Lời nói đầu
Trong nền kinh tế thị trờng, ngân hàng là một tổ chức tài chính trung gian
thực hiện các nghiệp vụ tập trung và phân phối lại vốn tiền tệ cũng nh các dịch vụ
có liên quan đến tài chính - tiền tệ khác trong nền kinh tế quốc dân.
Với vai trò vị trí vô cùng quan trọng, là một ngành chủ đạo của nền kinh tế
các hoạt động của ngân hàng ngày càng đa dạng về mặt hình thức, nâng cao
nghiệp vụ. Trong đó có một nghiệp vụ chủ yếu của Ngân hàng thơng mại là sử
dụng vốn và cho vay vốn, với nghiệp vụ cho vay là quan trọng, là nhân tố quyết
định hiệu quả của việc huy động vốn cũng nh hoạt động kinh doanh. Câu hỏi đặt
ra với một ngân hàng thơng mại là cho vay nh thế nào để kết quả kinh doanh có lãi
và tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế phát triển trong đó đặc biệt chú trọng
đến các thành phần kinh tế ngoài quốc doanh.
Doanh nghiệp ngoài quốc doanh chủ yếu là các doanh nghiệp vừa và nhỏ có
vai trò quan trọng trong việc tạo việc làm, tạo thu nhập, góp phần vào công cuộc
công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nớc. Ngoài những nhân tố kinh tế xã hội để phát
triển doanh nghiệp nh: thị trờng, trang thiết bị công nghệ, nhà xởng, trình độ quản
lý, trình độ công nhân, chính sách pháp luật của nhà nớc thì vốn là nhân tố quyết
định, là vấn đề mà các doanh nghiệp ngoài quốc doanh gặp nhiều khó khăn.
Cũng nh các ngân hàng khác, chi nhánh Ngân hàng công thơng Đống Đa
đang phải đối mặt với công tác cho vay đối với các thành phần kinh tế ngoài quốc
doanh, nghiệp vụ này còn nhiều hạn chế.
Xuất phát từ nhận thức đó, kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, đợc sự giúp đỡ
cuả Ban giám đốc Ngân hàng công thơng Đống Đa cùng với sự hớng dẫn của thầy
giáo TS - Nguyễn Võ Ngoạn, em mạnh dạn chọn đề tài "Một số giải pháp nâng
cao hiệu quả tín dụng đối với thành phần kinh tế ngoài quốc doanh tại chi
nhánh Ngân hàng công thơng Đống Đa".
Do kiến thức về lý luận và thực tiễn còn hạn chế, nên luận văn này không
thể tránh khỏi những thiếu sót vì vậy em mong nhận đợc thêm những ý kiến chỉ
1
dẫn của thầy cô giáo, cán bộ công nhân viên của Ngân hàng công thơng Đống Đa
để luận văn của em đợc hoàn thiện hơn.

doanh. Nhng hiện nay hầu hết các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh đều trong
tình trạng thiếu vốn, trong khi đó có một bộ phận nguồn vốn đáng kể đang nhàn
rỗi trong mọi tầng lớp dân c trong xã hội. Ngân hàng thơng mại đã đóng góp vai
trò trung gian tài chính điều hòa lợng vốn thừa thiếu trên thị trờng. Ngân hàng th-
ơng mại huy động tiền trong các tầng lớp dân c trong xã hội và trả cho họ một
mức lãi suất tùy theo thời gian tiền gửi, quy mô tiền gửi và loại tiền gửi.Ngân hàng
thơng mại sử dụng vốn cho vay, tài trợ cho các hoạt động sản xuất kinh doanh và
thu một mức lãi suất cho vay nhất định đủ để bù đắp chi phí trả lãi,chi phí hoạt
động và có lãi.
3
Để đẩy mạnh hoạt động cho vay, tăng khả năng sinh lời, Ngân hang thơng
mại phải mở rộng việc huy động vốn dới những hình thức khác nh phát hành trái
phiếu, kỳ phiếu, chứng chỉ tiền gửi, đa dạng hóa các lọai hình kỳ hạn, đa ra mức
lãi suất cạnh tranh ... Bên cạnh đó ngân hàng phải có biện pháp quản lý và sử dụng
nguồn vốn đó hợp lý để bà đắp chi phí và có lãi.
