Trang 1 CÁC TÁC GIA VĂN HỌC VIỆT NAM
NAM CAO(1915-1951)
1. Sự nghiệp văn học (30 dòng)
a. Nam Cao (1915-1951) tên thật là Trần Hữu Tri, sinh ra trong 1 gia đình
nông dân làng Đại Hoàng, tỉnh Hà Nam. Ông là nhà văn có vị trí hàng đầu
trong nền văn học Việt Nam thế kỷ XX, là một trong những đại diện xuất sắc
nhất của trào lưu văn học hiện thực phê phán trước 1945. Nam Cao cũng là cây
bút tiêu biểu của chặng đầu nền văn học mới sau cách mạng.
b. Sự nghiệp Vhọc của Nam Cao trải dài trên 2 thời kỳ, trước và sau CMT
8.
- Trước CMT8: sáng tác của N.Cao tập trung vào 2 đề tài chính: cuộc sống
người trí thức tiểu tư sản nghèo và cuộc sống người nông dân ở quê hương.
+ Ở đề tài người trí thức tiểu tư sản nghèo, đáng chú ý là các truyện
ngắn:"Những truyện không muốn viết"; "Trăng sáng", "Đời thừa", "Mua
nhà", "Nước mắt", "Cười" và tiểu thuyết "Sống mòn"(1944). Trong khi
mô tả hết sức chân thực tình cảnh nghèo khổ, bế tắc của những nhà văn nghèo,
những "Giáo khổ trường tư", học sinh thất nghiệp Nam Cao đã làm nổi bật
tấn bi kịch tinh thần của họ, đặt ra những vấn đề có ý nghĩa XH to lớn. Đó là
tấn bi kịch dai dẳng của người trí thức, những người có ý thức sâu sắc về giá trị
đời sống và nhân phẩm, muốn sống có hoài bão, nhưng lại bị gánh nặng cơm
áo và hoàn cảnh XH làm cho "chết mòn", phải sống" đời thừa"
+ Ở đề tài về người nông dân, đáng chú ý nhất là các truyện:"Chí Phèo",
"Trẻ con không được ăn thịt chó"," Một bữa no"," Lão Hạc"," Một đám
cưới", "Lang Rận" ở đề tài này, Nam Cao thường nhắc đến những hạng cố
cùng, những số phận hẩm hiu bị ức hiếp, bị lưu manh hoá Nhà văn đã kết án
sâu sắc cái Xã hội tàn bạo làm huỷ diệt cả nhân tính của những con người
lương thiện. Ở một số TP, Nam Cao đã thể hiện niềm xúc động trước bản chất

3. Phong cách nghệ thuật: NC có phong cách NT độc đáo.
- Đặc biệt quan tâm đến đời sống tinh thần - con người bên trong của con

Trang 3

người.
- Biệt tài phát hiện, miêu tả, phân tích tâm lí nhân vật.
- Rất thành công trong ngôn ngữ độc thoại và độc thoại nội tâm.
- Kết cấu truyện chặt chẽ.
- Cốt truyện đơn giản, rất đời thường nhưng lại đặt ra những vấn đề quan trọng,
sâu xa, có ý nghĩa triết lí sâu sắc.
- Giọng điệu lời văn: lạnh lùng mà đầy thương cảm, đằm thắm, yêu thương.
- Ngôn ngữ tự nhiên, sinh động, gắn với lời ăn tiếng nói của quần chúng.

