phần mở đầu
1. Lý do nghiên cứu đề tài
Kỹ thuật công nghiệp là bộ môn mang tính ứng dụng; nó giữ vai trò quan
trọng trong thời kỳ công nghiệp hoá - hiện đại hoá của nước ta. Bộ môn kỹ
thuật công nghiệp phổ thông có nhiệm vụ trang bị cho học sinh những nguyên
lý chung nhất của các quá trình sản xuất chủ yếu, các phương tiện kĩ thuật chủ
yếu và cách thức sử dụng chúng trong các quá trình công nghệ cơ bản. Đặc
trưng của môn kĩ thuật công nghiệp là tính ứng dụng và tính thực tiễn. Bộ
môn kĩ thuật công nghiệp được hợp thành từ nhiều phân môn khác nhau, mỗi
phân môn có những nét đặc thù riêng của nó. Phân môn kĩ thuật cơ khí được
dạy ở lớp 11 phổ thông với một lượng kiến thức lớn (dạy trong 33 tiết); do đó
vấn đề đặt ra là đòi hỏi người giáo viên phải biết lựa chọn phương pháp dạy
học sao cho đạt hiệu qủa cao nhất.
Phương pháp dạy học trực quan là một trong những phương pháp dạy
học được ứng dụng nhiều trong giảng dạy ở phổ thông. Xuất phát từ nhiệm
vụ, nội dung của môn học cũng như đặc điểm của phương pháp dạy học trực
quan; em nhận thấy phương pháp dạy học trực quan là phương pháp dạy học
rất phù hợp với nội dung và đặc điểm của chương trình kĩ thuật công nghiệp
lớp 11 phổ thông. Phương pháp dạy học trực quan là phương pháp dạy học có
khả năng nâng cao chất lượng dạy học của bộ môn kĩ thuật công nghiệp, giúp
cho học sinh có cơ sở để phát triển tư duy lôgic, tư duy trừu tượng và năng
lực sáng tạo kĩ thuật.
Thực trạng dạy học kĩ thuật công nghiệp phổ thông những năm qua cho
thấy, đa số các giáo viên vẫn giảng dạy theo phương pháp thông báo, tái hiện,
học sinh ít được tạo điều kiện bồi dưỡng các phương pháp nhận thức, rèn
luyện tư duy khoa học. Điều này do nhiều nguyên nhân nhưng trong đó
- 1 -
nguyên nhân chính và chủ yếu là do giáo viên chưa vận dụng đúng phương
pháp - phương tiện day học tối ưu.
Với mong muốn tìm con đường để nâng cao chất lượng dạy học môn kĩ
thuật công nghiệp lớp 11 phổ thông, em đã chọn đề tài khoá luận:
+ Tiến hành giảng dạy theo tiến trình đã soạn thảo.
+ Tiến hành giảng dạy theo tiến trình bình thường (đối chứng).
+ Dùng thống kê toán học để sử lí kết quả thu được, từ đó rút ra
những kết luận của đề tài.
6. Cấu trúc của khoá luận.
Ngoài phần mở đầu kết luận và tài liệu tham khảo kết quả nghiên cứu
được trình bày trong 3 chương:
- Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của việc vận dụng phương pháp
dạy học trực quan trong dạy học môn kĩ thuật công nghiệp lớp 11 phổ thông.
- Chương 2: Vận dụng phương pháp dạy học trưc quan trong dạy học
môn kĩ thuật công nghiệp lớp 11 phổ thông.
- Chương 3: Thực nghiệm đánh giá.
- 3 -
Chương 1
cơ sở lí luận và thực tiễn của việc vận dụng
phương pháp dạy học trực quan trong dạy học
môn kĩ thuật công nghiệp lớp 11 phổ thông
1.1 Một số khái niệm liên quan
1.1.1 Phương pháp dạy học trực quan
1.1.1.1 Trực quan:
Trực quan là quá trình quan sát, nhận biết sự vật hiện tượng bằng các
giác quan của con người.
