1
TỔNG CỤC DÂN SỐ-KẾ HOẠCH HOÁ GIA ĐÌNH QUỸ DÂN SỐ LIÊN HỢP QUỐC
LÃNH ĐẠO ĐẢNG, NHÀ NƯỚC VÀ CHÍNH QUYỀN CÁC CẤP VỚI
CHIẾN LƯỢC DÂN SỐ-SỨC KHỎE SINH SẢN VIỆT NAM
GIAI ĐOẠN 2011-2020
Uỷ viên Bộ chính trị ĐCSVN, Chủ tịch nước CHXHCNVN Trương Tấn Sang trao
Huân chương Độc lập hạng nhất cho ngành DS-KHHGĐ ngày 20/12/2011
Sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và chính quyền các cấp là yếu tố quyết định đảm
bảo cho Chiến lược Dân số và Sức khỏe sinh sản Việt Nam giai đoạn 2011-2020
thực hiện thành công, góp phần phát triển kinh tế-xã hội đất nước.
2 3
Các nhà lãnh đạo, hoạch định chính sách (bao gồm các vị lãnh đạo Đảng, Quốc hội,
Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ở cấp trung ương và các vị lãnh đạo Đảng, Hội đồng
nhân dân, Ủy ban nhân dân và Mặt trận Tổ quốc ở các địa phương) đã ban hành nhiều văn bản
chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện chính sách dân số và sức khỏe sinh sản, đề ra mục tiêu, các giải
pháp cụ thể đẩy mạnh thực hiện chính sách, khắc phục yếu kém, tồn tại; phân công trách nhiệm
cụ thể cho từng cơ quan, tổ chức, đầu tư kinh phí cho công tác dân số và sức khỏe sinh sản.
đơn vị, cá nhân hoạt động dịch vụ vi phạm quy định về chẩn đoán, lựa chọn giới tính thai nhi;
4. Đầu tư cho công tác dân số, chăm sóc sức khỏe sinh sản là đầu tư cho phát triển bền
vững, mang lại hiệu quả trực tiếp về kinh tế, xã hội và môi trường. Tăng mức đầu tư ngân sách
Nhà nước, tích cực tranh thủ các nguồn viện trợ, huy động sự đóng góp của nhân dân, ưu tiên
nguồn lực cho vùng sâu, vùng xa, miền núi, vùng ven biển và hải đảo;
5. Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng và chính quyền; nâng cao hiệu
lực quản lý nhà nước; huy động sự tham gia của toàn xã hội; tiếp tục kiện toàn hệ thống tổ
chức, bộ máy để thực hiện có hiệu quả công tác dân số, chăm sóc sức khỏe sinh sản.
- Mức sinh thay thế chưa đạt được ở 28 tỉnh vùng Trung du và miền núi phía Bắc, Bắc
Trung bộ và Duyên hải miền Trung, Tây Nguyên (chiếm 34% dân số cả nước).
- Chất lượng dân số chậm được cải thiện: Số năm trung bình sống khỏe mạnh chỉ đạt 66
tuổi, xếp thứ 116 trên thế giới năm 2009. Tỷ lệ dân số đã qua đào tạo về chuyên môn kỹ thuật
còn rất thấp, chỉ có 13,4% dân số từ 15 tuổi trở lên đã qua đào tạo, trong đó 1,6% cao đẳng,
4,2% đại học và 0,2% trên đại học (Báo cáo Kết quả suy rộng mẫu trong Tổng điều tra dân
số và nhà ở 01-4-2009). Việt Nam vẫn thuộc nhóm các nước có chỉ số phát triển con người ở
mức trung bình.
- Tỷ lệ tử vong mẹ, tử vong trẻ em, suy dinh dưỡng còn cao ở các vùng Bắc Trung bộ,
Tây Nguyên và Tây Bắc; tình trạng phá thai còn cao (29 ca/100 trẻ đẻ sống, Niên giám Thống
kê Y tế 2009).
