máu
dễ nhầm
Tại các phòng khám xương khớp và mạch máu, khoảng hơn một nửa số bệnh nhân
than phiền là triệu chứng xảy ra ở hai chân. Đây là nhóm triệu chứng rất thường
gặp. Nguyên nhân gây ra có thể đa dạng: bệnh lý cơ xương khớp, bệnh lý thần
kinh, bệnh lý mạch máu.
Trong số đó, đau cách hồi là triệu chứng thường dễ bị bỏ sót, hoặc có thể bị nhầm
lẫn nếu như khai thác không đầy đủ. Nếu bỏ qua hoặc điều trị nhầm lẫn, bệnh nhân
có thể bỏ mất cơ hội điều trị và theo dõi bệnh mạch máu ở giai đoạn sớm, hoặc có
thể dẫn tới những hậu quả đáng tiếc về sau.
Thực tế, gần như hầu hết bệnh nhân mạch máu đến khám và điều trị với các triệu
chứng đã quá rõ ràng, nghĩa là bệnh đã ở giai đoạn muộn, như đau chân dữ dội
ngay khi nghỉ ngơi, teo cơ thiểu dưỡng nặng nề, hoặc thậm chí tím tái chân, hoại
tử chân Với các tình huống này, kết quả điều trị bệnh mạch máu sẽ rất kém và tỷ
lệ đoạn chi rất cao.
Đau cách hồi là gì?
Đau cách hồi là thuật ngữ y khoa, được dịch từ Intermittent claudication, có nguồn
gốc Latinh là limp, nghĩa là đi khập khiễng. Đây là cơn đau được mô tả với cảm
giác co rút, thắt chặt, đau nhức, rất khó chịu, xảy ra sau khi người bệnh hoạt động,
đi lại một quãng đường nhất định. Vị trí thường ở vùng cẳng chân.
Cơn đau thường chỉ giảm đi, nhẹ bớt khi người bệnh ngồi nghỉ, để thõng chân.
Nếu tiếp tục đi lại, sau một quãng đường cố định như cũ, cơn đau sẽ xuất hiện trở
lại. Đau cách hồi làm người bệnh không thể đi liên tục trong một quãng đường dài,
mà phải khập khiễng và ngắt quãng với từng đoạn đường ngắn, vừa đi vừa nghỉ
từng chút một.
Nếu người bệnh hoạt động nặng, chạy nhanh, đi lên dốc, hoặc lội nước, cơn đau sẽ
xuất hiện sớm hơn so với đi trên đường bằng phẳng. Vị trí cơn đau cũng có thể
xảy ra ở vùng đùi hoặc mông, kèm theo chứng rối loạn cương dương ( hội chứng
Lerich), phản ánh khá chính xác vị trí mạch máu bị hẹp tắc.
Đau cách hồi được coi là triệu chứng điển hình của bệnh hẹp tắc động mạch. Bệnh
càng tiến triển, quãng đường đi được càng ngắn lại. Cơn đau có thể diễn tiến ngay

chiều tối, và thường nhẹ hơn vào buổi sáng, hay sau khi nghỉ ngơi, gác chân cao.
Điểm khác biệt là: đau do hẹp tắc mạch máu sẽ trầm trọng hơn nếu ngồi gác chân
cao; người bệnh thường phải ngồi để thõng chân xuống giường.
Các triệu chứng kèm theo của suy tĩnh mạch giúp phân biệt với đau do tắc mạch
như tình trạng sưng phù chân quanh mắt cá, vọp bẻ về đêm, dãn các tĩnh mạch
nông ngoài da, chân nóng ấm
Cần lưu ý phân biệt các triệu chứng đau chân có phải là đau cách hồi mạch
máu hay không, nhất là trên cơ địa có yếu tố nguy cơ của bệnh hẹp tắc động
mạch. Hay nói khác đi, những cơn đau xảy ra trên những người tuổi trên 50, đái
tháo đường, rối loạn chuyển hóa mỡ trong máu, hút thuốc lá, xơ vữa động mạch,
bệnh mạch vành kém đáp ứng với các điều trị giảm đau thông thường, cần nghĩ
đến nguyên nhân hẹp tắc động mạch. Bệnh nhân nên khám và tư vấn tại các
chuyên khoa mạch máu để giúp có thể phát hiện sớm bệnh hẹp tắc động mạch mạn
tính, tăng khả năng bảo tồn chi, tránh các biến chứng nặng có thể dẫn tới hoại tử,
đoạn chi sau này.