Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Phần I: Đặt vấn đề
Nền tảng khoa học của một Sáng kiến kinh nghiệm bao giở cũng phải dựa
trên những tiền đề xuất phát để tìm ra cái mới, đặc biệt là khoa học xã hội nhân
văn. Vậy nền tảng của Sáng kiến kinh nghiệm là gì ?. Đó chính là cơ sở lý luận và
cơ sở thực tiễn, cụ thể đó là những quan điểm, t tởng là thế giới quan và phơng
pháp luận khoa học đợc thể hiện ở đờng lối, chính sách, kế hoạch, chơng trình,
giải pháp có tầm chiến lợc của Đảng, Nhà nớc và ngành giáo dục và đào tạo. Đó
còn là t tởng dạy và học môn GDCD lớp 7 Trờng THCS Tứ Dân đang diễn ra, đòi
hỏi một cách cấp thiết ngành giáo dục và đào tạo Hng Yên, ngành giáo dục và đào
tạo Khoái Châu, trờng THCS Tứ Dân phải làm gì để nâng cao chất lợng giáo dục
công dân ở trờng THCS, đặc biệt là chất lợng giáo dục công dân lớp 7 hiện nay.
I. cơ sở lý luận
1. Đờng lối phát triển GD & ĐT của Đảng ta.
Trong nghị quyết Đaị Hội Đại Biểu toàn quốc lần thứ VIII (năm 1996) của
Đảng có 8 định hớng chiến lợc thì định hớng thứ nhất của Đảng chỉ rõ: Chăm lo
phát triển nguồn lực con ngời và thực hiện công bằng xã hội là vấn đề quan tâm
hàng đầu . Đảng đặt con ngời nguồn lực ngời là nhân tố quyết định sự phát
triển xã hội, là tiềm năng nội lực của chính dân tộc Việt nam . Nguồn lực không
phải chỉ đơn thuần về số lợng mà phải là chất lợng ngời. Đảng ta coi nhân tố con
ngời là chủ thể của mọi sự sáng tạo là động lực xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
XHCN, đó là vấn đề then chốt cốt lõi nhất đợc thể hiện trong các văn kiện, nghị
quyết và đợc cụ thể hoá trong các chính sách, đợc thể chế hoá trong hệ thống pháp
luật Nhà nớc. Ngay trong định hớng phát triển chiến lợc GD & ĐT của thời kỳ
CNH-HĐH đất nớc Nghị quyết TW2/Khoá VIII của Đảng ta nhấn mạnh: Nhiệm
vụ và mục tiêu cơ bản của GD & ĐT là xây dựng những con ngời và thế hệ thiết
tha gắn bó với lý tởng độc lập dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, giữ gìn và phát huy giá
trị văn hoá dân tộc, có năng lực tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại; Phát huy tiềm
năng trí tuệ của dân tộc và con ngời Việt nam; Có ý thức cộng đồng và phát triển
tính tích cực của cá nhân, làm chủ tri thức khoa học và công nghệ hiện đại, có t
1
2
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
3. Những chủ trơng chính sách, pháp luật của Nhà nớc, chỉ thị, kế
hoạch của Bộ GD & ĐT đối với việc chăm lo bồi dỡng nhân cách cho thế hệ
trẻ, góp phần tích cực cho chiến lợc con ngời.
Để cụ thể hoá và biến chiến lợc phát triển giáo dục của Đảng thành hiện thực
sinh động, nghành GD & ĐT đã có nhiều chỉ thị, văn bản để thực hiện 3 mục tiêu:
Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dỡng nhân tài đáp ứng cho sự nghiệp CNH-
HĐH đất nớc. Trong phạm vi của đề tài này, chúng tôi xin nêu một số quan điểm,
chỉ thị của Bộ GD & ĐT xoay quanh vấn đề giáo dục chính trị t tởng, đạo đức,
GDCD cho thế hệ trẻ.
Trớc hết là chỉ thị số 30 ngày 20-5-1998 của Bộ GD & ĐT về việc Đào tạo
và bồi dỡng giáo viên bộ môn GDCD trờng THCS và THPT. Chỉ thị nêu rõ: Phải
giáo dục toàn diện đức dục, trí dục, thể dục, thể dục ở tất cả các bậc học, hết sức
coi trọng giáo dục t tởng, nhân cách cho học sinh nhằm giữ vững mục tiêu XHCN
trong giáo dục và đào tạo góp phần đắc lực cho sự nghiệp CNH-HĐH đất nớc.
Đồng chí Bộ trởng Bộ GD & ĐT đã khẳng định:
- Môn GDCD ở trờng THCS và THPT có vị trí hàng đầu trong việc định h-
ớng giáo dục nhân cách của học sinh, thông qua việc cung cấp hệ thống tri thức về
giá trị đạo đức nhân văn, về đờng lối chính sách của Đảng, về giá trị pháp luật.