1.1.1.2 Phương tiện trực quan:
Phương tiện trực quan là các phương tiện dạy học (vật thật, vật tượng
trưng, mô hình, tranh vẽ, sơ đồ, . . .) diễn tả một đối tượng nào đó. Nói cách
khác, phương tiện trực quan là những phương tiện (công cụ) mà giáo viên và
học sinh sử dụng trong quá trình dạy học nhằm cung cấp tri thức, rèn luyện kỹ
năng cho học sinh thông qua sự tri giác trực tiếp bằng các giác quan.
Dựa vào tác động của tài liệu trực quan vào các giác quan người ta chia ra:
phương tiện trực quan nghe, phương tiện trực quan nhìn, phương tiện trực
dạy cụ thể thì kết quả học tập (mức độ tri thức, kĩ năng, kĩ xảo của học sinh
đạt được sau khi học) phụ thuộc rất nhiều vào phương pháp giảng dạy của
giáo viên. Người giáo viên cần biết kết hợp, sử dụng một cách linh hoạt các
phương pháp dạy học. Đồng thời phải biết cách lựa chọn phương pháp dạy
học phù hợp với yêu cầu và nội dung bài giảng sao cho học sinh lĩnh hội được
kiến thức, kĩ năng đồng thời phát triển được tư duy và trí tưởng tượng.
- 5 -
Như vậy chất lượng dạy học chính là chất lượng tri thức mà người giáo
viên truyền thụ cho học sinh, học sinh lĩnh hội những tri thức đó và phải đạt
được trình độ nhất định theo mục tiêu của môn học đặt ra.
Trong thực tế hiện nay của nước ta thì chất lượng dạy học nói riêng và
chất lượng giáo dục nói chung còn thấp, chưa đáp ứng đuợc nhu cầu của xã
hội về nguồn nhân lực. Một trong những nguyên nhân chủ yếu là do việc
kiểm soát quá trình làm ra chất lượng trong giáo dục và dạy học chưa được
thực hiện theo một hệ thống chuẩn mực thống nhất.
1.1.2 Chất lượng dạy học môn kĩ thuật công nghiệp lớp 11 phổ thông
Mục tiêu đặt ra cho môn học là phải làm sao giúp học sinh:
+ Hiểu được: hệ thống kiến thức cơ bản, hiện đại, thực tiễn về cấu tạo
và nguyên lí hoạt động của động cơ đốt trong; cấu tạo và nguyên lí hoạt động
của các hệ thống chính trên động cơ đốt trong, ôtô (hiểu được nghĩa là có thể
phân tích, so sánh, phân biệt, tóm tắt, liên hệ, xác định, giải thích ... được về
đối tượng nhận thức).
+ Hình thành và rèn luyện một số kĩ năng: đọc hiểu sơ đồ cấu tạo, sơ đồ
nguyên lý hoạt động của các cơ cấu, hệ thống; nhận biết các dấu hiệu cơ bản
để phân biệt các loại động cơ đốt trong, ôtô.
+ Phát triển tư duy kĩ thuật và năng lực kĩ thuật. Cụ thể là: từ sơ đồ hình
dung được vị trí, hình dạng và công dụng của các bộ phận chính trên động cơ
đốt trong, ôtô; khái quát được nguyên lí hoạt động của các bộ phận trên sơ đồ
cấu tạo và chỉ ra ứng dụng thực tế của nó.
+ Hình thành thế giới quan khoa học và nhân cách, định hướng nghề
- 7 -
nhất giữa trực quan sinh động và tư duy trừu tượng với sự xâm nhập của thực
tiễn vào cả hai.