NGUYỄN TUÂN
1-Con người:
NgTuân (1910-1987) sinh ra trong 1 gia đình nhà Nho khi Hán học đã tàn, NTuân
cầm bút từ khoảng đầu những năm30, nhưng đến 1938 mới nổi tiếng với các tác
phẩm "Một chuyến đi", "Vang bóng một thời".
Nguyễn Tuân là một trí thức giàu lòng yêu nước, tinh thần dtộc. Ở NT, ý thức cá
nhân phát triển rất cao. Ông viết văn trước hết là để khẳng định cá tính độc đáo của
mình. NT còn là con người rất mực tài hoa. Tuy chỉ viết văn nhưng ông còn am hiểu
những môn nghệ thuật khác: hội hoạ, điêu khắc, sân khấu, điện ảnh Nguyễn Tuân
là một nhà văn thực sự biết quý trọng nghề nghiệp của mình.
2- Phong cách nthuật của NT
- NT có một phong cách nghệ thuật rất độc đáo và sâu sắc. Ông quan niệm đã là văn
thì trước hết phải có một phong cách độc đáo, viết không giống ai, từ chủ đề, nhân
vật, kết cấu,đến cách đặt câu dùng từ
- Trong phong cách nghệ thuật của NT có chất tài hoa, tài tử. Chất tài hoa này được
thể hiện rất rõ khi ông đề cao những con người tài hoa, những người biết trân trọng

với nhau.
- Sau CMT8, NT hăng hái dùng ngòi bút của mình phục vụ hai cuộc khchiến chống
Pháp và chống Mỹ và công cuộc xdựng đất nước. Ông stác hàng loạt tphẩm, bút ký,
tuỳ bút có gitrị nghệ thuật (tác phẩm tiêu biểu: "Sông đà"," Hà Nội ta đánh Mỹ giỏi")
giá trị của những tác phẩm này là ở những trang viết đầy tự hào, ca ngợi nhân dân

Trang 5

trong chiến đấu và lao động. Qua những trang viết ấy, người ta thấy dân tộc Việt
Nam không chỉ cần cù, dũng cảm, có chính nghĩa mà còn rất mực tài hoa.
- NT có đóng góp rất lớn đối với lịch sử văn học dân tộc. Thể bút ký, tuỳ bút, tuỳ bút
văn học đạt trình độ nghệ thuật cao, góp phần làm phong phú ngôn ngữ văn học dân
tộc, đem đến cho văn xuôi VN một phong cách viết đặc biệt tài hoa và độc đáo.
NGUYỄN ÁI QUỐC - HỒ CHÍ MINH(1890-1969)
1. Con người:
NAQ-HCM là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc, là người anh hùng giải phóng dân tộc
VN, đồng thời người cũng là một nhà văn hoá lớn. HCM tên gọi thời niên thiếu là
Nguyễn Sinh Cung, trong thời kì đầu hđộng CM mang tên NAQ, sinh ngày 19.5.1890
tại Kim Liên, Nam Đàn, Nghệ An.
Năm 1911, HCM ra đi tìm đường cứu nước từ bến cảng Nhà Rồng. Tháng 1.1919,
Người đưa bản Yêu sách của nhân dân An Nam về quyền bình đẳng, tự do đến Hội
nghị Véc xai (Pháp). Năm 1920, Người dự Đại hội Tua và là một trong những thành
viên đầu tiên tham gia sáng lập ĐCS Pháp. HCM đã tham gia thành lập nhiều tổ chức
CM như: VNTNCMĐCH (1925), Hội liên hiệp các dân tộc bị áp bức á Đông (1925)
và chủ toạ hội nghị thống nhất các tổ chức Cộng Sản ở trong nước tại Hương Cảng,
thành lập ĐCS VN (3.2.1930). Tháng 2.1941, Người về nước hoạt động và thành lập
Mặt trận Việt Minh, trực tiếp lãnh đạo phong trào CM ở trong nước giành thắng lợi
trong cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám.1945. Sau hơn 30 năm, trải qua nhiều năm
tháng hoạt động cách mạng, ngày 2/9/1945 HCM đã đọc bản "TNĐL" tại Quảng
trường Ba Đình lịch sử, khai sinh ra nước VNDCCH. Sau cuộc tổng tuyển cử đầu

- Năm 1945 "Tuyên ngôn độc lập" là một văn kiện chính trị có giá trị lịch sử lớn lao,
phản ánh khát vọng độc lập, tự do và cuộc đấu tranh kiên cường bền bỉ của dân tộc đã
giành được thắng lợi. Đây là áng văn chính luận hùng hồn tuyên bố quyền độc lập
của dân tộc VN trước nhân dân trong nước và thế giới. "TNĐL" là tác phẩm chính
luận có giá trị pháp lý, giá trị lịch sử, giá trị nhân bản và giá trị nghệ thuật cao.
- "Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến"(1946) và " không có gì quí hơn độc lập tự
do"(1966) là những áng văn chính luận hào hùng, tha thiết làm rung động hàng triệu
trái tim yêu nước. Những tác phẩm ấy nói lên các vấn đề thời sự cấp bách của dân