- Yêu cầu có tính cấp bách là: Phải bồi dỡng giáo viên dạy GDCD , khắc
phục ngay những thiếu sót tồn tại, củng cố và tăng cờng công tác quản lý, mở rộng
quy mô đào tạo, từng bớc nâng cao chất lợng dạy và học môn GDCD ở các trờng
phổ thông, để học sinh nắm vững hệ thống giá trị đạo đức nhân văn và pháp luật
nhằm đáp ứng mục tiêu: Dạy ngời, dạy chữ và dạy nghề, trong đó dạy ngời là quan
trọng nhất.
- Về trách nhiệm: Các cấp quản lý giáo dục-đào tạo từ trung ơng đến địa
phơng cần phải nhận thức đúng đắn vai trò, vị trí và mục tiêu đào tạo của bộ môn
GDCD để có kế hoạch và giải pháp tích cực nhằm không ngừng nâng cao chất l-
ợng đào tạo bồi dỡng đội ngũ giáo viên.
minh qua kết quả học tập. Bên cạnh đó còn có một số học sinh ý thức học tập cha
cao, tiếp thu bài học chậm.
3. Nhà trờng đã quán triệt đờng lối phát triển giáo dục của Đảng
cũng nh quan điểm, t tởng chỉ đạo của nghành
Những nghị quyết của Đảng, nghị quyết của tỉnh uỷ, chỉ thị của Bộ giáo dục
và đào tạo, đều đợc nhà trờng triển khai thực hiện và quán triệt sâu sắc trong toàn
4
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
trờng. Đặc biệt nhà trờng luôn quan tâm tới vấn đề phát triển nguồn lực con ng-
ời, giáo dục những nhân cách toàn diện-những con ngời xã hội chủ nghĩa cũng
nh vai trò quyết định của ngời thầy. Vì lẽ đó, môn GDCD ở trờng càng cần xác
định đúng vai trò, vị trí của mình trong việc tác động giáo dục nhân cách học sinh.
Muốn vậy đội ngũ giáo viên giảng dạy bộ môn GDCD phải nắm vững đờng lối
cũng nh t tởng chỉ đạo của các cấp lãnh đạo. Vấn đề đặt ra là phải làm gì để nâng
cao chất lợng giáo dục của Nhà trờng trong đó có chất lợng dạy và học môn
GDCD. Mà việc thực hiện theo chơng trình đổi mới thì phơng pháp sử dụng ca
dao, tục ngữ, danh ngôn, truyện kể, bài hát trong giảng dạy bộ môn GDCD lớp 7
góp phần không nhỏ trong việc dạy và học môn GDCD khối lớp 7. Đây cũng là
một thực tế để tôi đa ra sáng kiến kinh nghiệm này trong việc dạy và học môn
GDCD lớp 7.
Trên đây là những cơ sở lý luận và thực tiễn mà tôi đã xác định cho Sáng
kiến kinh nghiệm của mình. Đó là những cơ sở khoa học đáng tin cậy để tôi có thể
đa ra và thực hiện Sáng kiến kinh nghiệm này.
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Phần II: Những vấn đề khó và
mới khi thực hiện
I. Vấn đề khó
Đối với giáo viên: việc lựa chọn những câu tục ngữ, ca dao, danh ngôn,
truyện kể, bài hát phù hợp với nội dung bài giảng đòi hỏi có sự phân tích kỹ lỡng.
- Đã cắt tỉa bớt những bài học mang tính giáo dục từ xa ở những câu
chuyện, những bài học nớc ngoài.
- Phần thực hành với mục đích vận dụng ngay kiến thức vào cuộc sống
hiện tại, vào đời sống xã hội, quê hơng đất nớc.
Về cấu trúc chơng trình: Chơng trình mới đợc cấu trúc theo chiều dọc và
đồng tâm với hai nội dung cơ bản là hệ thống giá trị đạo đức nhân văn và hệ thống
giá trị pháp luật XHCN khác hẳn với chơng trình cũ đợc cấu trúc theo kiểu cắt
ngang kiến thức.
Bài tập ngắn gọn, cụ thể, vừa thể hiện củng cố kiến thức đã học, vừa thể hiện
kiểm tra hành vi qua trắc nghiệm. Ngoài ra những bài tập tự đánh giá nhận xét
hành vi, sự việc hiện tợng đã, đang xảy ra trong xã hội, đánh giá bản thân, đặc biệt
là tìm những câu tục ngữ, ca dao, danh ngôn, truyện kể, bài hát mang ý nghĩa thiết
thực và hiệu quả cao. Loại bài tập này góp phần tạo ra sự phong phú mới lạ cho
học sinh khi nghiên cứu bài học, đồng thời vừa có tác dụng nhấn mạnh ý nghĩa
của nội dung bài học, vừa có tác dụng tích hợp giữa các bài, giữa các môn( Ngữ
văn-GDCD).
7