Bí quyết học một ngôn ngữ trong
90 ngày Không chỉ dừng lại ở những lợi thế về mặt nhận thứ, người có thể giao tiếp bằng
một ngôn ngữ thứ hai còn có rất nhiều lợi ích về mặt xã hội. Cảm thấy niềm vui
khi bạn có thể gọi món bằng thứ tiếng mẹ đẻ của người phục vụ, nghe lén người
khác nói chuyện trong thang máy, gây ấn tượng với những người bản địa bằng
cách nói chuyện và thấu hiểu họ. Thế thì tại sao bạn lại không
học
Tôi vẫn còn nhớ những khoảnh khắc hạnh phúc nhất của đời mình. Khi còn ở
Florence, tôi đã từng quyết định tới dự bữa tiệc của những người bạn Ý của mình.
Bạn bè tôi không biết tiếng Anh. Tôi vẫn nhớ rõ mình đã cố gắng chỉ nói chuyện
bằng tiếng Ý trong suốt bữa tiệc ấy. Và rồi, có một ai đó yêu cầu tôi kể chuyện
cười.
Kể chuyện cười bằng một ngôn ngữ khác là một trong những trải nghiệm tồi tệ
nhất mà bạn có thể tưởng tượng.
Tôi bắt đầu câu chuyện cười của mình bằng câu. C’era unavolta(nghĩa là Ngày xửa
ngày xưa)…
Trong khi đang kể chuyện tôi bắt đầu thấy lo sợ. Tôi không thể nhớ nổi từ tiếng Ý
nào. 30 người Ý nhìn chằm chằm vào tôi, chờ đợi phần kết câu chuyện.
Vào phút cuối, tôi nhớ ra và cuối cùng đã hoàn tất câu chuyện đó. Tôi mong đợi
một vài cái vỗ tay an ủi. Nhưng thay vào đó, tôi nhận được một tràng cười vang
mẹo ngôn ngữ cho cùng mọi ngôn ngữ mới học. Chính vì lí do đó, trong khi mất ba
năm hoặc hơn thế mới thành thạo tiếng Ý, tôi chỉ mất có hai tháng học tiếng Tây
Ban Nha, và chỉ mất vài tuần học tiếng Bồ Đào Nha.
Tại sao hầu hết mọi người đều phạm sai lầm trong việc học ngôn ngữ
Tôi đã từng học tiếng Tây Ban Nha vài năm khi còn học phổ thông, thậm chí còn
đạt điểm cao trong các kì thi quốc gia. Nhưng rồi một ngày, khi thực sự cố gắng
nói thứ tiếng đó, đột nhiên tôi nhận ra rằng:
Với bốn năm học tiếng Tây Ban Nha ở trường, tôi vẫn không thể nào tự gọi món
burrito (ảnh).
Vậy điều gì không ổn ở đây? Theo như những bài kiểm tra tiêu chuẩn chính thức,
tôi quá xuất sắc trong môn tiếng Tây Ban Nha, nhưng lại không thể hoàn tất những
cuộc đối thoại đơn giản nhất!
Sự thực là, chúng ta không được học ngôn ngữ theo cách lí tưởng. Học sinh học
ngôn ngữ thành từng nhóm lớn, và cho rằng một vài bảng điền từ hay bài tập ngữ
pháp là quá đủ rồi.
Thế nhưng hầu như chẳng có ai thực sự học cách nói chuyện bằng ngôn ngữ đó cả.
Trên thực tế, bằng cách điền từ, chúng ta mới chỉ luyện tập lí thuyết. Nếu muốn nói
chuyện tốt bằng ngôn ngữ đó, bạn phải thực sự luyện tập bằng cách nói chuyện.
Khi mọi người học một thứ ngôn ngữ dựa vào giáo trình trên lớp, hay với Rosetta
Stone (một phần mềm học ngoại ngữ – F-Corner), tôi cố gắng chỉ cho họ thấy rằng
nếu theo cách đó, họ sẽ không đạt được mục đích. Nếu bạn muốn nói trôi chảy một
ngữ.
Những gì cần thiết cho việc học ngôn ngữ
Để học một ngôn ngữ, bạn cần một số thứ để luyện tập. Dưới đây là những gì tôi
hay dùng.