1.2.1.2 Cơ sở tâm - sinh lí học.
Quá trình dạy học là một quá trình nhận thức được tổ chức một cách đặc
biệt. Quá trình này theo thuyết duy vật biện chứng gồm ba giai đoạn kế tiếp
nhau: giai đoạn nhận thức cảm tính, giai đoạn nhận thức lí tính và giai đoạn
tái sinh cái cụ thể trong tư duy.
Nhận thức cảm tính là giai đoạn phản ánh trong ý thức con người các sự
vật, hiện tượng với tập hợp các thuộc tính. Nhận thức cảm tính được nảy sinh
do các tác động trực tiếp của sự vật, hiện tượng lên các giác quan của con
người (thị giác, thính giác, . . .). Cơ sở tâm lí của nhận thức cảm tính là tín
hiệu thứ nhất. Tư duy trừu tượng là hệ thống tín hiệu thứ hai, nó là giai đoạn
phản ánh trừu tượng, khái quát hoá đối tượng nhận thức dưới dạng những
khái niệm, định luật, học thuyết. Nhận thức cảm tính là giai đoạn thấp của quá
trình nhận thức nhưng nó giữ vai trò quan trọng vì từ đó tạo ra chất liệu cho
quá trình tư duy trừu tượng. Không có nhận thức cảm tính thì sẽ không có quá
trình tư duy trừu tượng. Giai đoạn tái sinh cái cụ thể trong tư duy là sự kiểm
tra và vận dụng tri thức mới thu được vào tình huống mới.
Trong dạy học để tổ chức quá trình nhận thức được thuận lợi người ta sử
dụng phổ biến các phương tiện trực quan, nhất là với học sinh phổ thông. Với
đối tượng học tập chính là học sinh phổ thông, giai đoạn này cần phải đảm
bảo cho chúng nắm vững các tài liệu trực quan, tức là thu nhận được càng
nhiều tư liệu cảm tính thì càng tốt. Tư liệu cảm tính càng phong phú thì sự
trừu tượng hoá càng hiệu nghiệm. Việc sử dụng các phương tiện trực quan
trong dạy học nhằm giúp học sinh quan sát và từ đó giúp học sinh thu nhận
các thông tin về những mặt, những thuộc tính, những mối liên hệ – quan hệ
- 8 -
của cái cụ thể hiện thực. Tuy vậy quan sát phải gắn bó với tư duy trừu tượng,
trên cơ sở khái quát hoá thì nó mới để lại dấu vết mạnh mẽ trong ý thức học
kỹ thuật, . . .
Vấn đề đặt ra là người giáo viên phải chỉ rõ cơ sở khoa học và khắc sâu
những nguyên lí kĩ thuật cho học sinh. Giáo viên phải sử dụng hợp lí các
phương tiện trực quan kết hợp với lời giải thích tương ứng.
Xuất phát từ bản thân vật phẩm kĩ thuật, xuất phát từ việc nghiên cứu
cấu tạo và nguyên lí hoạt động của vật phẩm kĩ thuật. Mối liên hệ này thể
hiện mối liên hệ giữa cái cụ thể trực quan với cái trừu tượng lí thuyết trong đó
trực quan sinh động là điểm xuất phát của nhận thức.
Trực quan sinh động đóng vai trò quan trọng để tạo ra ba yếu tố: khái
niệm - hình ảnh - thao tác giúp tư duy kĩ thuật của học sinh được phát triển.
Trực quan sinh động còn góp phần hình thành ba khâu: lĩnh hội - thiết kế -
vận dụng kĩ thuật trong việc bồi dưỡng năng lực kĩ thuật của học sinh. Khi
hình thành năng lực kĩ thuật, giáo viên thường phải diễn tả các thao tác để học
sinh quan sát, đó chính là phương tiện trực quan cần thiết.
Như vậy sự thống nhất giữa cái cụ thể và trừu tượng đòi hỏi trực quan
phải tác động đến toàn bộ quá trình lĩnh hội các tri thức kĩ thuật.
