1
Chöông 1:
VAÁN ÑEÀ MOÂI TRÖÔØNG
2
Chương 1:
QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG ĐÔ THỊ – KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Lòch sử phát triển các mối quan tâm về môi trường
Các vấn đề môi trường hiện nay & Tầm nhìn môi
trường toàn cầu 4 (GEO4)
Mô hình “p lực – Tình trạng – Đáp ứng” &
Mô hình DPSIR
3
Lòch sử phát triển
các mối quan tâm về môi trường
Làn sóng quan tâm về môi trường 1
Thời gian: Cuối TK 19/đầu TK 20
Vấn đề: - Tập trung vào sự xuống cấp của cảnh quan tự nhiên
do sự gia tăng cơng nghiệp hóa và đơ thị hóa. Quan tâm đến
các khu tự nhiên có giá trị và các lồi động thực vật q hiếm
có thể được bảo vệ như thế nào trước sự tàn phá của việc hiện
đại hóa.
• Lực lượng: Tầng lớp tinh hoa đô thò
• Tranh luận: Không chống công nghiệp hóa hay đô thò hóa
• Chính sách: Luật bảo vệ tự nhiên, chim chóc, động vật quý
• Đòa điểm: Tây Âu, Hoa Kỳ, Nga
4
Làn sóng quan tâm về môi trường 2
• Thời gian: Cuối 1960s và đầu 1970s
• Vấn đề: Môi trường xám. Hóa chất, thuốc trừ sâu.
– Hình thành các cơ quan chịu trách nhiệm về mơi trường. Nhưng
khơng gắn kết vấn đề mơi trường với các cơ quan khác của chính
Sự kiện nổi bật:
- Brundtland report (WECD, 1987);
- UN Conference on Environment and Development (Rio de Janeiro
1992).
6
QUY MÔ
KHÔNG GIAN
Đòa phương Khu vực Châu lục Toàn cầu
VẤN ĐỀ
MÔI TRƯỜNG
CÁC VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG HIỆN NAY
7
QUY MÔ
KHÔNG GIAN
Đòa phương Khu vực Châu lục Toàn cầu
VẤN ĐỀ
MÔI TRƯỜNG
- Xói mòn
- Đô thò hóa
- Ô nhiễm
nước
- Tích tụ rác
- Mưa axít
- Chảy tràn
có cuốn
theo thuốc
trừ sâu
- Sự mất đất
ngập nước
- Vận chuyển
Đất
Tài nguyên thiên nhiên
Các khu dân cư
Các phản ứng
tập thể và cá nhân
Luật pháp
Công nghệ mới
Công cụ kinh tế
Chi phí cho môi trường
Thay đổi ưu tiên người tiêu thụ
Các công ước quốc tế
Nội dung khác
Áp lực
Hình. Mô hình Áp lực – Tình trạng và Đáp ứng
(Nguồn: Báo cáo kỹ thuật về thông tin và đánh giá môi trường, Cục MT,
1996)
9
CÁC VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG HIỆN NAY
VẤN ĐỀ
MÔI TRƯỜNG
CÁC CHỈ THỊ
NGUYÊN NHÂN
TÌNH TRẠNG
ĐÁP ỨNG
THAY ĐỔI KHÍ HẬU - Phát thải CO2
- Phát thải khí nhà
kính
• Nhiệt độ trung bình
toàn cầu
• Nồng độ xung quanh
SOx cho các nguồn
tónh
Chi phí cho giảm ô
nhiễm không khí
10
VẤN ĐỀ
MÔI TRƯỜNG
CÁC CHỈ THỊ
NGUYÊN NHÂN
TÌNH TRẠNG
ĐÁP ỨNG
CHẤT LƯNG
NƯỚC/
PHÚ DƯỢNG HÓA
• Phátthải N & P
• Sự xả nước thải
• Mật độ chăn nuôi
• Nồng độ BOD, DO, N
&P trong nước
• Dân cư được cung
cấpnước đã xử lý
• Lệ phí về xử lý nước
thải
Ô NHIỄM DO CHẤT
ĐỘC HẠI
Tiêu thụ thuốc trừ
sâu
Sự sản sinh chất thải
độc hại
• Nồng độ kim loại
khôngkhí
• Mật độ giao thông
Di dân nông thôn -
thànhthò
• Chất lượng không khí
đôthò
Nồng độ ôzôn mặt
đất
• Chi phí cho giảm ô
nhiễm
Số lượng không gian
phủ cây xanh
BẢO VỆ BIỂN
• Sản lượng đánh bắt
hải sản
• Xả thải vùng ven
biển
Tràndầu trên biển
• Mức ô nhiễm sinh
học
Trữlượng hải sản
• Chỉ tiêu trữ lượng
• Chi phí cho giám sát
trữlượng
Vùng cấm đánh bắt
hải sản
GIẢM ĐA DẠNG
SINH HỌC
Sự thay đổi nơi cư
trú hay sự chuyển đổi
• Mật độ chăn nuôi
Sử dụng phân
bón/thuốctrừsâu
• Diện tích bò ảnh
hưởng do xói mòn đất,
hoang mạc hóa, mặn
hóa,úng ngập
Diện tích đất ngập
nước
• Diện tích được phục
hồi
Chi phí cải tạo đất
NGUỒN NƯỚC
• Tiêu thụ nước / đầu
người
Cường độ sử dụng
• Sự thiếu nước
Trữ lượng nước
ngầm
Gía nước và phí sử
dụng
13
Global
Environment
Outlook 4
GEO-4
CÁC VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG HIỆN NAY
14
Ngày 25/10/2007, UNEP công bố báo cáo Viễn
cảnh môi trường toàn cầu - 4 (Global
biển sẽ chịu hậu quả
trước tiên; thí dụ 20
triệu người Việt Nam
sẽ mất nhà cửa và
đồng ruộng vì nước
biển dâng ngập. Thời
gian 1992-2001, lũ lụt
gia tăng đã khiến gần
100.000 người thiệt
mạng và tác động tới
1,2 tỉ người.
=> Đề xuất công ước mới thay thế Nghị định thư
Kyoto, nhằm buộc các nước đang phát triển cũng
phải cam kết cắt giảm khí nhà kính.
19
3- Nguồn nước
ngọt giảm nhanh,
năm 2025 sẽ có
1,8 tỷ người cực
kỳ thiếu nước.
Chất lượng nước
tiếp tục hạ thấp,
mà nguồn nước bị
ô nhiễm là một
trong các nguyên
nhân chính làm
cho con người
mắc bệnh và chết.
20
4- Diện tích đất bình quân đầu người đang nhanh chóng
bởi:
-> việc phân cấp, tăng tường quyền sở hữu tài
nguyên của người dân địa phương;
-> cải thiện việc tiếp cận các hỗ trợ tài chính và
công nghệ;
-> cải thiện năng lực giải quyết các thảm họa tự
nhiên;và
-> tăng quyền lực cho phụ nữ và các nhóm dễ
tổn thương.
GEO-4 đề xuất:
25
GEO-4 đề xuất:
Tích hợp các hoạt động môi trường vào trong
khuôn khổ phát triển rộng hơn, bao gồm
-> việc xác định các tác động môi trường của
việc tiêu dùng công cộng;
-> xác định mục tiêu môi trường từng ngành và
liên ngành;
-> thúc đẩy các thực tiễn tốt nhất, và giám sát
các thành tựu dài hạn.