BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TOÀN CẦU
BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TOÀN CẦU
( Những thông tin mới nhất)
( Những thông tin mới nhất)
GS.TSKH Nguyễn Đức Ngữ
GS.TSKH Nguyễn Đức Ngữ
Trung tâm KHCN Khí tượng Thủy văn và Môi trường
Trung tâm KHCN Khí tượng Thủy văn và Môi trường
BiẾN ĐỔI KHÍ HẬU TOÀN CẦU
BiẾN ĐỔI KHÍ HẬU TOÀN CẦU
•
1. Tóm tăt những phát hiện mới chủ yếu từ sau báo
1. Tóm tăt những phát hiện mới chủ yếu từ sau báo
cáo đánh giá lần thứ 4 (2007)- AR4
cáo đánh giá lần thứ 4 (2007)- AR4(theo Nordic co-
(theo Nordic co-
operation, 2010
operation, 2010
)
)
•Những dấu hiệu của BĐKH đang tiếp tục diễn ra là
Những dấu hiệu của BĐKH đang tiếp tục diễn ra là
rõ rệt
•
Theo NASA, diện tích băng giảm trung bình
Theo NASA, diện tích băng giảm trung bình
10%/thập kỷ kể từ 1975 làm diện tích phủ
10%/thập kỷ kể từ 1975 làm diện tích phủ
băng ở Bắc cực chỉ còn 30% so với 60% trước
băng ở Bắc cực chỉ còn 30% so với 60% trước
đây. Theo Colin Summerhayes, nếu toàn bộ
đây. Theo Colin Summerhayes, nếu toàn bộ
băng ở phía Tây Nam cực tan, mực nước biển
băng ở phía Tây Nam cực tan, mực nước biển
trung bình toàn cầu sẽ tăng thêm 0,9-1,5m
trung bình toàn cầu sẽ tăng thêm 0,9-1,5m
vào cuối thế kỷ này.
vào cuối thế kỷ này.
Tóm tăt (tiếp)
Tóm tăt (tiếp)
•
Một số bộ phận của các tầng băng ở Greenland tan
Một số bộ phận của các tầng băng ở Greenland tan
chảy nhanh trong những năm gần đây, song chưa
chảy nhanh trong những năm gần đây, song chưa
khẳng định là hiện tượng tạm thời hay thể hiện xu
khẳng định là hiện tượng tạm thời hay thể hiện xu
thế dài hạn. Các tầng băng ở Nam cực cũng bị giảm
thế dài hạn. Các tầng băng ở Nam cực cũng bị giảm
đi về khối lượng.
•
Sau vài năm không có biến đổi rõ rệt từ những năm
Sau vài năm không có biến đổi rõ rệt từ những năm
đầu 1990, hàm lượng khí Mê tan trong khí quyển từ
đầu 1990, hàm lượng khí Mê tan trong khí quyển từ
năm 2007 lại có biểu hiện tăng lên. Một vùng thềm
năm 2007 lại có biểu hiện tăng lên. Một vùng thềm
biển Bắc cực chứa mê tan đóng băng đang trở nên
biển Bắc cực chứa mê tan đóng băng đang trở nên
không ổn định và khai thông nhanh làm CH4 thoát ra
không ổn định và khai thông nhanh làm CH4 thoát ra
nhiều và nhanh hơn trở thành KNK đầy đủ.
nhiều và nhanh hơn trở thành KNK đầy đủ.
Tóm tắt (tiếp)
Tóm tắt (tiếp)
•
Những ảnh hưởng của chu kỳ mặt trời đến nhiệt độ là nhỏ,
Những ảnh hưởng của chu kỳ mặt trời đến nhiệt độ là nhỏ,
thậm chí có thể chúng ta đang ở trong thời kỳ dài với hoạt
thậm chí có thể chúng ta đang ở trong thời kỳ dài với hoạt
động mặt trời thấp và do đó tốc độ nóng lên trong vài thập
động mặt trời thấp và do đó tốc độ nóng lên trong vài thập
kỷ tới sẽ chậm lại nhất thời (làm giảm khoảng 0,2oC trong 2-
kỷ tới sẽ chậm lại nhất thời (làm giảm khoảng 0,2oC trong 2-
3 thập kỷ tới), song xu thế nóng lên dài hạn vẫn rõ rệt.