Có thể tóm tắt mối liên hệ giữa cụ thể với trừu tượng như sơ đồ sau:
- 10 -
Sơ đồ trên cho thấy: cái cụ thể (trực quan) và cái trừu tượng (lý thuyết)
đều là kết quả của quá trình nhận thức, trong đó mô hình đóng vai trò cầu nối,
thể hiện mối liên hệ giữa hai con đường nhận thức là quy nạp và suy diễn.
1.2.2 Một số phương tiện trực quan thường dùng trong dạy học môn kĩ
thuật công nghiệp lớp 11 phổ thông
Do đặc điểm của môn kĩ thuật công nghiệp lớp 11 phổ thông chủ yếu
dạy về hoạt động và cấu tạo của các cơ cấu và hệ thống của động cơ đốt trong
và ôtô nên phương tiện trực quan chủ yếu là:
- Vật thật: các chi tiết, bộ phận của động cơ đốt trong, ôtô.
- Mô hình: mô hình động cơ 4 kỳ, động cơ 2 kỳ, mô hình động cơ xăng,
động cơ điêden, mô hình hộp số, mô hình hệ thống truyền lực, . . .
- Hình vẽ: sơ đồ, tranh giáo khoa, đồ thị, . . . biểu diễn các cơ cấu, hệ
cầu sau:
+ Sử dụng đúng lúc, đúng chỗ; dùng đến đâu đưa ra đến đó, tránh sự
phân tán chú ý của học sinh.
+ Sử dụng đúng liều lượng, không ảnh hưởng đến quá trình tư duy của
học sinh.
+ Kết hợp nhiều loại phương tiện trực quan để huy động được nhiều giác
quan của học sinh (đa phương tiện).
+ Sử dụng theo đúng trình tự vận động kiến thức và tiến trình bài dạy;
kết hợp hướng dẫn quan sát với trả lời các câu hỏi gợi mở để học sinh suy
nghĩ (tư duy) tìm ra bản chất của đối tượng nhận thức.
1.3 Thực trạng của việc sử dụng phương tiện trực quan trong dạy học môn kĩ thuật
công nghiệp lớp 11 phổ thông
1.3.1 Khái quát về thực trạng dạy học môn kĩ thuật công nghiệp phổ
thông
- 12 -
Trên thực tế giảng dạy thì chất lượng dạy học môn kĩ thuật công nghiệp
lớp 11 phổ thông nói riêng và môn kĩ thuật công nghiệp nói chung chưa đạt
được hiệu quả cao, chưa đáp ứng được mục tiêu của môn học đề ra cũng như
yêu cầu của xã hội. Sở dĩ như vậy là vì sau khi học xong chương trình kĩ thuật
công nghiệp lớp 11 hầu như học sinh chưa nhận biết được các loại động cơ,
chưa hiểu rõ về nguyên lý hoạt động của chúng. Học sinh chưa định hướng
được mục đích mình học môn học này để làm gì, áp dụng vào thực tế ra sao.
Chính vì vậy mà các em còn coi thường môn học này, chưa quan tâm học hỏi
về nó nhiều. Mặt khác môn học này ở phổ thông chưa được đánh giá đúng
đắn, còn xem đây lá một môn học phụ, học sinh học tập theo kiểu đối phó.
Hơn thế nữa nhiều trường còn tuỳ tiện cắt giảm số tiết hoặc thậm chí bỏ môn
kĩ thuật công nghiệp chỉ dạy môn kĩ thuật nông nghiệp; về nội dung môn học
đa dạng phức tạp nhưng số tiết /tuần quá ít (1tiết); do vậy học sinh khó nhớ,
mau quên; cách tính điểm cho môn học chưa hợp lí: tính điểm ghép chung với
môn kĩ thuật nông nghiệp.
cũng không hiểu được nhưng nếu được quan sát bằng phương tiện trực quan
kết hợp với lời giảng giải của giáo viên thì học sinh có thể hiểu và nắm bài rất
nhanh.
