3
Chỉång 1:

KHẠI NIÃÛM VÃƯ BO VÃÛ RÅLE

I. KHẠI NIÃÛM CHUNG:
I.1.
Nhiãûm vủ ca bo vãû råle:
Khi thiãút kãú v váûn hnh báút k mäüt hãû thäúng âiãûn no cáưn phi kãø âãún kh
nàng phạt sinh hỉ hng v cạc tçnh trảng lm viãûc khäng bçnh thỉåìng trong hãû
thäúng âiãûn áúy.
Ngàõn mảch
l loải sỉû cäú cọ thãø xy ra v nguy hiãøm nháút trong hãû
thäúng âiãûn . Háûu qu ca ngàõn mảch l:
a) Trủt tháúp âiãûn ạp åí mäüt pháưn låïn ca hãû thäúng âiãûn
b) Phạ hy cạc pháưn tỉí bë sỉû cäú bàòng tia lỉía âiãûn
c) Phạ hy cạc pháưn tỉí cọ dng ngàõn mảch chảy qua do tạc âäüng nhiãût v cå.
d) Phạ hy äøn âënh ca hãû thäúng âiãûn
Ngoi cạc loải hỉ hng, trong hãû thäúng âiãûn cn cọ cạc
tçnh trảng viãûc
khäng bçnh thỉåìng
. Mäüt trong nhỉỵng tçnh trảng viãûc khäng bçnh thỉåìng l quạ
ti. Dng âiãûn quạ ti lm tàng nhiãût âäü cạc pháưn dáùn âiãûn quạ giåïi hản cho phẹp
lm cạch âiãûn ca chụng bë gi cäùi hồûc âäi khi bë phạ hy.
Âãø ngàn ngỉìa sỉû phạt sinh sỉû cäú v sỉû phạt triãøn ca chụng cọ thãø thỉûc hiãûn
cạc biãûn phạp âãø càõt nhanh pháưn tỉí bë hỉ hng ra khi mảng âiãûn, âãø loải trỉì
nhỉỵng tçnh trảng lm viãûc khäng bçnh thỉåìng cọ kh nàng gáy nguy hiãøm cho thiãút
bë v häü dng âiãûn.
Âãø âm bo sỉû lm viãûc liãn tủc ca cạc pháưn khäng hỉ hng trong hãû thäúng
âiãûn cáưn cọ

nhỉ l bo vãû dỉû trỉỵ trong trỉåìng håüp hng học bo vãû hồûc mạy càõt ca cạc
pháưn tỉí lán cáûn.
Cáưn phán biãût 2 khại niãûm chn lc:
•
U
Chn lc tỉång âäúi
U: theo ngun tàõc tạc âäüng ca mçnh, bo vãû cọ thãø
lm viãûc nhỉ l bo vãû dỉû trỉỵ khi ngàõn mảch pháưn tỉí lán cáûn.
•
U
Chn lc tuût âäúi
U: bo vãû chè lm viãûc trong trỉåìng håüp ngàõn mảch åí
chênh pháưn tỉí âỉåüc bo vãû.
I.2.2. Tạc âäüng nhanh:
Cng càõt nhanh pháưn tỉ íbë ngàõn mảch s cng hản chãú âỉåüc mỉïc âäü phạ
hoải pháưn tỉí âọ , cng gim âỉåüc thåìi gian trủt tháúp âiãûn ạp åí cạc häü tiãu thủ v
cng cọ kh nàng giỉỵ âỉåüc äøn âënh ca hãû thäúng âiãûn.
Âãø gim thåìi gian càõt ngàõn mảch cáưn phi gim thåìi gian tạc âäüng ca thiãút
bë bo vãû rå le. Tuy nhiãn trong mäüt säú trỉåìng håüp âãø thỉûc hiãûn u cáưu tạc âäüng
nhanh thç khäng thãø tha mn u cáưu chn lc. Hai u cáưu ny âäi khi máu
thùn nhau, vç váûy ty âiãưu kiãûn củ thãø cáưn xem xẹt k cng hån vãư 2 u cáưu
ny.
I.2.3. Âäü nhảy:
Bo vãû råle cáưn phi â âäü nhảy âäúi våïi nhỉỵng hỉ hng v tçnh trảng lm
viãûc khäng bçnh thỉåìng cọ thãø xút hiãûn åí nhỉỵng pháưn tỉí âỉåüc bo vãû trong hãû
thäúng âiãûn.
Thỉåìng âäü nhảy âỉåüc âàûc trỉng bàòng hãû säú nhảy K
B
n
B. Âäúi våïi cạc bo vãû lm