3 thập kỷ tới), song xu thế nóng lên dài hạn vẫn rõ rệt.
•
bể hấp thụ tự nhiên.
bể hấp thụ tự nhiên.
•Đóng góp của băng tan từ các tầng băng ở
Đóng góp của băng tan từ các tầng băng ở
Greenland vào mực nước biển toàn cầu dâng lên là
Greenland vào mực nước biển toàn cầu dâng lên là
khoảng 20-30%(0,3-0,5mm) trong tổng số
khoảng 20-30%(0,3-0,5mm) trong tổng số
3mm/năm quan trắc được mỗi năm.
3mm/năm quan trắc được mỗi năm.
BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TOÀN CẦU
BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TOÀN CẦU
-
-
2.
2.NHỮNG ĐÁNH GIÁ QUAN TRỌNG ( theo WMO )
NHỮNG ĐÁNH GIÁ QUAN TRỌNG ( theo WMO )- Năm 2010 là 1 trong 3 năm nóng nhất ( 2005,1998, 2010) kể từ khi có số
- Năm 2010 là 1 trong 3 năm nóng nhất ( 2005,1998, 2010) kể từ khi có số
liệu quan trắc bằng máy (1850), trong đó thập kỷ 2001-2010 là thập kỷ nóng
liệu quan trắc bằng máy (1850), trong đó thập kỷ 2001-2010 là thập kỷ nóng
Lượng phát thải các khí nhà kính chủ yếu (CO2, CH4, N2O,
CFCs ) đạt mức cao nhất kể từ thời kỳ tiền công nghiệp: tăng
CFCs ) đạt mức cao nhất kể từ thời kỳ tiền công nghiệp: tăng
27,5% trong thời kỳ 1990-2009 và 1% trong 2 năm 2008-2009
27,5% trong thời kỳ 1990-2009 và 1% trong 2 năm 2008-2009
Các chất HCFCs và HFCs là những KNK mạnh, tăng nhanh
Các chất HCFCs và HFCs là những KNK mạnh, tăng nhanh
hơn 4 năm trước với tỷ lệ trung bình 8%/năm
hơn 4 năm trước với tỷ lệ trung bình 8%/năm
-Lượng phát thải từ các nước công nghiệp hóa vẫn tiếp tục
Lượng phát thải từ các nước công nghiệp hóa vẫn tiếp tục
tăng,đe dọa những nỗ lực chống BĐKH của cộng đồng quốc
tăng,đe dọa những nỗ lực chống BĐKH của cộng đồng quốc
tế
tế
Hình 2: Hàm lượng khí CO
2
trong khí quyển đo được tại Mauna
Loa, Hawai từ 1957 đến đầu năm 2010 (Nguồn: NOAA)
Hình 3: Phát thải CO
2
từ nhiên liệu hóa thạch từ 1990 -2008
(Nguồn: NOAA)
BiẾN ĐỔI KHÍ HẬU TOÀN CẦU
Khối lượng băng ở Greenland và Nam cực cũng giảm nhanh
Khối lượng băng ở Greenland và Nam cực cũng giảm nhanh
trong những năm gần đây: từ đầu năm 2002 đến đầu năm
trong những năm gần đây: từ đầu năm 2002 đến đầu năm
2009,băng ở Greenland mất đi trung bình 230 tỷ tấn/năm, ở
2009,băng ở Greenland mất đi trung bình 230 tỷ tấn/năm, ở
Nam cực là 143 tỷ tấn/năm,đóng góp vào mực nước biển
Nam cực là 143 tỷ tấn/năm,đóng góp vào mực nước biển
toàn cầu dâng lên là 1,1mm/năm.( trong AR4 chỉ đánh giá
