Tuyển tập Báo cáo Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học lần thứ 8 Đại học Đà Nẵng năm 2012

VAI TRÒ CỦA ASEM TRÊN DIỄN ĐÀN QUỐC TẾ GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
VÀ TRIỂN VỌNG PHÁT TRIỂN TRONG TƯƠNG LAI
ROLE OF ASEM IN THE CURRENT INTERNATIONAL ARENA AND ITS
PROSPECT IN THE FUTURE DEVELOPMENT

SVTH: Phạm Thị Lụa
Lớp 08CNQTH01, Khoa Quốc tế học, Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng
GVHD: ThS. Trần Thị Thu
Khoa Quốc tế học, Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng

TÓM TẮT
Trong bối cảnh toàn cầu hoá và khu vực hoá nền kinh tế thế giới hiện nay, hợp tác Á-Âu
có ý nghĩa hết sức to lớn. Sự ra đời của diễn đàn hợp tác Á – Âu (ASEM) từng bước hoà hợp
Châu Á và Châu Âu thành khu vực hoà bình và cùng phát triển, một môi trường cùng tồn tại thịnh
vượng trong thế kỷ 21. ASEM đóng tốt vai trò cầu nối góp phần thúc đẩy mối quan hệ Á Âu trên 3
lĩnh vực chính trị - kinh tế - văn hóa xã hội trong bối cảnh trên. Mục đích của bài nghiên cứu nhằm
phân tích được vai trò của ASEM trên diễn đàn quốc tế từ khi thành lập cho đến nay, và triển vọng
phát triển trong tương lai.
Từ khóa: toàn cầu hoá, khu vực hoá, hợp tác Á-Âu, ASEM, chính trị - kinh tế - văn hóa xã
hội
ABSTRACT
In the context of globalization and regionalization of the world economy at present, Asia-
Europe Meeting (ASEM) has a great significance. The arrival of ASEM, the Asia - Europe
cooperation forum gradually connects the Asia and the Europe to become a interregion forum of
peace and development, an environment of prosperity in the 21
st
century. ASEM plays its role as a
bridge contributing to the Asia-Europe relationship by providing an open forum for policy makers
and officials to discuss any political, economic and social issues of common interest. The aim of

10/1994, Thủ tướng Singapore, Ông Goh Chok Tong đã đưa ra sáng kiến tổ chức một Hội
nghị Thượng đỉnh Á - Âu. Đề nghị này đã được chính thức đặt ra với Thủ tướng Pháp trong
chuyến Thủ tướng Goh Chok Tong thăm Pháp cuối năm 1994 và ngay lập tức được nhiều
nước Á - Âu hưởng ứng. Tháng 3/1996, Hội nghị các Nguyên thủ Quốc gia về Hợp tác Á -
Âu (Asia Europe Summit Meeting - ASEM) lần đầu tiên được tổ chức tại Bangkok, Thái
Lan với sự tham gia của các Nguyên thủ quốc gia 15 nước thuộc Liên minh Châu Âu và 10
nước Châu Á (bao gồm Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc và 7 nước ASEAN).
Tính đến năm 2012, tổng số thành viên của ASEM là 48 (bao gồm 27 nước thành
viên EU, 19 quốc gia châu Á, Ủy ban Châu Âu và Ban thư ký ASEAN). ASEM đã trải qua
3 lần mở rộng thành viên
Các kênh hội nghị chính của ASEM bao gồm: Hội nghị Thượng đỉnh (ASEM);
Hội nghị cấp Bộ trưởng; Hội nghị quan chức cao cấp ngoại giao (SOM); Hội nghị quan
chức cao cấp Thương mại và Đầu tư (SOMTI); Hội nghị Thứ trưởng Tài chính; Hội nghị
Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ; Diễn đàn doanh nghiệp Á-Âu.
3.2 Mục tiêu hoạt động
Tạo dựng "một mối quan hệ đối tác mới toàn diện giữa Á - Âu vì sự tăng trưởng
mạnh mẽ hơn" và “tạo ra sự hiểu biết sâu sắc hơn giữa nhân dân hai châu lục và thiết lập
đối thoại chặt chẽ giữa các đối tác bình đẳng”, “duy trì và tăng cường hòa bình và ổn định
cũng như phát huy các điều kiện cần thiết cho sự phát triển kinh tế và xã hội bền vững”.
3.3 Nguyên tắc hoạt động
Theo 6 nguyên tắc đề ra trong “Khuôn khổ Hợp tác Á-Âu 2000” (AECF 2000),
thông qua tại Cấp cao ASEM 2, tháng 4/1998 và Cấp cao ASEM 3, tháng 10/2000:
- Đối tác bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và cùng có lợi;
- ASEM là một tiến trình mở và tiệm tiến, không chính thức nên không nhất thiết
phải thể chế hóa;
- Quyết định trên cơ sở đồng thuận chứ không ký kết hay bỏ phiếu;
- Tăng cường nhận thức và hiểu biết lẫn nhau thông qua một tiến trình đối thoại và
tiến tới hợp tác trong việc xác định các ưu tiên cho các hoạt động phối hợp và hỗ trợ
lẫn nhau;
Tuyển tập Báo cáo Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học lần thứ 8 Đại học Đà Nẵng năm 2012