Trang 7

tộc, thể hiện sâu sắc tiếng gọi của non sông, đất nước trong những giờ phút thử thách
đặc biệt.
- Trong những năm tháng cuối đời, Ngươì viết bản"Di chúc" thiêng liêng và chan
chứa tình cảm. Bản "Di chúc" là lời căn dặn thiết tha, chân tình với đồng bào, đồng
chí, vừa mang tính chiến lược trong hướng phát triển của đất nước, vừa thấm đượm
tình yêu thương con người.
b.Truyện và ký.
Khoảng từ năm 1922-1925 NAQ có viết một số truyện ngắn và ký bằng tiếng Pháp
đặc sắc, sáng tạo và hiện đại. Các truyện ngắn thường dựa trên một sự kiện, một câu
truyện có thật , từ đó Người biết vận dụng, hư cấu để thực hiện dụng ý nghệ thuật của
mình .
- Một số tphẩm tiêu biểu là: Pari (1922), Con người biết mùi hun khói (1922), Đồng
tâm nhất trí(1922); "Vi hành"(1923); "Những trò lố hay là Va ren Phan Bội Châu
"(1925)
- Truyện ngắn của NAQ cô động, cốt truyện sáng tạo, kết cấu độc đáo. Mỗi truyện
đều có tư tưởng riêng hẫp dẫn, sáng tỏ, ý tưởng thâm thuý, kín đáo chất trí tuệ toả
trong hình tượng và phong cách giàu tính hiện đại.
c. Thơ ca:
- Đây là lĩnh vực nổi bật trong giá trị sáng tạo văn chương của HCM.

pháp, nội dung, kết cấu, ngôn từ, thủ pháp nghệ thuật Ngay trong cùng một đề tài,
thậm chí cùng một tác phẩm, tính đa dạng và phong phú cũng được thể hiện rõ nét.
Những tác phẩm của NAQuốc-HCM có phong cách đa dạng và thống nhất kết hợp
sâu sắc và nhuần nhị mối quan hệ giữa chính trị và văn chương, giữa tư tưởng và
nghệ thuật, giữa truyền thống và hiện đại. Dù sáng tác bằng thể loại nào, tác phẩm
của Người cũng đều có phong cách riêng, độc đáo, hấp dẫn và có giá trị bền vững.
- Văn chính luận của NAQ-HCM biểu lộ tư duy sắc sảo giầu trí thức văn hoá, gắn lý
luận với thực tiễn, vận dụng hiệu quả những phương thức biểu hiện.
- Trong truyện và ký, ngòi bút NAQ rất chủ động và sáng tạo khi là lối kể chân thực
tạo không khí gần gũi, có khi là giọng điệu châm biến sắc sảo thâm thuý và tinh tế.
Chất trí tuệ và tính hiện đại là những nét đặc sắc trong truyện ngắn của NAQ.
- Thơ ca HCM cũng có phong cách đa dạng. Những bài cổ thi hàm súc uyên thâm,

Trang 9

đạt chuẩn mực cao về nghệ thuật, những bài thơ hiện đại được Người vận dụng qua
những thể loại, phục vụ có hiệu quả cho nhiệm vụ cách mạng.
à! Nhìn chung, nội dung và hình thức nghệ thuật trong sáng tác của NAQ-HCM luôn
vận động linh hoạt theo mục đích sáng tác, đối tượng tác động và hoàn cảnh giao tiếp
cụ thể
4. Quan điểm sáng tác HCM:
- Sinh thời Chủ Tịch HCM không nhận mình là nhà văn nhà thơ và chỉ là người bạn
của văn nghệ, người yêu văn nghệ, nhưng rồi chính hoàn cảnh thôi thúc, nhiệm vụ
cách mạng yêu cầu, môi trường XH và thiên nhiên gợi cảnh, cùng với tài năng nghệ
thuật và tâm hồn nhạy cảm, Người đã viết được rất nhiều áng văn chính luận hào
hùng, những truyện ngắn đặc sắc và hàng trăm bài thơ rất hay. Người có ý thức và
am hiểu sâu sắc qui luật và đặc trưng của hoạt động văn nghệ, từ phương diện tư
tưởng chính trị đến nghệ thuật biểu hiện điều đó trước hết được biểu hiện trực tiếp
trong quan điểm sáng tác văn chương của người.
+ Là nhà CM vĩ đại lại rất yêu văn nghệ, HCM xem văn nghệ là một hđộng tinh thần