Trong thực tế hiện nay cho thấy: Khoảng 80% số trường THPT không có
phòng học bộ môn và xưởng thực hành. Xưởng thực hành chỉ được xây dựng
ở một số rất ít trường thành phố, thị xã. Lực lượng ít, xưởng trường không
- 14 -
có, trang thiết bị còn nghèo nàn dẫn đến tình trạng giáo viên chỉ dạy phần lí
thuyết, dạy chay là chủ yếu; việc sử dụng phương tiện đã có hoặc cải tiến làm
thêm đồ dùng dạy học ít được quan tâm.
Từ thực trạng nêu trên mà chất lượng dạy học môn kỹ thuật công nghiệp
lớp 11 chưa đạt được hiệu quả cao, chưa đạt được mục tiêu môn học đề ra đặc
biệt là chưa đáp ứng được nhu cầu của xã hội.
Để cải thiện tình hình trên và nâng cao chất lượng dạy học môn kĩ thuật
công nghiệp lớp 11 phổ thông thì cần phải giải quyết một số vấn đề sau:
+ Hoàn thiện nội dung chương trình sao cho những vấn đề kĩ thuật được
giảng dạy vừa cơ bản, sát thực tiễn và đảm bảo tính hiện đại.
+ Xác định rõ vị trí vai trò của môn học.
+ Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho các trường phổ
thông.
+ Phải nâng cao trình độ giáo viên dạy Kĩ thuật.
+ Phải đổi mới phương pháp dạy học.
1.3.2 Tìm hiểu các phương tiện trực quan hiện có ở trường phổ thông cho
môn học kĩ thuật công nghiệp
Như trên chúng ta đã biết được vai trò rất lớn của phương tiện dạy học
trực quan trong việc hỗ trợ người giáo viên truyền thụ kiến thức cho học sinh.
Phương tiện trực quan kích thích quá trình học tập tìm tòi, sáng tạo, . . .
phát triển tư duy lôgic của học sinh.
Trong thực tế quá trình học tập trước đây ở phổ thông và qua hai đợt
thực tập sư phạm ở trường PTTH Vân Cốc, em đã trực tiếp tìm hiểu cơ sở vật
1.3.3 Tìm hiểu việc sử dụng phương tiện trực quan và phương pháp dạy
học trực quan ở phổ thông
Việc sử dụng phương tiện trực quan và phương pháp dạy học trực quan ở
trường phổ thông là một vấn đề cần quan tâm đến hiện nay. Thông qua đợt
thực tập sư phạm trực tiếp tìm hiểu, trao đổi với các giáo viên kĩ thuật, tham
gia dự giờ giảng của giáo viên, của sinh viên; em nhận thấy việc sử dụng
phương tiện trực quan để giảng dạy môn kĩ thuật công nghiệp là quá ít. Đối
với tất cả các khối lớp phần lớn giáo viên dạy chay không sử dụng phương
tiện trực quan, nếu có sử dụng thì cũng chỉ sử dụng tranh giáo khoa. Một số
giáo viên có thêm sơ đồ khối tự vẽ, mô hình thì hầu như không có. Điều này
cũng một phần do cơ sở vật chất kĩ thuật còn nghèo nàn, trang thiết bị ở phổ
thông còn thiếu thốn, phần còn lại là do giáo viên còn ngại sử dụng phương
tiện trực quan trong giờ giảng. Bởi vì khi sử dụng phương tiện trực quan trong
giờ giảng đòi hỏi người giáo viên phải có sự chuẩn bị bài giảng kĩ càng hơn
để có thể giải đáp được các câu hỏi mà học sinh đưa ra, không bị bất ngờ hay
khó xử.
Trong khi sử dụng phương tiện trực quan để giảng dạy, giáo viên còn
mắc phải một số sai sót sau:
+ Đánh giá chưa đúng hoặc đánh giá quá cao vai trò của phương tiện
trực quan.
