Website: Email : Tel : 0918.775.368
Lêi më ®Çu
Ngày nay, cải cách hành chính là vấn đề mang tính toàn cầu. Cả các
nước đang phát triển và các nước phát triển đều xem cải cách hành chính như
một động lực mạnh mẽ để thúc đẩy tăng trường kinh tế, phát triển dân chủ và
các mặt khác của đời sống xã hội.
Ở Việt Nam, công cuộc đổi mới toàn diện đất nước được bắt đầu từ năm
1986, tính đến nay đã gần 20 năm. Trong khoảng thời gian đó, đồng thời với
việc đổi mới về kinh tế thì cải cách hành chính cũng được tiến hành. Cuộc cải
cách hành chính được thực hiện từng bước thận trọng và đã thu được nhiều
kết quả rất đáng khích lệ. Cải cách hành chính đang thể hiện rõ vai trò quan
trọng của mình trong việc đẩy nhanh sự phát triển đất nước. Ở Việt Nam đang
còn rất nhiều vấn đề kinh tế - xã hội đã tồn tại từ lâu và mới nảy sinh cần phải
được giải quyết tích cực và có hiệu quả. Bên cạnh đó, bối cảnh toàn cầu hoá
đang đặt ra trước Việt Nam những thách thức và cơ hội mới đòi hỏi phải có
những cố gắng cao độ. Điều đó cũng có nghĩa là quá trình cải cách hành chính
ở Việt Nam còn rất nhiều vấn đề đặt ra cần được tiếp tục giải quyết. Cái khó
trong cải cách hành chính Ở Việt Nam là phải tiến hành một cuộc cải cách
hành chính có tính chất cách mạng từ quản lý lập trung quan liêu, bao cấp
sang quản lý trong điều kiện kinh tế thị trường và mở rộng dân chủ. Thực tiễn
đang đòi hỏi phát triển tư duy lý luận về cải cách hành chính. Việc phát triển
lý luận đem lại sự nhận thức sâu sắc về bản chất và quy luật của quá trình cải
cách hành chính, làm cho hoạt động cải cách diễn ra chủ động và tự giác hơn.
Công tác cải cách hành chính cũng luôn là một trong những vấn đề trọng
tâm tại các kỳ họp thường kỳ của Chính phủ hàng tháng. Thủ tướng, với tư
cách là Trưởng Ban chỉ đạo cải cách hành chính, đã thường xuyên yêu cầu
người đứng đầu các bộ, ngành báo cáo về kết quả thực hiện các nội dung của
cải cách hành chính, chỉ rõ những bất cập và hướng khắc phục.
Ngay tại kỳ họp đầu tháng 1 năm nay, Chính phủ và các lãnh đạo bộ
Website: Email : Tel : 0918.775.368
H thng cỏc quy nh th tc hnh chớnh
Hin nay, vn ci cỏch th tc hnh chớnh c xỏc nh l mt
nhim v trng tõm, then cht song rt phc tp. T gúc thc tin, vn
ny mc dự c ng, nh nc v c bit l Chớnh ph rt quan tõm ch
o, ch o quyt lit song hiu qu thu li cha cao vỡ nhng nguyờn nhõn
sau õy:
Th nht Vit Nam l mt trong rt ớt nhng quc gia ban hnh vn bn
ó khụng tỏch riờng bit cỏc quy nh mang tớnh ni dung vi nhng quy nh
v th tc. a s, nhng quy nh v th tc u nm ri rỏc, xen ln vi cỏc
quy nh ni dung. Nguyờn nhõn ny, dn n "hu qu" l ngay chớnh cỏn
b, cụng chc qun lý v lnh vc, ngnh mỡnh ph trỏch cng khú lũng m
bit c khi gii quyt cụng vic ca mỡnh cn bao nhiờu h s, th tc,
hung h l ngi dõn.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Thứ hai, ngoài việc chưa phân tách những quy định về thủ tục với quy
định nội dung, do một thời gian dài chúng ta chưa có quy định nào quy định
cơ quan, cấp nào có thẩm quyền ban hành thủ tục hành chính (Quyết định số
181/2003/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định về cơ chế "một cửa"
giao thẩm quyền cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh). Do đó, nhiều nơi, nhiều chỗ
đã lạm dụng việc ban hành các quy định thủ tục hành chính.