4.1.1 Các lĩnh vực hợp tác của ASEM
 Hợp tác trong lĩnh vực chính trị
- Củng cố hệ thống đa phương trong đó Liên hợp quốc đóng vai trò trung tâm để
giải quyết các tranh chấp quốc tế và các thách thức toàn cầu.
- Thúc đẩy sự phát triển trong khu vực và quốc tế: Các vấn đề khu vực và quốc tế
quan trọng thường được thảo luận tại các cuộc họp của ASEM. Ví dụ: Hội nghị thượng
đỉnh lần thứ 3 năm 2000, lần thứ 4 năm 2002 và lần thứ 5 năm 2004, ASEM đã đưa ra
Tuyên bố Seoul về vấn đề hoà bình cho bán đảo Triều Tiên.
- Hợp tác về an ninh và chống khủng bố: Qua Hội nghị thượng đỉnh ASEM 4 năm
2002, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao tháng 5/2005, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao tháng
7/2003.
- Giải quyết các vấn đề môi trường: Tại Hội nghị Bộ trưởng về môi trường vào
tháng 10/2003
Tuyển tập Báo cáo Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học lần thứ 8 Đại học Đà Nẵng năm 2012
- Thảo luận các vấn đề về nhân quyền: ASEM tổ chức hàng loạt cuộc hội thảo
không chính thức về nhân quyền từ năm 1997.
- Đối phó với những mối đe doạ toàn cầu: ASEM đã bàn bạc và tìm cách đối phó
với những mối đe doạ toàn cầu như tội phạm xuyên quốc gia, di cư đặc biệt là nạn buôn
bán ma tuý, phụ nữ và trẻ em, đấu tranh phòng chống HIV/AIDS và các loại dịch bệnh.
 Hợp tác trong lĩnh vực kinh tế tài chính
- Thúc đẩy chủ nghĩa kinh tế đa phương: bổ sung và hỗ trợ cho các nỗ lực nhằm
củng cố hệ thống thương mại đa phương mở và có quy tắc được thể hiện trong WTO, cung
cấp một môi trường trong đó các bên có thể thảo luận về các vấn đề của WTO.
- Thúc đẩy thương mại và đầu tư: Hội nghị thượng đỉnh ASEM 2 năm 1998, Hội
nghị thương mại điện tử ASEM 4 năm 2005
 Hợp tác trong lĩnh vực văn hoá xã hội
- Thúc đẩy đối thoại về văn hoá và văn minh: Hội nghị ASEM cấp Bộ trưởng về
Văn hóa và Văn minh đầu tiên đã diễn ra từ ngày 3-4/12/2003 tại Bắc Kinh.
- Thúc đẩy đối thoại về tín ngưỡng: Hội nghị ASEM về đối thoại tín ngưỡng lần
đầu tiên được tổ chức tại Bali vào tháng 7/2005.


Governance);
- Phối hợp chặt chẽ hơn các chính sách kinh tế vĩ mô và cải cách hệ thống tài
chính ;
- Thành lập trung tâm môi trường ASEM;
- Thành lập Hội đồng Cố vấn Thương mại Á - Âu (BACs);
- Xây dựng khuôn khổ cho việc cải thiện hạ tầng của ASEM ;
- Thành lập Hội đồng Công nghệ Thông tin .
Thách thức trong quá trình mở rộng: Vì EU chỉ cho phép các thành viên của
mình được tham gia vào ASEM cho nên trong tương lai các nước không phải là thành viên
EU sẽ gia nhập ASEM với tư cách là các nước châu Á hoặc các nước thứ ba. Thực tế dẫn
đến ASEM không có một tiêu chí địa lí rõ ràng đối với các thành viên mới kết nạp. Khi đó
đối thoại giữa hai khu vực Á-Âu là nền tảng cơ bản của ASEM có thể sẽ bị đe doạ, ngoại
giao giữa 2 khu vực có thể bị thay thế bằng cơ chế đối thoại giữa các quốc gia.
Tóm lại, quan hệ hợp tác ASEM ngày càng được mở rộng và đi vào chiều sâu,
trong đó hợp tác kinh tế - thương mại được coi là mục tiêu hàng đầu. Trong tương lai
ASEM sẽ phát triển thành một “khối hợp nhất trong đa dạng” hướng đến mục tiêu hòa
bình và thịnh vượng. Có thể thấy ASEM đang tiến theo những bước đi của EU và ASEAN,
với mức độ hợp tác, liên kết ngày càng sâu rộng hơn.

5. Kết luận
Tóm lại, sự ra đời của ASEM là một mốc lịch sử, là động lực thúc đẩy mối quan hệ
hợp tác nhiều mặt giữa hai nhóm nước thuộc EU và châu Á, dựa trên nguyên tắc tôn trọng
lẫn nhau, bình đẳng và cùng có lợi. Sự phát triển trong hơn một thập kỷ qua đã chứng minh
việc thiết lập ASEM là một quyết định rất đúng đắn. Mối quan hệ giữa hai khu vực Á-Âu
đã và đang có ảnh hưởng ngày càng sâu sắc tới cục diện toàn cầu. Chúng ta tin tưởng rằng
ASEM sẽ tiếp tục đóng góp vào sự phát triển và thịnh vượng của cả châu Á và châu Âu.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO