Phần I : Đặt vấn đề
Hiện nay trên thế giới sự phát triển của công nghệ thông tin công nghệ
chi thức đồng diễn ra với tốc độ chóng mặt, cuộc cách mạng đó đã đem đến
thành tựu to lớn cho nhiều nớc biết vận dụng vào hàng sản xuất, đa họ trở
thành nhiều cờng quốc phát triển trên thế giới hiện nay Việt Nam đang ở
trong thời kỳ quá độ lên CNXH, nền kinh tế vẫn ở trong trình độ thấp, chịu
ảnh hởng của nề kinh tế cửa hàng phong kiến kéo dài, nông nghiệp vẫn chủ
yếu là trồng lúa. Nền công nghiệp lạc hầu cha có thành tựu nào đóng góp
quan trọng cho nền kinh tế quốc dân. Muốn đa nền kinh tế đi lên để có thể
sánh ngang với các nớc trong khu vực Đông Nam á Thái bình dơng và để
trở thành con Rồng Kinh tế thì Công Nghiệp Hoá- Hiện Đại Hoá phải đợc
coi trọng, đánh giá đúng mức sự cần thiết của CNH- HĐH trong giai đoạn
hiện nay nớc ta mới có thể trở thành một nớc phát triển. Có thu nhập cao đời
sống nhân dân đợc nâng cao.
Chính tầm quan trọng của CNH- HĐH to lớn nh vậy đã thôi thúc em
tìm hiểu những vấn đề, quan điểm lý luận có liên quan đến quá trình tiến
hành cải cách trong việc chuyển nền kinh tế là lý do em chọn Công
Nghiệp Hoá - Hiện Đại Hoá trong điều kiện chuyển nền kinh tế nớc ta
sang kinh tế thị trờng định hớng Xã Hội Chủ Nghĩa" làm đề tài cho bài
viết của mình. Đây là một đề tài quan trọng hơn nữa lại tham gia bàn luận
những vấn đề to lớn của đất nớc. Trong khuông khổ hạn hẹp em không thể
trình bày kỹ càng mà chỉ đi sâu vào một số vấn đề quan trọng nên khó tránh
khỏi thiếu sót khi đánh giá, nhìn nhận vấn đề. Em chân thành mong đợc thầy
giáo bổ xung, phê bình để em nhìn thấy đợc thiếu sót của mình. Em xin chân
thành cảm ơn sự hớng dẫn tận tình của thầy giáo đã giúp em hiểu sâu sắc đề
tài và hoàn thành bài viết này.
1
Phạm trù CNH và thực chất của CNH
Chúng ta đã xem xét CNH trên khía cạnh vai trò và những quan điểm
về nó ở nớc ta. Nh vậy CNH là gì? Định nghĩa CNH đợc đa ra với sự việc
hiện nay ở nớc ta nh thế nào?

với nớc ta vì nguy cơ tụt hậu ngày càng xa với các nớc trên thế giới và trong
khu vực. Theo số liệu thu nhập năm 1983 thì GNP trên đầu ngời của Việt
Nam là 220 USD trên đầu ngời, trong khi đó Singapore là 19 092 USD/ đầu
ngời. Đài Loan là 11900 USD/ đầu ngời. Hàn Quốc là 844 USD/ đầu ngời,
Maláyia là 3713 USD / đầu ngời, Thái lan là 2130 USD / trên đầu ngời
Philipinlà 913 USD / đầu ngời, Inđônêsia là 830 USD / đầu ngời. Mức sống
220 USD / đầu ngời, các nớc Hàn Quốc, Đài Loan, philipin, Malaysia ...cũng
đã đat đợc từ mấy trục năm trớc đây. Về mặt trình độ CNH của nớc ta cũng
bị tụt hậu so với họ rất nhiều. Nguyên nhân là do năng xuất lao động của ta
thấp hơn họ nhiều lần. Nếu tính theo giá mua tơng đơng thì thu nhập bình
quân đầu ngời hàng năm của Vịêt Nam là 1023trong khi đó Inđonêsia là
2181, philipin là 2303, Thái Lan là 3985, Malaysia là 6140. Để tránh khỏi
tụt hậu xa hơn nữa, để phát triển nhanh hơn nữa trên con đờng đã chọn
chúng ta không còn cách nào khác là đẩy mạnh CNH- HĐH đất nứơc.