Những tài liệu cần thiết
Một cuốn sách ngữ pháp chất lượng. Không thể thiếu nếu muốn học ngôn ngữ.
Theo tôi, bạn nên chọn Dover’s Essential Grammar series – những cuốn sách đó
rất rẻ, chính xác, và chuyên sâu. Khi còn ở Ý, cuốn sách ngữ pháp Dover Essential
Italian Grammar book từng là kim chỉ nam cho tôi. Tôi đọc nó ở mọi nơi, ngủ cùng
nó, thậm chí còn học thuộc lòng cả cuốn sách ấy.
Một cuốn sách về cụm từ. Nó giống như cuốn từ điển, nhưng tập trung vào cụm từ.
Bạn có thể bắt đầu nhớ những câu dài và cụm từ, rồi tự nhiên sẽ học được những từ
đơn lẻ. Tôi sẽ đề cập sâu hơn về những mẹo ghi nhớ ở phần sau.
Một cuốn từ điển trực tuyến. Với đa số ngôn ngữ Latin, bạn nên chọn trang
http://wordreference.com. Với tiếng Đức, hãy thử trang http://dict.cc. Trang dịch
Google Translate cũng rất hữu ích, nhưng lạm dụng quá cũng không tốt.
Một ứng dụng ghi nhớ. Bạn phải ghi nhớ từ vựng. Tôi luôn ghi từ mới trong ứng
dụng, và luyện tập vào buổi đêm.
Nếu dùng máy Mac, hãy thử ứng dụng Genius. Ứng dụng thông minh này sử dụng
công nghệ chia thời gian nhằm mục đích kiểm tra kiến thức. Bạn sẽ bị hỏi ngẫu
nhiên về từ hay cụm từ đang học. Bạn càng mắc nhiều lỗi sai, thì càng cần kiểm tra
nhiều hơn. Theo tôi, bạn nên đặt tiếng mẹ đẻ vào cột bên trái, và ngôn ngữ mong
muốn học vào cột bên phải. Như vậy, bạn sẽ học nói bằng thứ ngôn ngữ mới, chứ
Mặt khác, băng Pimsleur có thể hữu ích vì chúng giúp bạn luyện tập phát âm thông
qua những đoạn hội thoại. Tuy nhiên, chúng cũng rất chậm. Để kiểm tra điều này,
tôi bắt đầu học tiếng Đức với băng Pimsleur trong hai tuần trước khi khai giảng các
lớp tiếng Đức của tôi. Tôi thấy như mình đang đi như tên bắn với một nửa băng
tiếng Đức mỗi ngày, cho tới khi tôi gói gọn vốn kiến thức đó trong vòng chưa đầy
hai ngày trong vai trò một giáo viên thực thụ.
Kế hoạch học ngôn ngữ trong 90 ngày
Nói lưu loát, hay ít nhất là thành thạo một ngôn ngữ trong vòng 90 ngày là điều có
thể, nhưng cần sự tập trung cao độ. Điểm khó nhất chính là nhận thức của tôi: tôi
phải thay đổi nhận thức của mình từ ‘Mannesh: một blogger muốn học tiếng Ý’
thành ‘Maneesh: một người học tiếng Ý (người viết blog vào thời gian rảnh).
Nếu bạn không thể tự do tập trung hoàn toàn vào việc học ngôn ngữ, cũng được
thôi, nhưng quá trình học sẽ kéo dài hơn 90 ngày. Chỉ cần đảm bảo rằng bạn không
ngừng luyện tập hàng ngày, hoặc bạn sẽ nhanh chóng quên hết vốn kiến thức đã
học mà thôi.
Từ ngày thứ nhất đến ngày thứ 30
30 ngày đầu tiên đóng vai trò quan trọng trong quá trình học ngôn ngữ. Bạn cần
phải chú tâm, càng tập trung càng tốt.
Nếu bạn muốn học ngôn ngữ trong vòng 90 ngày, tôi thực sự khuyên bạn nên
chuyển tới đất nước nơi có sử dụng thứ ngôn ngữ đó. Điều đó sẽ giúp bạn nhập
tâm khiến thức đó vào trong đầu, và cho phép bạn được bao quanh bằng thứ ngôn
ngữ mới. Nếu bạn có thể chuyển tới một đất nước mới, hãy thử sống cùng gia đình
bản địa. Bạn sẽ học được rất nhiều điều qua những bữa ăn hàng ngày của gia đình
đó.