Lý lu¹n thùc tiÔn cña c¶i c¸ch hµnh chÝnh
Yêu cầu về sự phát triển đi lên của mỗi quốc gia, dân tộc luôn là một
điều tất yếu. Có nhiều biện pháp, cách thức để thực hiện yêu cầu này; cải cách
hành chính không nằm ngoài mục đích, yêu cầu tất yếu đó. Song, nhìn từ lịch
sử hình thành, phát triển của mỗi quốc gia, chúng ta phải khẳng định rằng cải
cách hành chính, hay đổi mới hành chính, biện pháp quản lý của nhà nước với
xã hội vốn dĩ đã luôn tồn tại, song hành như một nhiệm vụ bắt buộc
Cải cách hành chính là một nhiệm vụ, yêu cầu bắt buộc mà mọi quốc gia
đều "bắt buộc" phải làm và làm thường xuyên, lâu dài chứ không chỉ trong
tính ứng dụng, tác dụng và hiệu quả thực tế thấp. Về nguyên tắc, lý luận phải
được đúc kết từ hoạt động thực tiễn, phản ánh thực tiễn và thúc đẩy thực tiễn
phát triển. Song, do trình độ tư duy còn hạn chế nên hệ thống lý luận đưa ra
nhiều khi còn chưa khách quan, thiếu căn cứ khoa học, thiếu khả năng phân
tích sâu sắc về thực tiễn để từ đó rút ra những vấn đề bản chất, quy luật.
Chính vì vậy, lý luận về quản lý hành chính nhà nước chưa thực sự đóng vai
trò mở đường và thúc đẩy thực tiễn cải cách hành chính ở nước ta phát triển.
-Chúng ta dễ dàng nhận thấy rằng, số lượng văn bản ban hành ngày càng
nhiều, nhưng về chất lượng, thật sự chưa thể hài lòng, cụ thể là còn thiếu tính
nhất quán, tính dự báo, không ít quy định thiếu tính khả thi.
-Nhiều thể chế chậm được ban hành, chậm được sửa đổi, hoàn thiện,cho
đến nay Nhà nước ta vẫn chưa có cách nào khắc phục được tính cục bộ ngành,
lĩnh vực trong việc xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật, mà vẫn
thực hiện theo cách: Luật (hoặc văn bản quy phạm pháp luật) về lĩnh vực nào
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
giao cho bộ, ngành đó chủ trì soạn thảo. Ðây chính là chỗ để cho cơ quan nhà
nước giành thuận lợi về cho mình, đẩy khó khăn cho người dân, mặc dù
chúng tôi (những người viết bài này) thừa nhận là thời gian gần đây việc xây
dựng, ban hành thể chế đã có nhiều cải tiến như tổ chức lấy ý kiến đóng góp
rộng rãi của các bộ, ngành, đoàn thể, kể cả cơ quan báo chí và nhân dân.
+ Chẳng hạn, hiện nay Văn phòng Chính phủ có Ban Xây dựng pháp
luật, thì những văn bản Chính phủ soạn thảo trình QH, Ủy ban Thường vụ QH
thông qua và những văn bản thuộc thẩm quyền Chính phủ ban hành, giao cho
cơ quan này chủ trì soạn thảo, thay vì giao cho bộ, ngành. Tất nhiên, là phải
quy định rõ chức năng, thẩm quyền để cơ quan này hoạt động; các bộ, ngành
liên quan có đại diện tham gia.
