NGÔ TẤN TÀI 0972520356
BÀI THUYẾT TRÌNH POWPOINT
1. Huyết áp là gì?
Huyết áp là áp lực hay sức ép của máu vào thành động mạch. Áp lực này
được tạo ra khi trái tim bóp, đẩy máu vào huyết quản.
- Đơn vị đo: mmHg
2. Huyết áp được diễn tả bằng hai phần:
Huyết áp tâm thu (systolic) khi tim bóp vào để đưa máu sang đại động
mạch.( được tính từ hai tiếng đập liên tiếp đầu tiên, để tránh nhầm với "lỗ thủng huyết
áp" của người già có xơ vữa động mạch hay người bị hẹp van động mạch chủ, chỉ có một
tiếng đập đầu tiên.)
Huyết áp tâm trương (diastolic) khi tim thư dãn giữa hai nhịp đập và máu
từ động mạch chạy vào các mao quản để nuôi cơ thể.( được tính khi tiếng đập cuối
cùng mất đi.)
120/80, có nghĩa rằng áp suất tâm thu là 120 và áp suất tâm trương là 80
3. Sự giao động của huyết áp
Ở người bình thường HA ban ngày cao hơn ban đêm, HA hạ xuống thấp
nhất vào 1-3 giờ sáng khi ngủ say và HA cao nhất từ 8-10 giờ sáng.
Khi vận động, gắng sức thể lực, căng thẳng thần kinh, xúc động mạnh…
đều có thể làm HA tăng lên. Ngược lại khi nghỉ ngơi, thư giãn làm HA hạ xuống.
Khi bị lạnh gây co mạch, hoặc dùng 1 số thuốc co mạch (ví dụ thuốc nhỏ
mũi) hoặc thuốc tăng co bóp cơ tim, ăn mặn có thể làm HA tăng lên.
4. Thế nào là bệnh cao huyết áp?
Tăng huyết áp là một hội chứng lâm sàng do nhiều nguyên nhân khác
nhau gây nên, nói lên tình trạng gia tăng áp lực máu trong các động mạch của đại
tuần hoàn.
Bệnh cao huyết áp, người dân thường gọi là “ lên máu ” hoặc “ tăng xông
máu ”. Đây là trường hợp chỉ số huyết áp cao hơn bình thường.
Bảng xếp loại huyết áp (HA – mmHg)
Tâm thu Tâm trương
NGÔ TẤN TÀI 0972520356

(muối) do đó huyết áp của họ sẽ tăng cao nếu dùng muối.
+ Đa số thực phẩm làm sẵn như đồ hộp, thực phẩm đông lạnh đều có
nhiều muối.
+ Rượu: Thống kê cho hay, từ 5 tới 7% người cao huyết áp đều tiêu thụ nhiều
rượu các loại. Chỉ cần 3 oz là đủ để nâng áp suất mạch máu lên 3 mmHg.
6. Biểu hiện của chứng cao huyết áp
Cao huyết áp đã được gọi là “Kẻ giết người thầm lặng”. Khoảng 20-30%
dân chúng bị bệnh này, mà phần lớn không biết vì bệnh thường không có triệu
chứng, chỉ được phát hiện khi đã bị tai biến mạch não, đau tim, suy thận, tức là đã
trễ.
Cao huyết áp thường xuất hiện với những dấu hiệu như :
- Nhức đầu: Phía sau gáy hay trước trán, thường vào buổi sáng, đôi khi
kéo dài cả ngày.
- Chóng mặt: Cảm giác đi đứng không vững và hơi nặng đầu.
- Mệt: Cảm giác nặng ở ngực, hơi khó thở.
- Yếu liệt tay chân vài giây đến vài phút.
- Chảy máu cam tái phát nhiều lần.
- Ù tai, mất ngủ.
* Nhưng tốt nhất, để biết chắc chắn mình có bị CHA hay không, ta phải đo huyết
áp.
Phần 2: Chế độ dinh dưỡng cho người cao huyết áp
Khi bị cao huyết áp (HA), ngoài thuốc, việc lựa chọn và duy trì một chế độ ăn
khôn ngoan và thích hợp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng
NGÔ TẤN TÀI 0972520356
7. Các loại thực phẩm tốt cho người
cao huyết áp
Những thực phẩm giàu Kali, Canxi, Magnie:
+ Kali và Magnie có trong ngũ cốc,khoai củ,đâu đỗ và các loại rau quả.
+ Sửa và các chế phẩm từ sửa là nguốn cung cấp Canxi tốt. Nên chọn sửa
tách béo, không đường, bổ sung canxi.