thần của dân tọc của nhân dân và được nhân dân ưa thích.
Ví dụ một đề thi ĐH (câu 2 điểm): Nêu tóm tắt quan điểm sáng tác nghệ thuật
của HCM. Chứng minh sự thể hiện trong các sáng tác VH của Người.
BÀI LÀM
* Giới thiệu
- Cùng với sư nghiệp CM vĩ đại, Bh đã để lại 1 sự nghiệp văn chương phong phú bao
gồm nhiều thể loại ( thơ ca, văn xuôi, kịch ) được viết bằng nhiều bút pháp ( Tự sư,
trữ tình, châm biếm, chính luận ) và bằng nhiều thứ tiếng Đáng chú ý là tất cả
những sáng tác của 1 qđ2 NT rõ ràng, đúng đắn.
+ Trước hết, cần thấy BH là người có tài văn chương, am hiểu sâu sắc về NT, có
những dung động tinh tế trước cái đẹp của cuộc sống. Tuy vậy đúng như Bác đã viết
trong tác phẩm " đường cách mệnh " ( 1925 ) : " Hơn hai mươi triệu đồng bào hấp hối
trong vòng tử địa. Phải kêu to làm chóng để cứu lấy giống nòi, thì giờ đâu rảnh mà vẽ
với chau chuốt " - Bác rất yêu văn chương nhưng không bao giờ coi đấy là sự nghiệp
chủ yếu là " ham muốn tốt bậc của đời mình "Bác viết trong thư trả lời các nhà báo (

Trang 11

1-1946) : "Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tốt bậc là làm sao cho nước ta được
hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn áo
mặc, ai cũng được học hành". Chính vì thế Bác đã dồn hết sức lực, tâm trí cho hoạt
động CM.
+ Nhưng con đường làm CM để cứu nước cứu dân Bác nhận thấy văn chương là vũ
khí sắc bén để chiến đấu chống kẻ thù, là phương tiện hiệu nghiệm để tuyên truyền
CM, động viên chiến sĩ đồng bào. Do đó Bác đã nắm chắc cái "công cụ tinh vi, kỳ
diệu" ấy, đã mài sắc nó bằng ý chí CM, bằng tài năng NT và Bác đã tạo ra sự nghiệp
văn chương có giá trị tg2 như ngoài ý định của người.
+ N2 điều đó đã dẫn tới quan điểm NT của B: coi việc viết văn làm thơ trước hết
không phải là một hành vi văn chương mà là một hành vi chính trị, môt hvi CM. Hoạt
động CM bao giờ cũng có đối tượng cụ thể, có mục tiêu thiết thực. Do đó khi đặt bút