Ngoài ra ngân hàng còn thực hiện một loại hình hoạt động khác nh : kinh
doanh ngoại hối, tham gia thị trờng chứng khoán, góp vốn mua cổ phần, đầu t mua
trái phiếu, kỳ phiếu và các chứng từ có gía khác, cung cấp dịch vụ t vấn, dịch vụ
quỹ két, dịch vụ thanh toán.
Ngân hàng Thơng mại có thể phân chia:
Theo phạm vi Ngân hàng Thơng mại đợc chia thành 2 loại:
- Loại hình kinh doanh đa năng: Thờng là các ngân hàng quốc doanh đợc
phép hoạt động kinh doanh nhiều loại nghiệp vụ.
- Ngân hàng thơng mại chuyên môn hoá: loại ngân hàng này hoạt động
với phạm vi hẹp nh : ngân hàng phát triển nhà, ngân hàng cầm cố bất
động sản.
Theo mô hình gồm:
- Ngân hàng thơng mại quốc doanh: các ngân hàng này đợc nhà nớc cấp
vốn.
- Ngân hàng phát triển: muc đích ngân hàng này là cung ứng vốn dài hạn

mica thay cho vàng bạc thay cho tiền tệ, là do sự phát triển của các chức năng này.
c. Tín dụng.
Chức năng tín dụng của các ngân hàng thơng mại đợc hình thành từ rất sớm,
ngay từ khi hình thành các ngân hàng thơng mại. Tín dụng bao hàm ý nghĩa huy
động vốn, thu hút tiền gửi và cho vay.
5
Thông qua công tác tín dụng, các ngân hàng thơng mại đã và đang thực
hiện chức năng xã hội của mình, làm cho sản phẩm xã hội đợc tăng lên, vốn đầu t
đợc mở rộng và từ đó góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế.
Các nhà kinh tế cho rằng, việc cung ứng vốn tín dụng là việc thực hiện một
trong các sản phẩm của các ngân hàng thơng mại. Tuy nhiên, xét về ý nghĩa thực
sự của sản phẩm, chúng ta có thể coi đó là một sản phẩm gián tiếp. Sản phẩm
này đem ra tiêu dùng sẽ tạo ra việc làm, tạo ra sản phẩm xã hội do khai thác tài
nguyên.
d. Cung ứng dịch vụ.
Một xã hội văn minh đợc đánh giá bằng hệ thống cung ứng dịch vụ. Ngân
hàng thơng mại cung cấp dịch vụ cho các doanh nghiệp, các nhà xuất khẩu và
khách hàng là cá nhân những loại dịch vụ thông thờng và thanh toán chuyển tiền
uỷ thác, t vấn đầu t mua trả góp, các dịch vụ lữ hành. Ngày nay các loại thẻ điện
tử, máy rút tiền tự động, dịch vụ chứng khoán, các dịch vụ ngân hàng tại gia , thẻ,
séc, chức năng này trong nền kinh tế thi trờng phát huy hơn bao giờ hết.
II: Hoạt động kinh doanh tín dụng của ngân hàng thơng mại.
1. Huy động vốn
Huy động vốn nhàn rỗi của xã hội là một trong những hoạt động quan trọng
hàng đầu của ngân hàng thơng mại. Nó tạo ra nguồn vốn chủ lực trong kinh doanh
của bất kỳ ngân hàng thơng mại nào.
Ngân hàng thơng mại thờng huy động vốn nhàn rỗi của xã hội qua các hình
thức tiền gửi, phát hành trái phiếu và tiền vay.
Tiền gửi có thể là có kỳ hạn và không kỳ hạn, tiền gửi thanh toán và tiền
gửi tiết kiệm; tiền gửi doanh nghiệp và tiền gửi cá nhân.

+ Cho vay không có đảm bảo: là khoản cho vay mà ngân hàng không yêu
cầu ngời vay phải có tài sản đảm bảo.
+ Cho vay có đảm bảo: là khoản vay mà ngân hàng yêu cầu ngời vay vốn
phải có đảm bảo bằng tài sản thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh của bên thứ ba.
*Căn cứ vào tính chất sở hữu vốn của đơn vị vay.
7
+ Cho vay doanh nghiệp quốc doanh: là khoản cho vay các khách hàng là
các doanh nghiệp quốc doanh, thuộc sở hữu nhà nớc.
+ Cho vay doanh nghiệp ngoài quốc doanh: là khoản cho vay các khách
hàng là các doanh nghiệp ngoài quốc doanh bao gồm : công ty cổ phần , công ty
trách nhiệm hữu hạn, công ty t nhân, doanh nghiệp có vốn đầu t nớc ngoài.
Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn.
+ Cho vay phục vụ sản xuất, lu thông hàng hoá.
+ Cho vay tiêu dùng
Hoạt động đầu t hay còn gọi là hoạt động chứng khoán giúp ngân hàng th-
ơng mại sử dụng và khai thác tối đa các nguồn vốn đã huy động. Đồng thời nó
cũng mang lại nguồn thu nhập quan trọng cho ngân hàng thơng mại.
Hoạt động ngân quỹ là hoạt động phục vụ cho việc chi trả đối vối khách
hàng. Nó bao gồm nghiệp vụ quỹ tiền mặt, tiền gửi ở các ngân hàng khác và ở
ngân hàng trung ơng, tiền trong quá trình thu nhận và cũng có thể bao gồm cả
nghiệp vụ về chứng khoán ngắn hạn.
3. Các dịch vụ ngân hàng.
Ngân hàng thơng mại có thể đầu t vốn mua chứng khoán ngắn hạn chủ yếu
là chứng khoán ngắn hạn của chính phủ, đợc phép mua cổ phiếu, trái phiếu của
các doanh nghiệp, đợc kinh doanh ngoại hối.
Ngân hàng thơng mại đợc tham gia vào việc thành lập và quản lý các doanh
nghiệp.
Đợc quyền uỷ thác, nhận uỷ thác làm đại lý trong các lĩnh vực liên quan
đến hoạt động ngân hàng, cung ứng dịch vụ t vấn tài chính tiền tệ cho khách hàng,
làm dịch vụ quản lý có vật giá, giấy tờ có giá, cầm cố.

tế thị trờng.
Doanh nghiệp ngoài quốc doanh của nớc ta chủ yếu là doanh nghiệp vừa và
nhỏ, chiếm khoảng 90% tổng số các doanh nghiệp. Các doanh nghiệp này có vai
trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trởng kinh tế, tăng thêm việc làm, tạo thu
nhập góp phần ổn định xã hội.
9
Đối với một nớc kinh tế đang phát triển nh nớc ta hiện nay thì loại hình
doanh nghiệp vừa và nhỏ là rất phù hợp để phát triển kinh tế và hội nhập với các n-
ớc khác. Dễ dàng tiếp cận với nền kinh tế thị trờng, phát huy bản chất hợp tác và
có thể duy trì sự tự do cạnh tranh trong nớc cũng nh khu vực.
3.Cơ chế cho vay đối với thành phần kinh tế ngoài quốc doanh.
3.1. Nguyên tắc vay vốn.
Theo quy định của chi nhánh Ngân hàng công thơng Đống Đa, việc cho vay
vốn đối với thành phần kinh tế ngoài quốc doanh đợc giao cho giám đốc chi nhánh
quyết định theo các nguyên tắc cơ bản sau đây:
Sử dụng vốn vay đúng mục đích đã thoả thuận trong hợp đồng tín dụng.
Đối với các doanh nghiệp, ngân hàng chỉ cho vay để thực hiện kế hoạch và dự án
sản xuất kinh doanh trong phạm vi chức năng nhiệm vụ ghi trong giấy phép hoạt
động và quyết định thành lập của doanh nghiệp.
Mọi khoản vay đều phải đợc xác định trớc muc đích kinh tế, các muc đích này đợc
xác định trong các tài liệu hồ sơ xin vay. Và doanh nghiệp phải chịu sự giám sát,
theo dõi việc sử dụng tiền vay của ngân hàng.
Phải hoàn trả nợ gốc và lãi đúng hạn đã thoả thuận trong hợp đồng
tín dụng.
Để thực hiện đợc nguyên tắc này việc tính toán xác định thời hạn phải dựa
trên cơ sở khoa học và thực tiễn trong đó phải tính đến chu kỳ sản xuất kinh
doanh, lu chuyển vốn của doanh nghiệp, nguồn thu của ngời vay.
Việc đảm bảo tiền vay phải thực hiện theo đúng qui định của Chính
phủ và của Thống đốc NHNN.
Đảm bảo tiền vay là thiết lập những cơ sở pháp lý để có thêm một nguồn

- Đối với các doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ ngân hàng cho vay
các yếu tố chi phí sản xuất cấu thành giá thành toàn bộ sản phẩm, bao
gồm cả tiền thuê nhân công trừ (- ) khấu hao TSCĐ.