3
Phần ii : Giải Quyết vấn đề
Tính tất yếu của khách quan và những quan điểm của đảng và nhà nớc
về sự nghiệp CNH- HĐH
I.Tính tất yếu khách quan:
Lịch sử đã chứng minh quá trình cải tạo xã hội nhanh nhất, đó là CNH.
Trên thế giới CNH đã biến đổi nhiều nớc từ xã hội lạc hậu trở thành nớc văn
minh hiện đại, đứng vị trí hàng đầu thế giới. Trong xu hớng phát triển nh vũ
bão hiện nay của thế giới CNH ngày càng khẳng định vai trò quan trọng tất
yếu của nó, đặc biệt là đối với các nợc hiện nay đang trong tình trạng kém
phát triển thì con đờng cải tạo xã hội thông qua CNH là con đờng quy nhất
mang tính tất yếu khách quan đêt tự đa mình tự vợt qua danh giới nghèo đói,
tránh tụt hậu khá xa so với các nớc phát triển.
Thông qua CNH các nớc sẽ trang bị đợc cho mình có sở vật chất kỹ
thuật của nền Sản xuất mới hiện nay Trong đó cơ sở vật chất kỹ thuật của
nền sản xuất mới hiện đại có thể khái quát là nền đại công nghiệp cơ khí hoá

đang trở thành trung tâm của nền kinh tế. Để phát huy đầy đủ vai trò của
mình, con ngời tất yếu phải là con ngời hiện đại, có trình độ khoa học kỹ
thuật cao, trên cơ sở thực hiện công nghiệp của liên hợp quốc (UNICO) đã đ-
a ra định nghĩa công nghiệp hoá là một quá trình phát triển kinh tế: trong
quá trình này một bộ phận ngày càng tăng của nguồn của cải quốc dân đợc
động viên để phát triển cơ cấu kinh tế và có một bộ phận luôn thay đổi để
sản xuất ra những t liệu sản xuất và hàng tiêu dùng có khả năng đảm bảo cho
toàn bộ nền kinh tế phát triển với nhịp độ cao, đảm bảo đạt tới sự tiến bộ về
kinh tế xã hội.
Cũng theo hớng đó, các tác giả cuốn Công nghiệp hoá và hiện đại hoá
ở Việt nam và các nớc trong khu vực đã đa ra định nghĩa công nghiệp hoá
là một quá trình lịch sử tất yếu nhằm tạo nên những chuyển biến căn bản về
kinh tế xã hội của đất nớc trên cơ sở khai thác có hiệu quả các nguồn lực và
lợi thế trong cả nớc, mở rộng quan hệ kinh tế quốc tế, xây dựng cơ cấu kinh
tế nhiều ngành với trình độ khoa học công nghệ ngày càng hiện đại.
5
Qua xem xét một vài định nghĩa đa ra có thể thấy tuỳ điều kiện cụ thể
mà góc quy mô đánh giá khác nhau. Mỗi nơi, mỗi quốc gia có định nghĩa
khác nhau về công nghiệp hoá-hiện đại hoá. Tuy vậy, định nghĩa công
nghiệp hoá cũng phải chỉ ra đợc cái cốt lõi của quá trình này Sự đổi mới,
chuyển từ kỹ thuật và công nghệ lạc hậu lên trình độ kỹ thuật và công nghệ
tiên tiến có năng suất và hiệu quả kinh tế cao.
Trớc đây, khi vận dụng một cách máy móc mô hình kinh tế của Liên
Xô (cũ) nên trong quá trình công nghiệp hoá chúng ta cũng xác định nội
dung của công nghiệp hoá là phát triển đại công nghiệp trớc hết là công
nghiệp nặng. Chẳng hạn nh một số định nghĩa về công nghiệp hoá là: Quá
trình xây dựng nền sản xuất cơ khí lớn trong tất cả các ngành của nền kinh tế
quốc dân và đặc biệt là công nghiệp nặng, dẫn tới sự tăng nhanh trình độ
trang bị kỹ thuật cho lao động và nâng cao năng suất lao động hoặc nh
Kinh tế chính trị cũ của trờng Đại học Kinh tế quốc dân các tác giả đã

hoàn hảo, song nó đã chỉ ra đợc cái cốt lõi của quá trình công nghiệp hoá với
hiện đại hoá. Xác định đợc vai trò của công nghiệp hoá và khoa học công
nghệ trong quá trình này.