toàn cầu dâng lên là 1,1mm/năm.( trong AR4 chỉ đánh giá
bằng 0,4mm/năm)
bằng 0,4mm/năm)
•Mực nước biển trung bình toàn cầu sẽ tăng 0,18-1,80m vào thời kỳ
Mực nước biển trung bình toàn cầu sẽ tăng 0,18-1,80m vào thời kỳ
2090-2099 so với trung bình thời kỳ 1980-1999 ( trong AR4, 2007,
2090-2099 so với trung bình thời kỳ 1980-1999 ( trong AR4, 2007,
IPCC đưa ra kịch bản nước
IPCC đưa ra kịch bản nướcbiển dâng là 0,18- 0,59m khi chưa xét
biển dâng là 0,18- 0,59m khi chưa xét
đến sự tan chảy của băng) (theo Nordic co-operation)
đến sự tan chảy của băng) (theo Nordic co-operation)
BĐKH TOÀN CẦU ( tiêp)
- Mưa lớn: - Lượng mưa trung bình toàn cầu tăng
2%/1Kenvin tăng của mức tăng nhiệt độ trung bình do lượng
2%/1Kenvin tăng của mức tăng nhiệt độ trung bình do lượng
bốc hơi tăng , trong khi lượng mưa cực đại tăng do độ ẩm
bốc hơi tăng , trong khi lượng mưa cực đại tăng do độ ẩm
trong khí quyển tăng.
trong khí quyển tăng.
•
Với chu kỳ lặp lại trung bình 20 năm, lượng mưa ngày cực
Với chu kỳ lặp lại trung bình 20 năm, lượng mưa ngày cực
đại sẽ tăng 6%/1K tăng. Mức tăng ở vùng nhiệt đới lớn hơn ở
đại sẽ tăng 6%/1K tăng. Mức tăng ở vùng nhiệt đới lớn hơn ở
vùng ôn đới. Mức tăng của cường độ mưa 1 giờ và 3 giờ còn
vùng ôn đới. Mức tăng của cường độ mưa 1 giờ và 3 giờ còn
lớn hơn.
lớn hơn.
•
–
–
Xoáy thuận nhiệt đới:
Xoáy thuận nhiệt đới:
•
-BĐKH có thể không làm tăng tần số XTNĐ toàn cầu, song có
-BĐKH có thể không làm tăng tần số XTNĐ toàn cầu, song có
thể làm tăng số XTNĐ mạnh, tốc độ gió mạnh nhất và tỷ lệ
thể làm tăng số XTNĐ mạnh, tốc độ gió mạnh nhất và tỷ lệ
mưa trong XTNĐ có thể tăng.
mưa trong XTNĐ có thể tăng.
BĐKH toàn cầu ( tiếp)
ra trong năm 2010•Theo WMO ( Cancun, 12/2010) các sự kiện lớn năm
Theo WMO ( Cancun, 12/2010) các sự kiện lớn năm
2010 là:
2010 là:
•
-Nắng nóng ở LB Nga, Ukraina, Bêlarus và một số
-Nắng nóng ở LB Nga, Ukraina, Bêlarus và một số
nước châu Âu khác
nước châu Âu khác
•
–
–
Mưa lớn, lũ lụt ở Pakistan, Nêpan, Trung Quốc ,
Mưa lớn, lũ lụt ở Pakistan, Nêpan, Trung Quốc ,
Việt Nam…
Việt Nam…
•
-Giá rét ở Canada, Anh, Đông Bắc Trung Quốc ,
-Giá rét ở Canada, Anh, Đông Bắc Trung Quốc ,
•
- Lanina mạnh nhất trong vòng 30 năm qua
- Lanina mạnh nhất trong vòng 30 năm qua
BĐKH toàn cầu (tiếp)
•
- Lũ lụt ở Pakistan làm 2000 người chết, 7500
- Lũ lụt ở Pakistan làm 2000 người chết, 7500
người mất nhà cửa, 20 triệu người cần trợ
người mất nhà cửa, 20 triệu người cần trợ
