B.Soạn: Phí T.Lan Phương - NEU
1
NỘI DUNG
I. QUÁ
TRÌNH ĐỔI
MỚI NHẬN
THỨC VỀ
KTTT
1. Quan niệm về KTTT
và đặc điểm chung
2. Cơ chế quản lý kinh tế
thời kỳ trước đổi mới
3. Tư duy của Đảng về
KTTT thời kỳ đổi mới
II.TIẾP TỤC
HOÀN
THIỆN THỂ
CHẾ KTTT
ĐỊNH
HƯỚNG
XHCN
1. Mục tiêu, quan
điểm
2. Chủ trương
3. Kết quả, ý
nghĩa
2
I. QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI NHẬN THỨC VỀ KTTT
1. Quan niệm về KTTT và đặc điểm chung của KTTT
Kinh tế thị trường là trình độ phát triển cao của
kinh tế hàng hóa, trong đó toàn bộ yếu tố “đầu vào”
kinh tế cơ sở, hạch toán kinh tế chỉ là hình thức
- Các cơ quan quản lý hành chính can thiệp quá sâu vào
hoạt động kinh doanh của các xí nghiệp. Các DN không có
quyền tự chủ và không chịu trách nhiệm với sxkd
I. QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI NHẬN THỨC VỀ KTTT
2. Cơ chế quản lý thời kỳ trước đổi mới
* Cơ chế kế hoạch hóa tập trung quan liêu, bao cấp
6
- Quan hệ hàng hóa – tiền tệ bị coi nhẹ. Nhà nước quản lý
theo lối “ cấp phát, giao nộp” nhiều hàng hóa như: sức
lao động, TLSX quan trọng, phát minh, sáng chế không
được coi là hàng hóa
- Bộ máy quản lý quá cồng kềnh, nhiều cấp trung gian, kém
năng động, hiệu quả kém…
I. QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI NHẬN THỨC VỀ KTTT
2. Cơ chế quản lý thời kỳ trước đổi mới
* Cơ chế kế hoạch hóa tập trung quan liêu, bao cấp
7
I. QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI NHẬN THỨC VỀ KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
- Hậu quả:
+ Kìm hãm và làm triệt tiêu động lực của sự phát triển kinh
tế đất nước, kìm hãm sự phát triển xã hội
+ Sản phẩm sản xuất ra không đủ đáp ứng yêu cầu của xã
hội dẫn đến khủng hoảng kinh tế xã hội ảnh hưởng đến đời
sống của nhân dân.
I. QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI NHẬN THỨC VỀ KTTT
2. Cơ chế quản lý thời kỳ trước đổi mới
* Cơ chế kế hoạch hóa tập trung quan liêu, bao cấp
Gò bó, trói buộc kinh tế QD, suy yếu, triệt tiêu động lực
kinh tế, gây tư tưởng ỷ lại, dựa dẫm, lười biếng, triệt
trường vừa là căn cứ, vừa là đối
tượng của KHH. Cơ chế thị trường
thể hiện sự vận động của các quy
luật sản xuất và lưu thông hàng
hóa trong quan hệ tác động qua lại
giữa các quy luật kinh tế khác ….
Kinh tế hàng hóa nhiều thành phần , vận
động theo cơ chế thị trường có sự quản lý
của nhà nước, theo định hướng XHCN
Sx hàng hóa không đối lập với CNXH mà là một
thành tựu phát triển của nền văn minh nhân loại,
tồn tại khách quan, cần thiết cho công cuộc xây
dựng CNXH
11
I. QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI NHẬN THỨC VỀ KTTT
3. Sự hình thành tư duy của Đảng về KTTT thời kỳ
đổi mới
- Một là, kinh tế thị trường không phải là cái riêng có của
CNTB mà là thành tựu phát triển chung của nhân loại.
• Kinh tế thị trường có mầm mống từ xã hội nô lệ, hình thành trong xã hội
phong kiến và phát triển cao trong xã hội TBCN.
• Trước CNTB, kinh tế thị trường còn ở thời kỳ manh nha, trình độ thấp thì
trong CNTB đã đạt tới trình độ cao, chi phối toàn bộ cuộc sống con người
trong xã hội.
• Chỉ có thể chế kinh tế chính trị TBCN hay cách thức sử dụng kinh thị trường
theo lợi nhuận tối đa của CNTB mới là sản phẩm của TBCN.
12
I. QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI NHẬN THỨC VỀ KTTT
3. Sự hình thành tư duy của Đảng về KTTT thời kỳ
đổi mới
I. QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI NHẬN THỨC VỀ KTTT
3. Sự hình thành tư duy của Đảng về KTTT thời kỳ
đổi mới
b. Từ ĐH IX đến ĐH X
Kinh tế thị trường định hướng XHCN là mô hình kinh tế tổng quát
của nước ta trong thời kỳ quá độ đi lên CNXH. Đó là nền kinh tế
hàng hóa nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường, có sự
quản lý của Nhà nước theo định hướng XHCN
16
I. QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI NHẬN THỨC VỀ KTTT
3. Sự hình thành tư duy của Đảng về KTTT thời kỳ
đổi mới
b. Từ ĐH IX đến ĐH X
Kinh tế thị trường định hướng XHCN là “ một kiểu tổ chức kinh tế
vừa tuân theo quy luật của kinh tế thị trường vừa dựa trên cơ sở và
chịu sự dẫn dắt chi phối bởi các nguyên tắc và bản chất của CNXH
17
I. QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI NHẬN THỨC VỀ KTTT
3. Sự hình thành tư duy của Đảng về KTTT thời kỳ
đổi mới
b. Từ ĐH IX đến ĐH X
Mục đích phát triển
Phương hướng phát triển
Định hướng XH và phân phối
Về quản lý
18
I. QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI NHẬN THỨC VỀ KTTT
3. Sự hình thành tư duy của Đảng về KTTT thời kỳ
đổi mới
Mục đích
h×nh thøc ph©n phèi chñ yÕu
- Ph©n phèi theo møc ®é
®ãng gãp vèn vµ nguån lùc
kh¸c
Phân phối
I. QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI NHẬN THỨC VỀ KTTT
3. Sự hình thành tư duy của Đảng về KTTT thời kỳ
đổi mới
22
Phát huy vai trò làm chủ
xã hội của nhân dân
Đảm bảo vai trò quản lý điều
tiết của nhà n-ớc pháp quyền
xã hội chủ nghĩa d-ới sự lãnh
đạo của Đảng
I. QU TRèNH I MI NHN THC V KTTT
3. S hỡnh thnh t duy ca ng v KTTT thi k
i mi
V Qun lý
23
II. TIẾP TỤC HOÀN THIỆN THỂ CHẾ KINH TẾ THỊ
TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
1. Mục tiêu và quan điểm cơ bản
•Thể chế kinh tế
Là hình thức cụ thể của phương
thức, phương pháp, quy tắc của
việc tổ chức vận hành kinh tế
trong một chế độ kinh tế - xã hội
a. Khái niệm
•Thể chế kinh tế thị trường