-Chưa có sự phân định rõ ràng, cụ thể cũng như những căn cứ, cơ sở cho
việc phân định về thứ bậc trong hoạt động quản lý, điều hành và thi hành đối
với cả hệ thống đội ngũ cán bộ, công chức Việt Nam
với hoàn cảnh nước ta, có tính hiệu lực và tính khả thi cao. Một hệ thống lý
luận đúng đắn phải là sự kết tinh từ thực tiễn và là ánh sáng soi đường cho
thực tiễn cải cách hành chính ở nước ta. Để phát triển công tác lý luận trong
lĩnh vực này, điều quan trọng là phải tạo điều kiện thuận lợi để người làm
công tác lý luận gắn với thực tiễn, thâm nhập thực tiễn cải cách hành chính ở
từng lĩnh vực, từng địa phương, từng cơ quan, đơn vị. Đồng thời, cũng phải
tạo ra một cơ chế thích hợp để những người hoạt động thực tiễn trong bộ máy
hành chính nhà nước quan tâm đến những thành tựu của hoạt động lý luận,
đóng góp vào sự phát triển lý luận và thử nghiệm lý luận đó trong cuộc sống.
Bằng cách đó chúng ta sẽ rút ngắn khoảng cách giữa lý luận và thực tiễn, tạo
điều kiện cho cải cách hành chính ở nước ta có sự chuyển biến mạnh hơn
trong thời gian tới, từ đó góp phần quan trọng thúc đẩy sự nghiệp cách mạng
nước ta phát triển theo mục tiêu mà Đảng ta
B. PH¸P LUËT VÒ C¶I C¸CH HµNH CHÝNH QuèC GIA
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
1. Ngị quyết số 17-NQ/TW ngày 1/8/2007 hội nhgị lần thứ 5 ban chấp
hành trung ơng khoá 10 về đây mạnh cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực
quản lý của bộ máy nhà nớc.
2. Văn kiện đại biểu toàn quốc lần thứ 6(15-18/12/1976) báo cáo chính
trị của ban chấp hành trung ơng đảng tại đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
6.
3. Văn kiện đại biểu toàn quốc lần thứ 7(24-27/6/1991).
4.Nghị quyết hội nghị lần thứ 8 ban chấp hành trung ơng đảng(khoá
7)23/1/1995 về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhà nớc Cộng Hoà Xã Hội
Chủ Nghĩa Việt Nam, trọng tâm là cải cáchnền hành chính quốc gia.
5.Văn kiện đại biểu toàn quốc lần thứ 8(28/6-1/7/1996) báo cáo chính
trị của ban chấp hành trung ơng đảng tại đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
8.
6. Nghị quyết hội nghị lần thứ 3 ban chấp hành trung ơng Đảng (khoá 8)
ca cỏn b, cụng chc.
- Tip tc ci cỏch th tc hnh chớnh
2. Ci cỏch t chc b mỏy hnh chớnh
- iu chnh chc nng, nhim v ca Chớnh ph, cỏc b, c quan ngang b,
c quan thuc Chớnh ph v chớnh quyn a phng cỏc cp cho phự hp vi
yờu cu qun lý nh nc trong tỡnh hỡnh mi.
- Tng bc iu chnh nhng cụng vic m Chớnh ph, cỏc b, c quan
ngang b, c quan thuc Chớnh ph v chớnh quyn a phng m nhn
khc phc nhng chng chộo, trựng lp v chc nng, nhim v. Chuyn cho
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
các tổ chức xã hội, tổ chức phi Chính phủ hoặc doanh nghiệp làm những công
việc về dịch vụ không cần thiết phải do cơ quan hành chính nhà nước trực tiếp
thực hiện.