Khi xét đến định nghĩe công nghiệp hoá ở nớca ta thì đồng thời cũng
thấy đợc con đờng công nghiệp hoá gắn với hiện đại hoá là con đờng mà
Đảng ta đã chọn làm định hớng thực hiện cho sự nghiệp công nghiệp hoá đất
nớc. Từ sự phân tích dới đây ta sẽ thấy đợc sự lựa chọn trên là hoàn toàn phù
hợp với quy luật, với điều kiện hiện nay của đất nớc ta.
Theo định nghĩa trên, từ hiện đại hoá là làm cho một cái gì đó mang
tính chất của thời đại ngày nay. Vậy hiện đại hoá nền kinh tế quốc dân làm
cho kỹ thuật và công nghệ sản xuất đạt đợc trình độ tiên tiến của thời đại
hiện nay.
Trong lịch sử công nghiệp hoá trên thế giới có nhiều con đờng công
nghiệp hoá nhng thể hiện ở 2 con đờng chính đó là công nghiệp hoá cổ điển
và công nghiệp hoá gắn với hiện đại hoá. Con đờng công nghiệp hoá cổ điển
là quá trình công nghiệp hoá mà nhièu nớc trớc đây đã trải qua nh Anh,
Pháp, Mỹ, Nhật, Đức, Liên Xô(cũ),... thờng đó là những nớc đã có nền khoa
7
học công nghệ tiên tiến đơng thời. Do đó, những bớc tiến của công nghiệp
hoá thờng gắn với những sáng chế phát minh của chính nớc đó hay thời đại
đó. Vì vậy, quá trình công nghiệp hoá thờng kéo dài hàng 100 năm theo đã
phát triển của khoa học kỹ thuật, ở thời kỳ phôi thai cha thành một cuộc cách
mạng vũ bão nh ngày nay.
Ngày nay, đối với các nớc đi sau tình hình đang đổi khác, để giải quyết
một vấn đề trong công nghiệp hoá có rất nhiều giải pháp hay công nghệ để
săn sàng đem ra sử dụng. Tiến hành công nghiệp hoá theo hớng trận dụng lợi
thế nh đã nói của các nớc công nghiệp phát triển muộn chính là công nghiệp
hoá gắn liền với hiện đại hoá. Theo con đờng công nghiệp hoá gắn với hiện
đại hoá thì thời gian ngắn hơn rất nhiều so với con đờng công nghiệp hoá cổ
điển. có thể đơn cử ra đây vài con số làm dẫn chứng. Quá trình công nghiệp

hiện nội dung toàn diện, mục tiêu và tích lịch sử của quá trình công nghiệp
hoá, tính chất XHCN của công nghiệp hoá, vai trò của Đảng, Nhà nớc và
nhân dân lao động trong quá trình công nghiệp hoá ở nớc ta.
Sự tồn tại nhiều quan niệm khác nhau về một vấn đề là một hiện tợng
bình thờng trong khoa học kinh tế. nói chung ngời ta muốn đa ra một định
nghĩa ngắn gọn cho quá trình công nghiệp hoá-hiện đại hoá nhng việc đó
vấp phải 2 mâu thuẫn:
- Không bao quát đợc bản chất của quá trình công nghiệp hoá.
- Muốn bao quát đợc thì phải đa ra một định nghĩa dài dòng và cần có
những lí giải phức tạp kèm theo.
Nhng dù quan niệm nh thế nào chăng nữa vần không thể đồng nhất
khải niệm công nghiệp hoá với phát triển công nghiệp hoá là một quá trình
rộng lớn, phức tạp, bản chất của nó bao hàm trên các mặt sau:
- Một là, công nghiệp hoá là quá trình trang bị và trang bị lại công nghệ
hiện đại cho mọi ngành kinh tế quốc dân, trớc hết là các ngành chiếm vị trí
trọng yếu. Thực hiện công nghiệp hoá trong điều kiện cách mạng khoa học
kỹ thuật ngày nay, quá trình trang bị và trang bị lại công nghệ cho các ngành
9