NHIỄM KHUẨN VÀ ĐỘC LỰC
NHIỄM KHUẨN VÀ ĐỘC LỰC
CỦA VI SINH VẬT
CỦA VI SINH VẬT

MỤC TIÊU BÀI GIẢNG
1. Phân tích tiến trình nhiễm khuẩn
2. Nêu các yếu tố độc lực của vi khuẩn
3.Phân biệt nội độc tố và ngoại độc tố
của vi khuẩn
4.Phân tích cơ chế miễn dịch đặc hiệu và
không đặc hiệu

NỘI DUNG
1.Sự sinh bệnh của một tác nhân nhiễm
khuẩn
2.Quá trình nhiễm khuẩn
3.Các yếu tố độc lực của vi khuẩn
4.Cơ chế chống nhiễm khuẩn của ký chủ

MỘT VÀI ĐỊNH NGHĨA
Tác nhân gây bệnh (pathogen) : vi sinh vật
có khả năng gây bệnh
Nhiễm khuẩn (infection) : tình trạng tác nhân
gây bệnh tăng sinh trong cơ thể ký chủ.

MỘT VÀI ĐỊNH NGHĨA
Người lành mang trùng (carrier) : tình trạng
ký chủ bị nhiễm khuẩn nhưng không biểu
hiện triệu chứng và có khả năng lây bệnh

cơ thể người.
•
Hoàn cảnh khách quan chỉ ảnh hưởng
trực tiếp đến con người.
•
Cơ thể người trở thành môi trường
hoạt động của vi sinh vật

SỰ SINH BỆNH CỦA MỘT
TÁC NHÂN GÂY NHIỄM KHUẨN
Xác định một vi khuẩn gây bệnh
Định đề Koch :
•
Một vi khuẩn được coi là gây bệnh khi nó
được tìm thấy trong sang thương của các
cơ thể bị cùng một loại bệnh
•
Vi khuẩn này phải được cấy và làm thuần
khiết qua nhiều đời

SỰ SINH BỆNH CỦA MỘT
TÁC NHÂN GÂY NHIỄM KHUẨN
Xác định một vi khuẩn gây bệnh
Định đề Koch :
•
Gây được mô hình bệnh thực nghiệm
trên súc vật với canh cấy thuần khiết này
•
Từ súc vật thí nghiệm phân lập lại được
vi khuẩn gây bệnh nói trên

Khi vi sinh vật gây bệnh xâm nhập vào cơ
thể, đáp ứng của cơ thể xảy ra theo 2
hướng :
•
Thể ẩn :
+Về mặt sinh lý có những phản ứng
đối với tình trạng nhiễm khuẩn
+Không có biểu hiện lâm sàng
Có nhiễm khuẩn nhưng không có
biểu hiện lâm sàng
 Người lành mang trùng

QUÁ TRÌNH NHIỄM KHUẨN
•
Thể lâm sàng :
+Cơ thể không thích ứng với hoàn cảnh
+Có rối loạn cơ chế điều hòa thần kinh
+Biểu hiện lâm sàng nặng hoặc nhẹ

QUÁ TRÌNH NHIỄM KHUẨN
•
Nhiễm khuẩn tiềm tàng
•
Nhiễm khuẩn chậm

CÁC YẾU TỐ ĐỘC LỰC CỦA
VI KHUẨN
Độc lực là khả năng gây bệnh nhiều hay
ít, nặng hay nhẹ của một loại vi sinh vật
nhất định

•
Gây tổn thương miễn dịch

CÁC YẾU TỐ ĐỘC LỰC
CỦA VI KHUẨN

Các yếu tố bám dính
•
Tính kỵ nước bề mặt và điện tích bề
mặt của vi khuẩn
•
Phân tử bề mặt giúp cho sự bám dính

CÁC YẾU TỐ ĐỘC LỰC
CỦA VI KHUẨN

Độc tố
•
Nội độc tố
•
Ngoại độc tố

CÁC YẾU TỐ ĐỘC LỰC
CỦA VI KHUẨN
Nội độc tố
•
Do VK chết phóng thích ra
•
Có ở VK gram (-), ít ở VK gram
(+)

Có thể chế thành giải độc tố
•
Rất độc
•
Có thụ thể trên tế bào của cơ thể
•
Gây bệnh đặc hiệu
•
Không gây sốt
•
Qui định bởi Plasmid

CÁC YẾU TỐ ĐỘC LỰC
CỦA VI KHUẨN

Enzym ngoại bào
Collagenase
Coagulase
Hyaluronidase
Hemolysin, Leucocidin
IgA1 protease