CHƯƠNG 3:
HẰNG SỐ DẶC TRƯNG CỦA CÁC CÂN BẰNG HÓA
HỌC ĐƠN GIẢN TRONG NƯỚC
Trong hóa phân tích, các phản ứng được sử dụng
phải xảy ra hoàn toàn (chương 1)
Đa số các PƯHH xảy ra thuận nghịch => k/n hoàn
toàn chỉ có tính tương đối
Mức độ phàn ứng xảy ra được đánh giá theo hằng
số cân bằng K (xem Nguyễn Đức Chung - Hóa đại
cương - trang 237-252, NXB ĐHQG 2002)

3.1 BÁN CÂN BẰNG VÀ HẰNG SỐ DẶC
TRƯNG TƯƠNG ỨNG
1. Cân bằng trao đổi điện tử
1.1 Bán cân bằng trao đổi điện tử (bán cb oxhk): là cân
bằng của các phản ưng 1hoa học xảy ra giữa hai
dạng oxh và dạng khử (trao dổi điện tử xảy ra dung
môi là trong nước)
Để dặc trưng cho khả năng oxh hay khử của hai dạng
liên hợp Ox/Kh => khái niệm E
o
(thế oxh chuẩn)
E
o
cho biết cường độ oxh của dạng oxh, E
o
càng lớn
thì tính oxh của dạng Ox càng mạnh và tính khử
của của dạng càng yếu

ln
[ ]
ox
n Kh
Hay

1.2. Cân bằng trao đổi điện tử: là quá trình cho nhận
điện tử xảy ra giữa hai đôi oxh/kh khác nhau
Hằng số cân bằng và Dự đoán chiều phản ứng
Xét hai đôi Ox1/Kh1 (cho nhận n1e, có E
o
1) và Ox2/Kh2
(cho nhận n2e, có E
o
2). Khi trộn hai đôi này với nhau, các
phản ứng có thể xảy ra theo 2 chiều:
n2Ox1 + n1Kh2 n1Ox2 + n2Kh1
Ở trạng thái cân bằng các hằng số cân bằng K(1) và K(2)
tuân theo định luật tác dụng khối lượng
Và K(1) = 1/ K(2) . Ta c/m được:
(1)
(2)
ˆ ˆ ˆ†
‡ ˆ ˆˆ
K(1) =
0 0
1 2( )
1 2
0,059
10

(Sn
4+
/Sn
2+
) = 0,15V.
Khi trộn hai đôi này với nhau, pư sẽ xảy ra theo
chiều:
Fe
3+
+ Sn
2+
=> Fe
2+
+ Sn
4+

Thế tương đương của dd chứa đôi oxh/kh
Cho hai đôi Ox1/Kh1 và Ox2/Kh2.
Giả sử E
o
1 > E
o
2, PƯ sẽ xảy ra theo chiều:
n
2
Ox1 + n
1
Kh2 => n
1
Ox2 + n

(1)
(2)
ˆ ˆ ˆ†
‡ ˆ ˆˆ
0 0
1 1 2 2
1 2
0,059
lg[ ]
1 2
m
n E n E
H
n n n n
−
+
+
+ +

Nếu hai dạng oxh và dạng khử của đôi oxhk 1
có hệ số khác nhau
n2Ox1 + n1Kh2 + n2mH
+ nOx2 + n2Kh1 +1/2n2mH
2
0(1)
(2)
ˆ ˆ ˆ†


( )
( )k
A p D
β
→
+
¬ 
[ ]
1/
[ ][ ]
D
k
A p
β
= =

•
Nếu quá trình troa đổi tiểu phân xảy ra theo n nấc thì
'
1
[ ]
1/
[ ][ ]
i
i
i
i
D
k

[ ][ ]
[ ]
/ ( 2 )
[ ][ ]
2 1 2 1
( )
(1)
( )
D
n
D
n
n
D
D
D
D A A n p D
A p
D
D A A n p D
A p
n A n D n D n D
K
β
β
β
β
+ =
+ =
+ +

( )
[ ] [ ]
( )
n
D
n n n n
td td
n
D
A D
β
β
+ +
=