- Thông tin và dịch vụ sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục cho vị thành niên, thanh
niên, nam giới, người di cư, người khuyết tật, người có HIV, dự phòng và điều trị các bệnh
viêm nhiễm đường sinh sản/lây truyền qua đường tình dục, vô sinh chưa đáp ứng được nhu
cầu của các nhóm khách hàng.
Kiên định vai trò lãnh đạo và hoạch định chính sách
Những hạn chế, tồn tại trong giai đoạn 2001-2010
4 5
- Nội dung, hình thức truyền thông chưa thật sự phù hợp với đặc điểm vùng, miền, chưa
quan tâm đúng mức các nhóm đối tượng đặc thù; Sản phẩm truyền thông chưa đủ về số lượng,
hạn chế về chất lượng, thiếu tài liệu truyền thông cho người dân tộc thiểu số, phân phối chưa
kịp thời; Các mô hình truyền thông dựa vào cộng đồng chưa phát triển.
- Chỉ số phát triển con người tuy từng bước cải thiện, nhưng vẫn ở mức thấp.
Về cơ cấu dân số
- Cơ cấu dân số bắt đầu chuyển từ giai đoạn cơ cấu “dân số trẻ” sang giai đoạn “già hoá
dân số” và bước vào thời kỳ cơ cấu “dân số vàng” với số người ở độ tuổi lao động (15-59 tuổi)
gấp đôi số người phụ thuộc (dưới 15 tuổi và từ 60 tuổi trở lên). Sự chuyển đổi này tạo ra những
cơ hội lớn, đồng thời nảy sinh những thách thức gay gắt về giáo dục, đào tạo nghề, tạo việc
làm và chăm sóc sức khoẻ cho hàng chục triệu người lao động, đặc biệt là thanh niên.
Phần trăm Tỷ lệ dân số theo nhóm tuổi, 1979- 2011
Nguồn TCTK, Tổng điều tra dân số 1979- 2009. Điểu tra biến động dân số KHHGĐ 2011
- Tỷ số giới tính khi sinh tăng nhanh và liên tục, năm 2011 lên tới gần 112 bé trai so với
100 bé gái được sinh ra, về lâu dài mất cân bằng giới tính sẽ có những tác động đến an ninh xã
hội, gây khó khăn cho việc xây dựng gia đình của các thế hệ tương lai.
- Số người cao tuổi ngày càng tăng, cùng với bối cảnh mức sinh thấp, quy mô gia đình
nhỏ, đòi hỏi bức thiết có các loại hình chăm sóc, nuôi dưỡng người cao tuổi phù hợp.
Những thách thức và cơ hội trong giai đoạn 2011-2020
42,6
39,2
33,4
25,0
24,0
52,6
56,1
60,8
68,4
69,0
4,8
4,7
5,8
6,6
7,0
- Nước ta có qui mô dân số 87,8 triệu người (đứng thứ trên 13 thế giới), mật độ dân số
hơn 260 người/km
2
, là một trong những nước có mật độ dân số rất cao. Dù đạt mức sinh thay
thế chung toàn quốc, một số nơi vẫn chưa loại trừ khả năng mức sinh tăng trở lại. Phương
tiện tránh thai còn thiếu so với nhu cầu, đặc biệt là cho đối tượng thanh niên và người chưa
có gia đình.
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng phát biểu tại Hội nghị chuyên đề công tác DS-KHHGĐ,18/7/2008
- Tại những nơi có mức độ đô thị hóa cao, mức sinh thấp có khả năng xuống quá thấp.
khác biệt giữa các vùng miền. Bà Vũ Thị Bích Việt - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên
Quang,Trưởng ban chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ tỉnh phát
biểu tại lễ kỷ niệm 50 năm Ngày truyền thống ngành DS-
KHHGĐ Việt Nam (26/12/1961-26/12/2011)