Những điều cần biết và
cách phân loại máy ảnh số

Ngày nay, việc sở hữu một chiếc máy ảnh số đã không còn là điều quá xa vời
đối với nhiều người. Máy ảnh số có nhiều ưu điểm hơn máy ảnh phim ở tính
tiện lợi (chụp và chia sẻ), tiết kiệm (tính trên khoảng chi phí lâu dài) và gọn
nhẹ (trọng lượng, lưu trữ). Tuy nhiên, chọn được một chiếc máy ảnh số sao
cho phù hợp với nhu cầu sử dụng và túi tiền của mỗi người là điều không hề
dễ.
Trước hết, chúng ta hãy bắt đầu với việc phân loại máy ảnh. Máy ảnh số ngày
nay có thể tạm chia thành hai loại phổ biến: loại có thể tháo rời (và chuyển
đổi qua lại) ống kính và loại ống kính liền hay còn gọi là máy ảnh du lịch.
Máy ảnh ống kính rời
Gồm có 2 phần chính: thân máy (body) và ống kính (lens) có thể tháo rời,
cũng là đặc điểm dễ nhận dạng nhất của loại máy ảnh này. Máy ảnh ống kính
rời thông dụng gồm có:
- DSLR: (Nikon D90, D7000, Canon 60D, 600D, Pentax K-r, K7,…) là loại
máy ảnh ống kính rời có gương lật, có kính ngắm quang.
- Mirrorless: (Nikon V1, J1, Olympus E-PL3, Sony NEX-5N, NEX-7,…) là
loại máy ảnh không gương lật nên đa số ngắm chụp bằng màn hình LCD. Một
số mẫu máy có thêm kính ngắm điện tử (electric viewfinder).
Máy ảnh ống kính rời thường sử dụng cảm biến lớn, có hệ thống ống kính rời
đa dạng, đáp ứng mọi mục đích chụp nên cho chất lượng ảnh vượt trội. Tuy
vậy, sử dụng máy ảnh ống kính rời phức tạp hơn nhiều so với máy ảnh du
lịch, bởi có nhiều thiết lập yêu cầu người cầm máy phải có các kiến thức cơ
bản về nhiếp ảnh.

Máy ảnh ống kính rời đơn phản xạ (Digital – Single Lens Reflex) có cấu tạo

Cảm biến máy ảnh số
Cảm biến là bản mạch bán dẫn có khả năng cảm nhận ánh sáng chiếu lên trên
nó, nhờ đó mà hình ảnh được ghi nhận dưới dạng mã hóa điện tử (kỹ thuật
số). Như vậy về bản chất, cảm biến máy ảnh số đã làm nhiệm vụ của phim
nhựa và màn trập trên máy ảnh cơ.
Cảm biến của máy ảnh ống kính rời thông thường gồm ba loại, có kích thước
giảm dần: Full Frame, APS-C và Four-Thirds. Cảm biến Full Frame là loại
cảm biến được gắn trên những thân máy ảnh cao cấp nhất, kích thước của
chúng bằng với kích thước của 1 khung phim trong cuộn phim 35mm thường
dùng. Cảm biến APS-C nhỏ hơn 1.5 lần, trong khi đó cảm biến Four-Thirds
hay micro Four-Thirds nhỏ hơn 2 lần. Mới đây nhất, Nikon cho ra đời dòng
máy ảnh không gương lật V1, J1 với cảm biến nhỏ hơn 2.7 lần cảm biến Full
Frame. Tương quan kích thước các loại cảm biến máy ảnh.
Sự khác biệt về kích thước này dẫn đến một khái niệm gọi là “Crop Factor”
(Hệ số cắt / Hệ số cúp). Hiểu đơn giản là khi chụp ở cùng 1 điều kiện y hệt
nhau (tiêu cự ống kính, khoảng cách, góc chụp, v v ) thì diện tích khung hình
mà cảm biến APS-C và Four-Thirds thu được sẽ tương ứng nhỏ hơn 1.5 lần
và 2 lần so với cảm biến Full Frame. Do đó, nếu muốn thu được hình ảnh y
hệt nhau thì người dùng cảm biến APS-C (hay Four-Thirds) sẽ phải đứng xa
hơn người dùng cảm biến Full Frame 1.5 (hay 2) lần khoảng cách đến chủ
thể, hoặc sử dụng ống kính có tiêu cự ngắn hơn 1.5 (hay 2) lần tiêu cự ống
kính gắn trên Full Frame.
Tất cả các ống kính máy ảnh hiện nay đều ghi tiêu cự theo tiêu cự tiêu chuẩn
của máy phim, tương đương với kích thước cảm biến Full Frame.
Thông số về tiêu cự ghi trên ống kính máy ảnh đều theo “chuẩn 35mm” –
nghĩa là chuẩn trên cảm biến Full Frame. Bởi vậy, khi sử dụng trên các máy
có cảm biến nhỏ hơn, bạn phải nhân chúng với hệ số cắt tương ứng để được