3. Đổi mới, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức
- Đổi mới công tác quản lý cán bộ, công chức
- Cải cách tiền lương và các chế độ, chính sách đãi ngộ
- Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức
1. Chính phủ và bộ máy hành chính nhà nước thống nhất quản lý việc
thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng,
an ninh và đối ngoại theo đúng chức năng phù hợp với cơ chế mới, đó
là:
- Quản lý kinh tế – xã hội theo pháp luật, giữ gìn ổn định chính trị –
xã hội và trật tự kỷ cương; chăm lo xây dựng kết cấu hạ tầng và những
ngành kinh tế then chốt, bảo đảm môi trường và điều kiện chung cho
nhân dân phát triển sản xuất kinh doanh, nâng cao đời sống.
- Thông qua các công cụ quản lý vĩ mô và vai trò của kinh tế nhà
nước để quản lý thị trường, điều tiết thu nhập, kết hợp hài hoà giữa tăng
trưởng kinh tế với thực hiện công bằng và tiến bộ xã hội, thúc đẩy sự
phát triển đồng đều giữa các vùng và các tầng lớp dân cư.
Quan hệ phân cấp phải gắn liền với việc tăng cường sự phối hợp
quản lý theo ngành và theo lãnh thổ, được quy định thành thể chế; đặc
biệt cần tăng cường trách nhiệm kiểm tra, kiểm soát của cấp uỷ đảng và
chính quyền địa phương đối với các cơ quan và tổ chức hoạt động trên
địa bàn, kể cả các đơn vị được quản lý theo ngành dọc.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Các bộ và cơ quan của Chính phủ phải thực hiện chức năng quản lý
hành chính nhà nước về ngành, lĩnh vực của minh trong phạm vi cả
nước, đồng thời thực hiện trách nhiệm đại diện chủ sở hữu nhà nước
trong phạm vi được uỷ quyền đối với các doanh nghiệp nhà nước. Trên
cơ sở xác định rõ chức năng và đổi mới sự phân cấp, tiếp tục điều chỉnh
hợp lý tổ chức của các bộ, các cơ quan thuộc Chính phủ và bộ máy chính
quyền địa phương.
3. Tăng cường tổ chức và hoạt động thanh tra, kiểm tra, coi đó là
công cụ quan trọng và hữu hiệu để bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước,
thiết lập kỷ cương xã hội.
Đổi mới tổ chức thanh tra phù hợp với chức năng quản lý nhà nước
trong điều kiện mới; phát triển mạnh tổ chức thanh tra việc thực hiện thể
chế về từng lĩnh vực trong toàn xã hội như tài chính, lao động, giáo dục,
vệ sinh – y tế, xây dựng, công vụ, v.v…
Nghiên cứu tăng thẩm quyền cho các cơ quan thanh tra trong việc
xử lý hành chính tại chỗ các vi phạm pháp luật; phân định rõ hơn trách
nhiệm của cơ quan thanh tra và toà án hành chính trong việc giải quyết
các khiếu kiện đối với các cơ quan và cán bộ, công chức hành chính, tạo
điều kiện để các toà án hành chính phát huy đúng chức năng và thẩm
quyền.
Đẩy mạnh hoạt động tự thanh tra, kiểm tra trong nội bộ các cơ quan,
tổ chức nhà nước; đề cao trách nhiệm thanh tra, kiểm tra của cấp trên đối
với cấp dưới, của các cấp chính quyền đối với mọi cơ quan, tổ chức trên
để bảo đảm thực hiện tốt nhiệm vụ và thẩm quyền đã được phân cấp;
đồng thời, đề cao trách nhiệm tham gia cùng chính quyền cấp trên thực
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước đối với tổ chức theo ngành dọc trên địa
bàn lãnh thổ.
- Xây dựng hội đồng nhân dân các cấp có thực quyền thực hiện đầy
đủ vai trò là cơ quan đại diện của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước
ở địa phương, thực hiện quyền làm chủ của nhân dân ở từng cấp.