cấp( 8/2010)
cấp( 8/2010)
•
- Mưa lớn gây lũ lụt kinh hoàng tại 28 tỉnh
- Mưa lớn gây lũ lụt kinh hoàng tại 28 tỉnh
Trung Quốc,(8/2010) làm 2100 người chêt và
Trung Quốc,(8/2010) làm 2100 người chêt và
mất tích, hàng triệu người mất nhà cửa. Nhiều
mất tích, hàng triệu người mất nhà cửa. Nhiều
ngôi làng bị xóa sổ khi lở đất làm chặn dòng
ngôi làng bị xóa sổ khi lở đất làm chặn dòng
sông Bạch Long, nước dâng cao thành vùng
sông Bạch Long, nước dâng cao thành vùng
hồ dài khoảng 3km nhấn chìm nhiều ngôi nhà
hồ dài khoảng 3km nhấn chìm nhiều ngôi nhà
BĐKH toàn cầu (tiếp)
BĐKH toàn cầu (tiếp)
•
-Sạt lở đất kinh hoàng do mưa lớn tại
-Sạt lở đất kinh hoàng do mưa lớn tại
tỉnh Cam Túc làm hơn 700 người chết,
tỉnh Cam Túc làm hơn 700 người chết,
hơn 1000 người mất tích. BBC mô tả bùn
hơn 1000 người mất tích. BBC mô tả bùn
dày khi nhiệt độ xuống -8oC, tuyết tan cùng
mưa lớn và thủy triệu làm nước dâng 2m, gây
mưa lớn và thủy triệu làm nước dâng 2m, gây
lũ lịch sử ở tp. Secbua, Pháp.
lũ lịch sử ở tp. Secbua, Pháp.
BĐKH toàn cầu (tiếp)
BĐKH toàn cầu (tiếp)
•
- Cũng trong tháng 11,vùng Hắc Long Giang
- Cũng trong tháng 11,vùng Hắc Long Giang
( Đông Bắc Trung Quốc) mưa tuyết lớn và
( Đông Bắc Trung Quốc) mưa tuyết lớn và
mùa đông đến sớm hơn bình thường trong
mùa đông đến sớm hơn bình thường trong
khoảng 30 năm qua.
khoảng 30 năm qua.
•Các nước Trung và Đông Âu,nhất là Ba lan,
Các nước Trung và Đông Âu,nhất là Ba lan,
liên tục 1 tuần đầu tháng 12, nhiệt độ -30oC,
liên tục 1 tuần đầu tháng 12, nhiệt độ -30oC,
tuyết phủ dày làm nhiều người chết,giao
tuyết phủ dày làm nhiều người chết,giao
thông đường sắt, hàng không và đừơng bộ bị
thông đường sắt, hàng không và đừơng bộ bị
cản trở, thiệt hại ở Anh khoảng 1,9 tỷ USD/
cản trở, thiệt hại ở Anh khoảng 1,9 tỷ USD/
BĐKH toàn cầu (tiếp)
•
4.Trong 5 tháng đầu năm 2011 đã xảy ra một
4.Trong 5 tháng đầu năm 2011 đã xảy ra một
số thiên tai đáng chú ý.Đó là:
số thiên tai đáng chú ý.Đó là:
•
- Tố lốc kinh hoàng tại Mỹ
- Tố lốc kinh hoàng tại Mỹ
•
- Hạn hán nghiêm trọng tại Trung Quốc
- Hạn hán nghiêm trọng tại Trung Quốc
•
( không kể các thảm họa khác như động đất,
( không kể các thảm họa khác như động đất,
sóng thần và nổ nhà máy điện hạt nhân
sóng thần và nổ nhà máy điện hạt nhân
Fukushima tại Nhật Bản,núi lửa hoạt động ở
Fukushima tại Nhật Bản,núi lửa hoạt động ở
Ireland…)
Ireland…)
Copyright: Tài liệu đại học ©