Pháp từ đó động viên họ tích cực thgia cùng đồng bào mình cứu nước. Có những
bthơ vừa phảng phất sắc thái nghệ thuật cổ điển, vừa gợi tới chí khí hào hùng của cha
ông thời trước.
" Non nước của ta, ta lấy lại-Nghìn thu sự nghiệp nổi từ đây" (Tặng cụ Đinh Chương
Dương)
Trong ý thơ đó có bóng dáng ý thơ của Trần Quang Khải.
"Thái Bình nên gắng sức - Non nước ấy nghìn thu" và ý thơ của Trần Nhân Tông:
"Xã tắc hai phen chồn ngựa đá-Non sông nghìn thủa vững âu vàng"
* Với tư cách 1 lãnh tụ CM - Người đứng đầu một đất nước B còn viết những tác
phẩm chính luận cho toàn dân tộc và có khi cho cả thế giới. Đó là những tp được viết
vào những thời điểm lịch sử trọng đại ; "Tuyên ngôn độc lập" (2/9/1945), "Lời kêu
gọi toàn quốc khchiến" (19/12/1946), "Lời kêu gọi đồng bào và chiến sĩ cả nước"
(7/7/1966)
Nhìn chung, những tp đó đều có giọng văn mạnh mẽ, hào hùng, có chứng cứ cụ
thể, xác thực, có lập luận chặt chẽ, đanh thép. Chẳng hạn trong " TNĐlập " B đã mở
đầu bằng kiểu lập luận "lấy gậy ông đập lưng ông" ( Nhắc lại tuyên ngôn của Mỹ và
Pháp để ngầm vạch rõ sự sai trái trong mưu toán xâm lược của đế quốc Mỹ và thdân
Pháp đvới nước ta lúc ấy), từ đó Bác khẳng định quan điểm tư tưởng của dân tộc VN:
"Tất cả các dt trên TG đều sinh ra và bình đẳng, dt nào cũng có quyền sống, quyền

Trang 13

sung sướng và quyền tự do"
* Ngoài ra vốn là người có tâm hồn nghệ sĩ khi có điều kiện, có cảm hứng Bác còn
sáng tác văn thơ cho bản thân mình để thể hiện những ước mơ và khát vọng cs,
những rung động trước cái đẹp ở đời, những suy nghĩ về hiện thực trước mắt . Đó là
tập thơ "Nhật ký trong tù" là tr ngắn viễn tưởng "giấc ngủ 10 năm" , là những bài thơ
B viết về Việt Bắc trong kháng chiến chống Pháp: "Cảnh tượng Việt Bắc", "Rầm
tháng giêng", "tin thắng trận", "đi thuyền trên sống đáy" B say mê trước vẻ đẹp thơ
mộng của thnhiên nhưng B vẫn không quên vận mệnh của đất nước, cs của đồng bào.

a. Tập thơ "từ ấy"(1937-1946) là chặng đường đầu mười năm thơ Tố Hữu
cũng là mười năm hoạt động sôi nổi, say mê từ giác ngộ qua thử thách đến
trưởng thành của người thanh niên cách mạng trong một giai đoạn lịch sử sôi
động.
Tập thơ gồm ba phần( tương ứng với ba chặng đường trong mười năm hoạt
động của Tố Hữu)
-"Máu lửa": ca ngợi lý tưởng và kêu gọi quần chúng bị áp bức đứng lên
đtranh.
- "Xiềng xích": ghi lại những cuộc đtranh gay go của những người chiến sĩ
cách mạng trong nhà tù thdân. Thể hiện sự trưởng thành vững vàng của người
thanh niên cách mạng qua thử thách bộc lộ một tâm hồn yêu đời tha thiết.
-"Giải phóng" : Thể hiện niềm vui chiến thắng, ca ngợi cách mạng thành
công.
b. Tập thơ" Việt bắc" (1947-1954): là chặng đường thơ Tố Hữu trong những
năm kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Tập thơ ca ngợi cuộc kháng
chiến, con người kháng chiến, đồng thời phản ánh những gian lao của quân và
dân, lòng anh dũng . Sự trưởng thành của nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng
và Bác Hồ dã đưa cuộc kháng chiến đến ngày thắng lợi (cá nước, lên Tây bắc,
Việt bắc, Bầm ơi, Lượm )
c. Tập thơ "gió lộng"( 1955-1961): Là tiếng hát ca ngợi cuộc sống mới
XHCN ở miền bắcvà bộc lộ tình cảm tha thiết với miền nam, đồng thời thể
hiện ý chí thống nhất đất nước, tình cảm qutế vô sản với các dân tộc anh em