11
- Đối với các doanh nghiệp trong lĩnh vực lu thông(thơng nghiệp): đối t-
ợng cho vay là giá trị hàng hoá theo giá mua.
- Đối với doanh nghiệp trong lĩnh vực dịch vụ, đối tợng cho vay là giá trị
vật t và chi phí để tiến hành các dịch vụ.
- Cho vay tiêu dùng: đối tợng cho vay là các t liệu sinh hoạt.
3.4. Mức cho vay.
Mức cho vay dựa trên 2 căn cứ chủ yếu:
- Nhu cầu vốn của khách hàng: dựa trên kế hoạch sản xuất kinh doanh và
các dự án kế hoạch tài chính của doanh nghiệp.
- Khả năng huy động vốn ngân hàng trong khuôn khổ mức cho vay tối đa
đối với một khách hàng không đợc vợt quá 15% vốn tự có của tổ chức
tín dụng.
Tỷ lệ giữa vốn đợc vay và vốn tự có của doanh nghiệp đợc xác định theo
từng loại doanh nghiệp.
- Doanh nghiệp Nhà nớc: tối thiểu 100% vốn tự có
- Doanh nghiệp ngoài quốc doanh: tuỳ thuộc mức độ uy tín mà các ngân
hàng tự xác định cho khách hàng vay theo từng thời kỳ.
- Cá nhân, hộ dân c: khách hàng phải có mức vốn tối thiểu cao hơn trong
tổng nhu cầu vốn.
Giá trị tài sản đảm bảo: tài sản đảm bảo hoặc thế chấp đợc ngân hàng ấn định một
tỷ lệ cho vay theo từng loại tài sản, từng thời kỳ tối đa cho vay bằng 70% giá trị tài
sản thế chấp.
4. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả cho vay:
a. Một món vay đợc coi là có hiệu quả trớc hết là món vay đó phải đợc hoàn
trả cả gốc và lãi đúng hạn. Vì ngân hàng thơng mại hoạt động vì mục tiêu lợi
nhuận, do đó mục đích của việc cho vay là để thu đợc lợi nhuận. Việc nhận đợc

khoán, đồng thời giảm đến tối thiểu rủi ro bằng cách nắm giữ những tài sản lỏng.
Tuy nhiên các ngân hàng không nên quá thận trọng khiến ngân hàng có thể mất đi
những cơ hội cho vay hấp dẫn mang lại lợi nhuận cao.
h. Việc cho vay có hiệu quả còn thể hiện ở mối quan hệ lâu dài với khách
hàng bao gồm cả khách hàng truyền thống và khách hàng tiềm năng nhằm mở
13
rộng thị phần, uy tín của ngân hàng trên thị trờng tài chính trong nớc cũng nh
trong khu vực và quốc tế.
i. Tỷ trọng tăng chuyển doanh thu sản lợng và lợi nhuận của doanh nghiệp
vay vốn là một chỉ tiêu xã hội tổng hợp.
IV. Các nhân tố ảnh hởng đến hiệu quả tín dụng.
1. Nhân tố khách quan:
Môi trờng kinh tế: tác động rất lớn đối với hoạt động sản xuất kinh doanh
của các thành phần kinh tế. Nếu nền kinh tế phát triển thì nhu cầu vốn vay tăng và
hoạt động tín dụng của ngân hàng mở rộng. Ngợc lại, nếu nền kinh tế không ổn
định thì nhu cầu vốn vay giảm và hoạt động tín dụng của ngân hàng kém hiệu quả.
Môi trờng xã hội: các yếu tố nh uy tín, niềm tin, trật tự xã hội cũng ảnh h-
ởng đến hiệu quả cho vay của ngân hàng.
Môi trờng pháp lý: các quy định về luật pháp của Nhà nớc, các văn bản
pháp quy của tổ chức tín dụng và của ngân hàng phải chặt chẽ, ổn định và đồng bộ
để tạo ra một môi trờng pháp lý chung đối với tất cả các hoạt động cho vay công
bằng và hiệu qủa.
2. Nhân tố chủ quan.
Về phía ngân hàng, do các yếu tố sau:
- Chính sách tín dụng
- Quy trình nghiệp vụ
- Tình hình huy động và sử dụng vốn
- Trình độ cán bộ công nhân viên
- Hoạt động Marketing
- Hoạt động kiểm tra giám sát nội bộ