Så âäư cạc BI v råle näúi theo hçnh Y hon ton:
Dng vo mäùi råle bàòng dng pha (hçnh 1.2). Trong chãú âäü lm viãûc bçnh
thỉåìng hồûc khi ngàõn mảch 3 pha thç :
III I
abc o
.
++ = =30
trong dáy trung tênh (dáy tråí vãư) khäng cọ dng. Nhỉng dáy trung tênh váùn cáưn
thiãút âãø âm bo sỉû lm viãûc âụng âàõn ca så âäư khi ngàõn mảch chảm âáút. Så âäư
cọ thãø lm viãûc âäúi våïi táút c cạc dảng ngàõn mảch . Tuy nhiãn âãø chäúng ngàõn
mảch mäüt pha N
P
(1)
P
thỉåìng dng nhỉỵng så âäư hon ho hån cọ bäü lc dng thỉï tỉû
khäng LI
B
0
B.
II.2.
Så âäư cạc BI v råle näúi theo hçnh sao khuút:
Dng vo mäùi råle bàòng dng pha. Dng trong dáy tråí vãư bàòng:
IIIhayII
vac vb

()=− + = (khi khäng cọ IB
o
B)
Dáy tråí vãư (hçnh 1.3) cáưn thiãút ngay trong tçnh trảng lm viãûc bçnh thỉåìng âãø
âm bo cho BI lm viãûc bçnh thỉåìng .Trong mäüt säú trỉåìng håüp ngàõn mảch giỉỵa

P
(1)
P
âụng vo pha khäng âàût mạy
biãún dng.
Táút c cạc så âäư nọi trãn
âãưu phn ỉïng våïi N
P
(3)
P
v ngàõn
mảch giỉỵa 2 pha báút k (AB, BC,
CA). Vç váûy âãø so sạnh tỉång âäúi
Hçnh 1.4 : Så âäư säú 8
giỉỵa chụng ngỉåìi ta phi xẹt âãún kh nàng lm viãûc ca bo vãû trong mäüt säú
trỉåìng håüp hỉ hng âàûc biãût, hãû säú âäü nhảy, säú lỉåüng thiãút bë cáưn thiãút v mỉïc âäü
phỉïc tảp khi thỉûc hiãûn så âäư.

II.4. Kh nàng lm viãûc ca cạc så âäư :
II.4.1. Khi chảm âáút:
• Khi chảm âáút 2 pha tải 2 âiãøm trong cạc mảng âiãûn håí cọ dng chảm âáút
bẹ, vê dủ âiãøm chảm âáút thỉï nháút N
B
B
B trãn pha B v âiãøm chảm âáút thỉï hai NB
C
B trãn


7
II.4.2. Khi ngàõn mảch hai pha sau mạy biãún ạp näúi Y/
∆
hồûc
∆
/Y v ngàõn mảch
1 pha sau mạy biãún ạp näúi Y/YB
0
B :
Khi ngàõn mảch 2 pha sau mạy biãún ạp näúi Y/∆-11, sỉû phán bäú dng hỉ hng
trong cạc pha nhỉ trãn hçnh 1.7 (gi thiãút mạy biãún ạp cọ t säú biãún âäøi n
B
B
B = 1).
Dng ca 1 pha (pha B, khi ngàõn mảch 2 pha åí pha A,B) bàòng
2
3
2
I
N
()
, dng åí hai
pha kia (A v C) trng pha nhau v bàòng
1
3
2
I
N
()

0
B ta cng cọ quan hãû tỉång tỉû.
Hçnh 1.7: Ngàõn mảch giỉỵa 2 pha sau mạy biãún ạp cọ täø näúi dáy Y/
∆
-11
III. CẠC PHÁƯN TỈÍ CHÊNH CA BO VÃÛ:
Trỉåìng håüp chung thiãút bë bo vãû råle bao gäưm cạc pháưn tỉí cå bn sau : cạc
cå cáúu chênh v pháưn logic.
Cạc cå cáúu chênh kiãøm tra tçnh trảng lm viãûc ca âäúi tỉåüng âỉåüc bo vãû,
thỉåìng phn ỉïng våïi cạc âải lỉåüng âiãûn. Chụng thỉåìng khåíi âäüng khäng cháûm trãù
khi tçnh trảng lm viãûc âọ bë phạ hy. Nhỉ váûy cạc cå cáúu chênh cọ thãø åí trong hai
trảng thại:
khåíi âäüng v khäng khåíi âäüng
. Hai trảng thại âọ ca cạc cå cáúu chênh
tỉång ỉïng våïi nhỉỵng trë säú nháút âënh ca xung tạc âäüng lãn pháưn logic ca bo vãû.
Khi bo vãû lm viãûc pháưn logic nháûn xung tỉì cạc cå cáúu chênh, tạc âäüng
theo täø håüp v thỉï tỉû ca cạc xung. Kãút qu ca tạc âäüng ny hồûc l lm cho bo
vãû khåíi âäüng km theo viãûc phạt xung âi càõt mạy càõt v bạo tên hiãûu hồc l lm
cho bo vãû khäng khåíi âäüng.