- Nghiên cứu phân biệt sự khác nhau giữa hoạt động của hội đồng
nhân dân và nhiệm vụ quản lý hành chính ở đô thị với hoạt động của hội
đồng nhân dân và nhiệm vụ quản lý hành chính ở nông thôn, có thể tiến
hành thí điểm ở một vài địa phương để thấy hết các vấn đề cần giải
quyết; từ đó có cơ sở thực tế giúp cho việc quyết định chủ trương khi
bầu hội đồng nhân dân khóa mới vào năm 1999.
- Uỷ ban nhân dân các cấp cần được kiện toàn theo hướng tinh gọn,
giảm bớt số uỷ viên là thủ trưởng cơ quan chuyên môn; quy định rõ hơn
trách nhiệm, thẩm quyền của tập thể uỷ ban nhân dân và của chủ tịch uỷ
ban nhân dân.
5. Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất và năng lực là
yếu tố quyết định chất lượng của bộ máy nhà nước.
4. Cải cách tài chính công
- Đổi mới cơ chế phân cấp quản lý tài chính và ngân sách, bảo đảm tính
thống nhất của hệ thống tài chính quốc gia và vai trò chỉ đạo của ngân sách
Trung ương; đồng thời phát huy tính chủ động, năng động, sáng tạo và trách
nhiệm của địa phương và các ngành trong việc điều hành tài chính và ngân
sách.
- Bảo đảm quyền quyết định ngân sách địa phương của Hội đồng nhân
dân các cấp, tạo điều kiện cho chính quyền địa phương chủ động xử lý các
công việc ở địa phương; quyền quyết định của các bộ, sở, ban, ngành về phân
thạo nghiệp vụ.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- Tiếp tục tiến hành kiên quyết và thường xuyên cuộc đấu tranh chống tệ
tham nhũng. Phương hướng cơ bản để khắc phục tệ tham nhũng là phải xây
dựng và hoàn chỉnh bộ máy, cơ chế quản lý và pháp luật; xử lý nghiêm minh
những người vi phạm, đồng thời tăng cường giáo dục tư tưởng, quản lý chặt
chẽ nội bộ”.
Đổi mới, nâng cao chất lượng công tác lập pháp và giám sát tối
cao của Quốc hội đối với toàn bộ hoạt động của Nhà nước.
- Về hoạt động lập pháp: Ban hành các đạo luật cần thiết để điều
chỉnh các lĩnh vực của đời sống xã hội. Ưu tiên xây dựng các luật về
kinh tế, về các quyền công dân và các luật điều chỉnh công cuộc cải cách
bộ máy nhà nước, các luật điều chỉnh các hoạt động văn hoá, thông tin.
Coi trọng tổng kết thực tiễn Việt Nam, nâng cao chất lượng xây dựng
pháp luật, ban hành các văn bản luật với những quy định cụ thể, dễ hiểu,
dễ thực hiện. Giảm dần các luật, pháp lệnh chỉ dừng lại ở những nguyên
tắc chung, muốn thực hiện được phải có nhiều văn bản hướng dẫn thi
hành.
- Về hoạt động giám sát: Nâng cao chất lượng hiệu lực và hiệu quả
hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân. Xác định rõ
phạm vi, nội dung, cơ chế giám sát của Quốc hội, các Uỷ ban của Quốc
hội và của hội đồng nhân dân các cấp; phân định rõ tính chất, chức năng,
nhiệm vụ, quyền hạn khác nhau giữa hoạt động giám sát của Quốc hội
và Hội đồng nhân dân với hoạt động kiểm tra, thanh tra, kiểm sát của các
cơ quan và tổ chức khác. Cùng với việc bảo đảm thực hiện các quyền
khiếu nại, tố cáo của công dân, cần nghiên cứu, hướng dẫn để mọi công
dân có điều kiện phát hiện, đề xuất, kiến nghị, giúp cho hoạt động giám
sát có hiệu quả.
Website: Email : Tel : 0918.775.368