+ Kiến thức và phương pháp giảng dạy của giáo viên trong việc sử dụng
phương tiện trực quan còn lúng túng, dẫn đến hiệu quả sử dụng phương tiện
trực quan bị giảm sút.
+ Giáo viên sử dụng phương tiện trực quan : tranh ảnh, sơ đồ, . . . quá
lâu trong giờ học làm học sinh mất đi cảm giác mới mẻ và thấy nhàm chán.
- 17 -
+ Nhiều giáo viên đặt tất cả phương tiện trực quan của giờ dạy lên bàn
làm phân tán sự chú ý của học sinh, khiến học sinh chỉ tập trung quan sát các
đồ dùng trực quan mà không quan tâm chú ý đến lời giảng của giáo viên .
+ Hầu hết giáo viên sử dụng phương tiện trực quan chỉ như là để minh
dung môn kỹ thuật công nghiệp, do đó sử dụng nó có thể nâng cao chất lượng
dạy học bộ môn.
Thực trạng dạy học kĩ thuật công nghiệp phổ thông hiện nay còn nhiều
vấn đề tồn tại, đặc biệt là vấn đề thiếu các phương tiện dạy học, phương pháp
dạy học còn chậm đổi mới, chưa đáp ứng được nhu cầu của thực tiễn hiện
nay.
Việc đổi mới phương pháp dạy học để nâng cao chất lượng dạy và học
là vấn đề đang được quan tâm hiện nay. Phương pháp dạy học trực quan là
một trong những phương pháp đem lại chất lương dạy học cao. Vận dụng cơ
sở lí luận trên, ở chương 2 của khoá luận sẽ trình bày việc nghiên cứu sử dụng
phương pháp dạy học trực quan trong dạy học môn kĩ thuật công nghiệp lớp
11 phổ thông.
- 19 -
- 20 -
Chương 2
Vận dụng phương pháp dạy học trực quan trong dạy học kĩ thuật công
nghiệp lớp 11 phổ thông
2.1 Khái quát môn học kĩ thuật công nghiệp lớp 11 phổ thông
2.1.1 Vị trí:
Bất kì một nền giáo dục nào cũng nhằm tạo ra con người lao động.
Trong xã hội xã hội chủ nghĩa, người lao động là người làm chủ xã hội, tự
giác lao động, lao động vì mục đích chung của xã hội. Vấn đề đặt ra là làm
thế nào để tạo ra được những người lao động thực sự có ích cho xã hội. Hiện
nay, đất nước ta đang trên đà phát triển, khoa học kĩ thuật ngày càng phát
triển và xâm nhập vào hầu hết các lĩnh vực, phục vụ nhu cầu sản xuất. Con
người muốn ứng dụng được nó cần phải có trình độ kĩ thuật. Để đạt được điều
này con người cần phải trang bị những kiến thức cơ bản, cần thiết. Do vậy
nhiệm vụ của trường phổ thông là phải trang bị cho học sinh những hiểu biết
cơ bản về kĩ thuật phổ thông. Môn học kĩ thuật cơ khí lớp 11 phổ thông là
môn học góp phần to lớn vào nhiệm vụ giáo dục và đào tạo kĩ thuật tổng hợp,
Chương 3: Các hệ thống: hệ thống bôi trơn, làm mát, cung cấp
nhiên liệu, đánh lửa, khởi động và các bộ điều chỉnh tự động (12 tiết)
Phần 2: Ô tô - máy kéo (11 tiết)
Chương 4: Hệ thống truyền lực (6 tiết)
Chương 5: Phần di động, cơ cấu lái và phanh (5 tiết)
- 22 -
Riêng đối với chương trình thí điểm mới của Bộ giáo dục và đào tạo, nội
dung về động cơ đốt trong được dạy ở học kỳ 2 lớp 11 với 34 tiết. Bao gồm
những nội dung sau:
Chương 1: Đại cương về động cơ đốt trong (5 tiết)
Chương 2: Cấu tạo của động cơ đốt trong (14 tiết)
Chương 3: ứng dụng của động cơ đốt trong (13 tiết)
Ôn tập, kiểm tra (2 tiết)
Phân môn kĩ thuật cơ khí lớp 11 phổ thông có 4 nhóm kiến thức:
+ Hệ thống khái niệm kĩ thuật: khái niệm về động cơ đốt trong, động cơ
hai kỳ, động cơ bốn kỳ, chu trình làm việc,...