Dù thế nào đi chăng nữa, trong tháng đầu tiên, hãy học cùng với một người gia sư
riêng – không phải là nhóm. Nhóm học chỉ khiến bạn thêm trì trệ và lười biếng,
13374 từ phổ biến nhất xuất hiện tới 95%
25508 từ phổ biến nhất xuất hiện tới 99%
Như đã thấy, bạn cần phải học tầm 3000 cho tới 80% số từ vựng … có lẽ đã đủ
trước khi bạn có thể bắt đầu học từ thật dễ dàng thông qua ngữ cảnh. 30 từ/ngày,
bạn sẽ phải học gần 3000 từ trong 90 ngày.
Hãy sử dung mnemonics để giúp ghi nhớ từ vựng.
Ngày thứ 31 tới 60
Sau một tháng đầu tiên, đã tới lúc tập trung vào việc thể hiện bản thân bằng thứ
tiếng đó càng nhiều càng tốt. Sau một tháng kèm cặp riêng với gia sư, bạn đã có
khả năng thực hiện các đoạn hội thoại cơ bản.
Nếu gia sư của bạn lấy mức giá quá cao, có lẽ bạn nên cân nhắc tham gia nhóm
học nâng cao ngay từ bây giờ – bạn sẽ tiết kiệm tiền và có cơ hội tiếp xúc với
nhiều người cùng học thứ ngôn ngữ như bạn. Hãy hạn chế nói bằng tiếng mẹ đẻ.
Cố gắng nói bằng ngôn ngữ mới càng nhiều càng tốt. Nếu có thể, hãy tiếp tục học
gia sư.
Nếu tất cả những điều trên đều có thể thực hiện được, hãy tìm người bạn trai hay
bạn gái là người bản xứ. Việc học ngôn ngữ mới sẽ dễ dàng hơn nhiều khi bạn hẹn
hò với một ai đó nói thứ ngôn ngữ mình đang học. Tôi đã từng gặp người đàn ông
nói thành thạo tiếng Nga. Khi tôi hỏi ông ta mất bao lâu cho việc học tiếng, ông ta
trả lời, ‘hai đời vợ.’ Lời khuyên tốt nhất của tôi cho việc tìm một người yêu bản địa
đó là câu nói của một người bạn Ý của tôi trước đây: “Couchsurfing không phải là
một trang web hò hẹn… nhưng có thể sẽ giúp ích cho bạn.”
Hãy tiếp tục học thứ ngôn ngữ ấy vài giờ mỗi ngày. Cuối tháng, bạn sẽ nhận ra
rằng mình đã nắm rất chắc thứ ngôn ngữ ấy rồi. Thật quá ngạc nhiên, bạn có thể
học ngôn ngữ trong vòng chỉ 90 ngày với sự tập trung cao độ.
Kết luận
Xin chúc mừng! Bạn đã thành công. Bạn vừa học một ngôn ngữ chỉ trong vòng 90
ngày. Điều quan trọng nhất đó là bạn thấy mình học ngôn ngữ mới tiếp theo nhanh
hơn rất nhiều. Bạn đã vượt qua phần khó nhất – học cách Học một ngôn ngữ.
Bạn đã có một kĩ năng mới. Học ngôn ngữ là gây dựng một thói quen mới – thói
quen suy nghĩ và nói bằng thứ ngôn ngữ mới. Một khi đã thành thạo một ngôn ngữ,
bạn sẽ có nền tảng cho nhiều ngôn ngữ khác sau này.
Hãy tưởng tượng, lần tới bạn gặp người bồi bàn, hay khách du lịch tới từ Ý,
Mexico, hay Ai Cập, bạn có thể nói chuyện, kể chuyện hài, và nếu nhớ ra cái kết
kịp thời – bạn cũng sẽ khiến ai đó cười phá lên bằng thứ ngôn ngữ của họ.
Bạn thấy đó. Học ngôn ngữ là cả một nghệ thuật.