Hoạt động Thời gian (giờ) Tính theo REE/24
Nghỉ, ngủ: 1.0 * 8 8
Rất nhẹ: 1.5 * (8+ 2) 15
Nhẹ: 2.5 * (3+3) 15
Vừa: 5.0 * 0 0
Nặng:7.0 *
Tổng cộng: 24giờ 38 REE/24
= 1517 * 38 / 24 = 2401Kcal
Bảng năng lượng khác 2000 kcal/ngày
NGÔ TẤN TÀI 0972520356
Những thực phẩm người cao huyết áp cần phải hạn chế ăn
Tránh ăn mặn : Nhu cầu Na+ ở trẻ em và người lớn 200mg, trong khi,
thông thường, hàng ngày chúng ta ăn vào 4.000 – 6.000mg (tương đương 10g-15g
muối, lượng Na+ chiếm 40% trong NaCl) tức là cao hơn nhiều so với nhu cầu.
Việc tiêu thụ quá nhiều muối còn dẫn đến một số bất lợi khác đối với sức
khỏe như :
+ Giữ nước trong các bệnh suy tim, thận nhiễm mỡ.
+ Gây phù chu kỳ , phù trước kỳ kinh, phù vô căn.
+ Tăng co thắt, kích thích cơn suyễn.
+ Liên quan đến ung thư dạ dày .
+ Tăng thải Ca++ qua thận, tăng nguy cơ loãng xương.
Do vậy việc giảm lượng muối (Na+) ở người cao huyết áp luôn được khuyến cáo
ngay ở giai đoạn đầu điều trị không dùng thuốc.
Mục tiêu: Giảm lượng muối tiêu thụ < 5g/ ngày, người bị cao huyết áp chỉ
nên ăn khoảng 2-3g
+ Hạn chế ăn muối, nêm muối khi chế biến thức ăn.
+ Giảm những thức ăn mặn như mắm, tương, dưa, cà…
+ Giảm 1 số thói quen của người Á Đông như chấm muối, chấm nước
mắm … khi không thật sự cần.
+ Bớt dùng mì chính, bột ngọt, hạt nêm …

chứa nhiều chất kiềm, có thể làm cho đại não hưng phấn, tinh thần bất an, mất
ngủ, tim đập loạn nhịp và huyết áp tăng cao. Trái lại, uống chè xanh lại có lợi cho
việc điều trị bệnh cao huyết áp
Không hút thuốc: Nó làm tăng nhịp tim, tăng huyết áp và làm giảm
lượng oxy cần thiết đến các tế bào và các cơ quan đồng thời làm tăng nguy cơ vữa
xơ động mạch
Trong cà-phê có chất gọi là caphêin, uống nhiều sẽ kích thích nhịp đập
của tim, làm tăng huyết áp.
NGÔ TẤN TÀI 0972520356
Các nguyên tắc chung trong chế độ dinh dưỡng cho người cao huyết áp
phòng và điều trị Cao huyết áp
- Tăng hoạt động thể lực: Để kiểm soát huyết áp, người bệnh cũng cần có
một chương trình vận động cơ thể đều đặn, vừa sức mình. Người không vận động
dễ bị cao huyết áp hơn người vận động tới 30%. Sự vận động cơ thể đều đặn có
thể làm hạ huyết áp tâm trương và tâm thu từ 6-7 mmHg.
- Cân đối năng lượng và các chất dinh dưỡng
- Cung cấp đủ chất xơ trong chế độ ăn hằng ngày: (Ăn nhiều rau, củ quả
và trái cây) Thực phẩm thực vật cũng làm giảm cao huyết áp, đó là nhờ chất xơ
trong trái cây và các chất chống oxy hóa như sinh tố C. Các chất xơ, nhất là chất
xơ tan trong nước, có khả năng hút nước và trương nở lên đến 8-10 lần trọng
lượng ban đầu, qua đó có thể kết dính và đào thải nhiều cặn bã và chất độc hại ra
khỏi cơ thể. Đặc biệt, chất xơ cũng thu hút những acid mật do cơ thể sản sinh ra để
tiêu hóa các chất béo và đào thải chúng ra ngoài theo đường ruột. Điều này buộc
cơ thể huy động đến kho dự trữ cholesterol ở gan để tạo ra những acid mật mới
dẫn đến hạ độ cholesterol. Ăn nhiều rau quả còn giúp bảo đảm chế độ nhiều
potasium (kali) và ít sodium (Natri), yếu tố vô cùng quan trọng việc ổn định huyết
áp. Nhiều loại rau quả như: chuối, khoai tây, bơ, dưa hấu, đậu nành có lượng kali
rất cao. Tuy nhiên, khi chế biến rau quả tránh trộn thêm bơ hay sốt mayonaise
- Hạn chế cholesterol, acid béo bão hòa
- Hạn chế Natri ăn vào ( muối): Đọc kỹ nhãn hiệu để biết thức ăn mà bạn

phủ tạng động vật (như gan, tim, bầu dục…) vì trong quá trình trao đổi, chất này
sinh ra độc tố làm huyết áp bất ổn.
+ Uống sữa không chất béo.
+ Thay thế bơ động vật bằng bơ thực vật (magarin): - Nên dung chất béo giàu acid
chưa no như cá, dầu thực vật ( trừ dầu dừa,dầu cọ). Chế độ ăn giàu Omega 3 được
nhiều nghiên cứu khoa học chứng minh có hiệu quả trong phòng chống các bệnh
tim mạch do hỗ trợ giảm Cholesterol và Triglycerid
NGÔ TẤN TÀI 0972520356
Kiểm soát chỉ số khối cơ thể (BMI) nên có: 18.5 - 22
Cân nặng (kg)
Cách tính: BMI =
(Chiều cao)* (Chiều cao) (m)
- Dưới chuẩn: BMI ít hơn 18.5
- Chuẩn: BMI từ 18,5 - 25
- Thừa cân: BMI từ 25-30
- Béo - nên giảm cân: BMI 30 - 40
- Rất béo – cần giảm cân ngay: BMI trên 40