Cảm xúc và nghệ thuật giao tiếp.
Những cảm xúc và nghệ thuật giao tiếp
Những cảm xúc có thể là những điều gây bối rối, và thế giới của một đứa
trẻ mẫu giáo là một sự hỗn độn của những cảm xúc. Thỉnh thoảng hãy
ngừng lại và quan sát trẻ, cố gắng giải quyết tâm trạng thất vọng và tức
giận của trẻ. Trẻ có thể ném một thứ đồ chơi trong phòng, đứng giậm
chân, đưa ra những đòi hỏi, ngã ra phía sau và lăn lộn trong cơn tức giận,
hay gục xuống trong những dòng nước mắt. Thực tế, trẻ có thể làm tất cả
những điều trên chỉ trong vòng vài phút.
Những điều này đủ để đánh đố người lớn mỗi khi phải giải quyết những
cảm xúc của trẻ, nhưng chúng tôi cũng có một vài gợi ý cho bạn: trẻ vẫn
chưa học được chính xác những cảm xúc đó là gì, vẫn chưa biết được
làm thế nào để xác định và nói chuyện về chúng, và chỉ riêng vấn đề làm
thế nào để giải quyết những cảm xúc đó một cách hiệu quả thì trẻ vẫn
chưa biết chính xác. Và tất nhiên, khi người lớn nói với trẻ rằng không nên
có những cảm xúc như vậy thì chẳng giúp ích được gì cả. Câu nói "Hãy bỏ
ngay hành động như thế đi" sẽ khiến trẻ dễ dàng hiểu thành "Đừng có
cảm xúc giống như vậy."
Hiểu và giao tiếp với trẻ nghĩa là giải mã những ngôn ngữ cơ thể của trẻ,
hiểu được điều mà trẻ đang cảm thấy, và giúp cho trẻ cũng hiểu được nó.
Điều đó cũng có nghĩa là dạy cho trẻ biết rằng điều mà trẻ cảm thấy thì
luôn luôn là tốt, chỉ có điều mà trẻ làm có thể là không tốt. Nói cách khác,
tức giận với em trai thì được thôi, nhưng đánh em là không được. Học để
nhận ra và giải quyết những cảm xúc của trẻ là một bước vô cùng quan
trọng, trong việc hiểu hành vi của trẻ, và xây dựng niềm tin của trẻ về thế
giới.
NHỮNG CẢM XÚC LÀ GÌ?
Những nhà nghiên cứu về bộ não người đã khám phá ra một sự thật thú vị
là: Những cảm xúc thì chỉ là những cơn bốc đồng không có quy tắc ùa đến
trẻ và người lớn hết lần này đến lần khác. Những cảm xúc được tạo ra bởi
hệ thống thần kinh và thực chất là năng lượng cung cấp cho bộ não.
cảm xúc đơn giản chỉ là một cảm xúc. Và tất cả mọi người dù ở bất kỳ độ
tuổi nào đều có những cảm xúc của riêng mình.
DẠY CON HIỂU SỰ KHÁC NHAU GIỮA CẢM XÚC VÀ HÀNH ĐỘNG
Giúp trẻ xác định được cảm xúc của bản thân và thể hiện chúng một cách
đúng đắn là điều hết sức quan trọng. Trẻ con (và cả người lớn) cần phải
hiểu được rằng những cảm xúc thì khác với những hành động. Rất nhiều
người lớn phải đấu tranh với việc chấp nhận sự thật và thể hiện cảm xúc
của mình. Đôi khi người ta dễ dàng ngăn chặn cảm xúc, tuy nhiên những
cảm xúc đó vẫn lộ ra ngoài với hình thức là sự tức giận hay phiền muộn.
Mô hình của việc từ chối thể hiện cảm xúc nhưng vẫn vụng về này thường
có thể che dấu được trẻ con. Hãy xem xét một tình huống quen thuộc sau:
Một đứa trẻ đang tức giận nói - "Con ghét anh con!", và người lớn đáp lại -
"Không, con không được như thế. Mẹ biết là con luôn yêu anh con mà!"
Sẽ là có lợi hơn khi nói với trẻ rằng - "Mẹ có thể thấy được bây giờ con
cảm thấy tức giận và tổn thương thế nào. Nhưng mẹ không thể để cho
con đánh anh con. Chúng ta cùng tìm ra một cách để giúp con thể hiện
cảm xúc mà không làm đau mọi người."