DAC
DIEM
CUA KINH TE
TU NHAN TRONG
NEN KINH
TE
THI TRU ONG
DINH
HUOTVG XA
HOI CHU NGHIA
VIET
NAM
HIEN
NAY
ThS.
BUI TBI VAN
Khoa Ly luan chinh tri
Tnr&ng
Dai
hpc Giao
thong Van tdi
Tom tat: Kinh te tu nhdn la mot bo phgn quan trong trong nen kinh te thi trudng dinh
huang
xa hoi chu nghia a
Viel
nam.
Bai
viet
phdn
tich
dgc

khang dinh ro vj tri, vai tro quan
trong ctia no trong nen kinh te quoc dan vai
nhung dong gop dang ke trong tang truang
kinh
tS,
thu hut
d4u
tu, tao viec lam, dua nen
kinh te nuac ta van dong theo ca che thj
truang. Dieu nay da
dugc
Dai hoi IX, Nghj
quyet trung uong 5 (khoa IX) va Dai hoi X
cua Dang chi ro: Kinh te tu nhan la
bg
phan
quan trong, la mgt trong nhQng
dgng
luc
cCia
nSn
kinh te,
d6ng
thai phat trien kinh te tu
nhan la
v^n
de chien
luge,
lau dai trong suot
thai ky qua do len chu nghTa xa hgi a nuac ta.

hii'u
tu nhan ve tu
lieu san xuat va lgi ich ca nhan.
Sa huu la hinh thiic chiem huu ctia cai
vat
ch4t
do lich su quy dinh, trong do the hien
quan he giua con nguoi voi con nguai trong
qua
trinh
san xuat xa hgi. Chu sa hQu co cac
quyen: quyen chiem huu, quyen su dung,
quyln dinh doat tai san. Doi tugng sa huu rat
phong phli va luon dugc bo sung cho phu hgp
vai thuc tien cugc song.
Liic
dau doi
tugng
sa
hiru
chi la
nhung
san pham mang tinh tu nhien
nhu
dat
dai, rung , hien nay gom ca sa
hOu
vo hinh nhu tri tue, thong tin, thuang hieu
Nha nuac the che hoa che do sa hQu thanh
luat, trong do quy dinh ro cac quyen chiem

loai hinh sa huu
h6n
hgp.
Kinh te tu nhan ton tai a nhieu phuang
thiic san xuat khac nhau, duoi cac che do
chiem huu no le, phong kien, tu ban, kinh te
tu nhan giu vai tro quyet djnh su van hanh cua
toan bg nen kinh te. Thuc te phat trien
ciia
cac
nen kinh te thi truang tu ban chu nghTa da cho
thay sa huu tu nhan, kinh te tu nhan la mgt dgng
luc to lon trong su phat trien kinh te. No kich
thich san xuat, su sang tao va huy dgng toan bg
tri tue, tai hang nham dat dugc muc dich san
xuat ra cua cai vat chat hay tinh than. Sa huu tu
nhan va kinh tl tu nhan da, dang va se con la
nen tang
ciia
nhieu nen kinh te.
d
nuoc ta, truac doi mai chiing ta quan
niem mgt
each
giao dieu rang, kinh te tu nhan
tuong
d6ng
vai
chii
nghTa tu ban, con kinh te

dku mic
quan trgng trong viec
phat
triln kinh tl nhilu thanh phkn va khang
djnh su
t6n
tai lau dai
ciia
kinh tl tu nhan.
Qua trinh
d6i
mai quan dilm phat trien
phat triln kinh tl nhilu thanh
phan
cua Dang
cung chinh la qua trinh nhan thiic ngay cang
day dti va diing dan han ve kinh te tu nhan
trong nen kinh te nhieu thanh phan
a
nuoc ta.
Quan dilm phat triln kinh tl nhieu thanh
phan
ciia
Dang da dugc the che hoa trong
Hien phap, cac Luat va van ban duoi Luat cua
Nha nuac. Nam
1990,
QuIc hgi da thong qua
Luat cong ty va Luat doanh nghiep tu nhan.
Hien phap nam 1992 khing dinh vai tro hgp

binh, mgt ca sa san xuat kinh doanh ca the, tieu
chu ve quy mo con nho be. Su phat triln
ciia
hg
kinh doanh ca the la tien dl, la buoc tap dugt
va tich luy cho buac phat trien cao hon ve hoat
dgng san xuat kinh doanh do la hinh thiic
doanh nghiep tu nhan.
Kinh te tu nhan a nuoc ta la mgt bg phan
trong nen kinh tl thj truong djnh huong xa hgi
chii
nghTa, vi
thi
no phat trien theo djnh
huang xa hgi
chii
nghTa. Kinh te tu nh"
- -i^iij
su tac dgng cua thanh phin kinh te nha
,1.
jc
Tap chi KHOA HOC GIAO THONG VAN TAI So 32 -
11/
va su dieu tiet cua chinh sach kinh te nha
nuoc nen no phat trien trong khuon kho chien
luge ciia
nha nuac va theo djnh huong
ciia
cac
chinh sach kinh te

khoang thai gian
tii'
thang
1/2000
den thang
9/2003,
sau gan ba nam thuc hien Luat Doanh
nghiep, tren co sa
so
lugng doanh nghiep
dang ky them la
72.601,
dua so doanh nghiep
len 120.000, gap khoang 3 lan so doanh
nghiep cuoi nam
1999.
,
Ve ca cau cac loai hinh doanh nghiep,
neu nhu trong giai doan 1991 -
1998
loai hinh
doanh nghiep tu nhan la pho bien nhat thi tir
nam 2000 den nay, ty trgng doanh nghiep tu
nhan giam, loai hinh cong ty trach nhiem huu
han va cong ty co phan tang len rat nhanh.
NghTa la, cac loai hinh doanh nghiep khu vuc
kinh te tu nhan da co su thay doi theo huong
tich
cue,
CO su bien dgng theo huang xa hgi

truong djnh huong xa hgi chii nghTa
a
nuac ta
trong thai ky qua do len CNXH. Do dac trung
cua thai ky qua do la thai ky ciing ton tai lau
dai va dau tranh chuyen hoa lan nhau giiia
nhung yeu to, thanh phan, bg phan ciia nen
kinh te cu, tu huu, voi nhQng yeu to, thanh
phan, bg phan cua nen kinh te moi xay dung,
cong huu. Trong do, kinh te tu nhan la thanh to
quan trgng, khong the thieu
ciia
nen kinh te
trong thai ky qua do a nuac ta. Hon nua,
a
nuoc ta hien nay, trinh do luc lugng san xuat
con thap vai nhieu hinh thiic so hQu khac nhau,
vi the khong the tuy tien xoa bo mgt quan he
san xuat nao do khi
lire
lugng san xuat chua
doi hoi. Su ton tai khach quan cua kinh te hang
hoa ciing vai xu the va dac diem thai dai ve ma
rong quan he kinh te quoc te la moi truang va
dieu kien cho kinh te tu nhan phat huy cac uu
the,
hieu qua cua no cho nen kinh te, day manh
cong nghiep hoa, hien dai hoa dat nuac. Viec
phat trien kinh te tu nhan se huy dgng rong rai
tiem nang, nguon

doi khi
hau.
Vdi dac diem mang tinh toan
cau
cua biln ddi khi hau thi viec ngan chan nhiing
moi de dga ldn chua tirng cd can phai cd
sir
hgp tac qudc te hon bao gid het. Viet Nam can
tang cudng khudn khd hgp tac qudc te de tang
cudng kha nang ung phd
va
giai quyet nhung
anh hudng cua su bien ddi khi hau.
III.
KET LUAN
Bien ddi khi hau cd mdi quan he
tuong
tac bien chirng vdi phat trien kinh te ndng
thdn. Vi vay, de
chii
ddng thich iing va giam
thieu tac ddng cua bien ddi khi hau ddi vdi
phat trien ndng nghiep, ndng thdn nham dam
bao tinh ben virng cua su phat trien, chung ta
can
phai phdi ket hgp
ciia
nhung ke hoach
chung vdi nhung giai phap cu the va ddng bd
mang tinh da nganh, da

TRU^C>NG
(Tiip
theo trang 5)
III.
KET LUAN
Sau hon hai muoi nam thuc hien cdng
cudc ddi mdi, kinh tl tu nhan d nudc ta da
phuc hdi va phat triln nhanh chdng.
Din
nay,
kinh te tu nhan trd thanh mgt bg phan quan
trgng trong
nin
kinh tl nudc ta, lam cho nen
kinh te nang dgng, hieu qua ban. Kinh te tu
nhan
d nude ta khdng giu dja vi thdng trj trong
nen kinh te ma la mdt bd phan trong co
cau
kinh te nhieu thanh phan, trong dd kinh te nha
nudc giti: vai trd chu dao. CQng nhu cac thanh
phan kinh te khac, kinh te tu nhan nudc ta chju
su tac ddng cua cac quy luat kinh te thj trudng,
chju su chi phdi,
quan
ly, dieu tiet cua nha
nudc va boat ddng trong khudn khd
ciia
nha
nudc phap quyln xa hdi chu nghTa, nham thuc

cao
tong hop
tinh hinh va phuong hudng, giai phap phat trien
kinh
titu
nhan,
2001
[4].
Bd Ki
hogch
- Ddu tu, Bao cao torn tat 4 nam
thi hanh Luat doanh nghiep, 2003
[5].
Bg Ki hogch - Ddu tu, Bao cao 3 nam thirc
hien Nghj djnh 90/2001 ngay 23/11/2001 cua
Chfnh phu vl trg giup doanh nghiep nho
va
vira.
[6].
Trdn
Nggc But, Phat triln kinh tl tu nhan djnh
hudng xa hgi chii nghTa, NXB Chfnh trj
quIc
gia,
HaNoi, 2002.
[1].
Nguyin
Thg
Dgt, "Dgng thai phat trien kinh tl
tu nhan d Viet Nam giai doan 1990 - 2000", Tap