+ Các phương tiện kỹ thuật: Các chi tiết, bộ phận, cơ cấu, hệ thống
máy. + Các phương pháp gia công và công nghệ khi gia công chế tạo các chi
tiết, bộ phận, cơ cấu hệ thống máy móc: khoan, mạ, doa, hàn,...
+ Các nguyên lý kĩ thuật:
- Nguyên lý cấu tạo.
- Nguyên lý hoạt động.
2.1.2.2 Đặc điểm của môn kĩ thuật cơ khí
Môn kĩ thuật cơ khí cũng mang đầy đủ những đặc điểm của môn kĩ thuật
công nghiệp nói chung:
a. Tính cụ thể và tính trừu tượng của môn học.
+ Tính cụ thể: tính cụ thể của môn học thể hiện ở nội dung môn học
đề cập đến những máy móc, thiết bị, . . . Đây là những vật phẩm kĩ thuật rất
cụ thể đồng thời môn kĩ thuật công nghiệp lớp 11 còn đề cập đến những thao
tác kĩ thuật cơ bản và cụ thể như: thực hành lắp ráp sản phẩm, chuẩn đoán
vậy môn kĩ thuật công nghiệp lớp 11 phổ thông góp phần đáp ứng những nhu
cầu trên của xã hội.
Hiện nay, môn kĩ thuật công nghiệp lớp 11 phổ thông, được giảng dạy ở
hầu hết các trường phổ thông trong cả nước. Trong quá trình giảng dạy, giáo
viên cần phải khái quát những kiến thức đó thành nguyên lý chung ngắn gọn,
súc tích, dễ nhớ. Từ nguyên lý chung của các thiết bị máy móc để tìm ra ứng
dụng của nó trong quá trình sản xuất và trong cuộc sống hàng ngày, làm cho
quá trình dạy học gắn liền với thực tiễn. Từ đó giúp học sinh có khả năng
nhận biết các sự vật hiện tượng đơn giản ở xung quanh và giải thích được
chúng.
VD: Trong quá trình chạy rà động cơ
Đối với động cơ bình thường không được dùng dầu bôi trơn quá nhớt để
chạy rà. Bởi vì nếu dầu quá nhớt sẽ không lọt được tới những vị trí có khe hở
nhỏ.
c. Tính tổng hợp - tích hợp.
Tính tổng hợp thể hiện ở chỗ nội dung kiến thức của môn học kĩ thuật cơ
khí được xây dựng trên nguyên tắc kĩ thuật tổng hợp. Do đó kiến thức mang
tính phổ thông, chìa khoá, làm cơ sở cho những nội dung chuyên ngành sau
này. Nhờ có đặc điểm này mà môn học mang trong nó tiềm năng giáo dục kĩ
thuật tổng hợp to lớn, tạo điều kiện cho giáo viên có khả năng phân tích, khai
thác trong từng nội dung cụ thể.
Môn kĩ thuật có khi mang tính chất tích hợp vì nó là môn khoa học ứng
dụng, hàm chứa những phần tử kiến thức thuộc nhiều môn khoa học khác
nhau: toán học, vật lý, hoá học,... nhưng lại liên quan, thống nhất với nhau để
phản ánh những đối tượng kĩ thuật cụ thể
- 25 -
Copyright: Tài liệu đại học ©