Trang 15

trong niềm vui, THữu không quên nhớ về quá khứ để thấm thía những khổ đau
của ông cha ( mùa thu tới, ba mươi năm đời ta có Đảng, quê mẹ ).
d. Tập thơ " Ra trận"(1962-1971) và " Máu và hoa"( 1972-1977).
Là hai tập thơ ra đời trong thời kỳ cả nước chiến đấu kiên cường, giải phóng
miền nam, thống nhất đất nước. Cả hai tập thơ khẳng định phẩm chất con

2. Sự nghiệp VH của X.Diệu.
- Suốt nửa thế kỷ lao động nghệ thuật, X.Diệu đã để lại trong kho tàng Văn Học dân
tộc một sự nghiệp lớn lao gồm nhiều thể loại : Thơ, văn xuôi, tiểu luận, phê bình sự
chuyển biến từ một nhà thơ lãng mạn thành nhà thơ Cách Mạng của X.Diệu và con
đường tất yếu tiêu biểu của người trí thức yêu nước, một nghệ sĩ tài năng. Ở cả 2
chặng đường trước và sau CMT8, X.Diệu đều có những cống hiến to lớn đối với nền
văn học hiện đại VN. Ông xứng đáng được coi là một nghệ sĩ lớn, một nhà VH lớn.
- Chúng ta có thể tìm hiểu sự nghiệp VH của X.Diệu chủ yếu qua 2 lĩnh vực thơ và
văn.
a. Về thơ:
- Trước CMT8, XDiệu được coi là "nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới" (Hoài
thanh). XDiệu mở đầu sự nghiệp và nổi tiếng trên thi đàn VN bằng 2 tập thơ "Thơ
thơ" 1938 và "Gửi hương cho gió" 1945. Những chủ đề chính của thơ ông trong thời
kỳ này là :
- Niềm say mê ngoại giới khao khát giao cảm với đời và tình yêu cuộc sống ( Vội
vàng, Giục giã)
- Nỗi cô đơn giợn ngập của cá thể trước cái không gian mênh mông thời gian xa thẳm
(Khi chiều giăng lưới, Nguyệt cầm )
- Một khát vọng tình yêu vô biên, nỗi đau của một trái tim đắm say nồng nhiệt mà
không được đền đáp xứng đáng (Yêu, Dại khờ ) trước Cách mạng Tháng Tám,
Xuân Diệu đã được mệnh danh "ông hoàng" thơ tình yêu, ông cũng là người đầu tiên
mang đến cho văn chương Việt Nam một quan niệm mới về tình yêu.
- Kinh nghiệm của Đông và Tây, truyền thống và hiện đại kết tinh ở một tâm hồn
nghệ sỹ đã giúp Xuân Diệu khám phá được nhiều biến thái của thiên nhiên cũng như
nội tâm của con người. Thơ ca Trung đại thường lấy thiên nhiên làm chuẩn mực cho

Trang 17

vẻ đẹp con người (Làn thu thuỷ, nét xuân sơn) thì Xuân Diệu là một cuộc cách mạng.
Con người là chuẩn mực của cái đẹp (Lá liễu dài như một nét my).

cứu phê bình văn học (Dao có mài mới sắc, Các nhà thơ cổ điển VNam và 12 tập
thơ)
à Tóm lại, ở lĩnh vực nào XDiệu cũng có sự đóng góp to lớn cho sự phát triển văn
học hiện đại của Việt Nam. XDiệu là một tài năng nhiều mặt nhưng trước hết vẫn là
một nhà thơ lớn của dtộc. Ngay từ trước cmạng, "XDiệu là người đem đến cho thơ ca
Việt Nam nhiều cái mới nhất" (Vũ Ngọc Phan).
XDiệu là nhà thơ nêu tấm gương cần mẫn sáng tác, say mê lao động nghệ thuật và
không mệt mỏi suy nghĩ sáng tạo. Đóng góp của ông vào tiến trình phát triển của nền
văn học hiện đại Việt Nam diễn ra một cách toàn diện trên nhiều lĩnh vực khác nhau
và đều đặn ở nhiều giai đoạn lịch sử.
3. Kể tên 5 tập thơ của Xuân Diệu
- Thơ thơ 1938.
- Gửi hương cho gió 1945.
- Riêng chung 1960.
- Mũi cà mau - Cầm tay 1962.