HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN
THÔNG
BÀI GIẢNG MÔN
LUẬT KINH DOANH
Giảng viên: TS. Lê Minh Toàn
Điện thoại/E-mail: [email protected]
Bộ môn: Kinh tế - Khoa QTKD1
Học kỳ/Năm biên soạn: I/2009
BÀI GIẢNG MÔN
LUẬT KINH DOANH
www.ptit.edu.vn GIẢNG VIÊN: TS. LÊ MINH TOÀN
BỘ MÔN: KINH TẾ - KHOA QTKD1 TRANG 2
CHƯƠNG VI: PHÁP LUẬT VỀ PHÁ SẢN DOANH
NGHIỆP
I. KHÁI LUẬN VỀ PHÁ SẢN VÀ PHÁP LUẬT VỀ PHÁ SẢN
1. KHÁI NIỆM PHÁ SẢN
BÀI GIẢNG MÔN
LUẬT KINH DOANH
www.ptit.edu.vn GIẢNG VIÊN: TS. LÊ MINH TOÀN
BỘ MÔN: KINH TẾ - KHOA QTKD1 TRANG 3
Luật Phá sản năm 2004 đã đưa ra tiêu chí
xác định doanh nghiệp lâm vào tình trạng
phá sản tại Điều 3 như sau:
“Doanh nghiệp, hợp tác xã không có khả
năng thanh toán đưược các khoản nợ
đến hạn khi chủ nợ có yêu cầu thì coi là
lâm vào tình trạng phá sản”.
BÀI GIẢNG MÔN
LUẬT KINH DOANH
www.ptit.edu.vn GIẢNG VIÊN: TS. LÊ MINH TOÀN
BỘ MÔN: KINH TẾ - KHOA QTKD1 TRANG 4
Thẩm quyền của Toà án
Toà án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền tiến hành thủ tục phá sản đối với
hợp tác xã.
Toà án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền tiến hành thủ tục phá sản đối với
doanh nghiệp, hợp tác xã đã đăng ký kinh doanh tại cơ quan đăng ký kinh
doanh cấp tỉnh đó.
Trong trường hợp cần thiết Toà án nhân dân cấp tỉnh lấy lên để tiến hành
thủ tục phá sản đối với trưường hợp thuộc thẩm quyền của Toà án nhân dân
cấp huyện.
BÀI GIẢNG MÔN
LUẬT KINH DOANH
www.ptit.edu.vn GIẢNG VIÊN: TS. LÊ MINH TOÀN
BỘ MÔN: KINH TẾ - KHOA QTKD1 TRANG 7
Tổ quản lý, thanh lý tài sản
Đồng thời với việc ra quyết định mở thủ tục phá sản, thẩm phán ra quyết
định thành lập tổ quản lý, thanh lý tài sản để làm nhiệm vụ quản lý, thanh lý
tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã lâm vào tình trạng phá sản.
Thành phần tổ quản lý, thanh lý tài sản gồm có:
a) Một chấp hành viên của cơ quan thi hành án cùng cấp làm tổ trưởng;
b) Một cán bộ của Toà án;
c) Một đại diện chủ nợ;
d) Đại diện hợp pháp của doanh nghiệp, hợp tác xã bị mở thủ tục phá sản;
đ) Trường hợp cần thiết có đại diện công đoàn, đại diện người lao động, đại
diện các cơ quan chuyên môn tham gia tổ quản lý, thanh lý tài sản thì thẩm
phán xem xét, quyết định.
BÀI GIẢNG MÔN
LUẬT KINH DOANH
www.ptit.edu.vn GIẢNG VIÊN: TS. LÊ MINH TOÀN
BỘ MÔN: KINH TẾ - KHOA QTKD1 TRANG 8
II. TRÌNH TỰ, THỦ TỤC GIẢI QUYẾT YÊU CẦU TUYÊN BỐ PHÁ
Khi nhận thấy doanh nghiệp, hợp tác xã lâm vào tỡnh trạng phá sản thì các
chủ nợ không có bảo đảm hoặc có bảo đảm một phần đều có quyền nộp đơn
yêu cầu mở thủ tục phá sản đối với doanh nghiệp, hợp tác xã đó.
Đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản phải có các nội dung chính sau đây:
a) Ngày, tháng, năm làm đơn; b) Tên, địa chỉ của người làm đơn; c) Tên,
địa chỉ của doanh nghiệp, hợp tác xã lâm vào tỡnh trạng phá sản; d) Các
khoản nợ không có bảo đảm hoặc có bảo đảm một phần đến hạn mà không
được doanh nghiệp, hợp tác xã thanh toán; đ) Quá trỡnh đòi nợ; e) Căn cứ
của việc yêu cầu mở thủ tục phá sản.
Đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản phải được gửi cho Toà án có thẩm quyền.
BÀI GIẢNG MÔN
LUẬT KINH DOANH
www.ptit.edu.vn GIẢNG VIÊN: TS. LÊ MINH TOÀN
BỘ MÔN: KINH TẾ - KHOA QTKD1 TRANG 11
1.2. Quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản của ngưười lao động
Trong trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã không trả được lương, các
khoản nợ khác cho người lao động và nhận thấy doanh nghiệp, hợp tác xã
lâm vào tỡnh trạng phá sản thì người lao động cử người đại diện hoặc thông
qua đại diện công đoàn nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản đối với doanh
nghiệp, hợp tác xã đó.
Đại diện cho người lao động được cử hợp pháp sau khi được quá nửa số
người lao động trong doanh nghiệp, hợp tác xã tán thành bằng cách bỏ phiếu
kín hoặc lấy chữ ký; đối với doanh nghiệp, hợp tác xã quy mô lớn, có nhiều
đơn vị trực thuộc thì đại diện cho người lao động được cử hợp pháp phải
được quá nửa số người được cử làm đại diện từ các đơn vị trực thuộc tán
thành.
BÀI GIẢNG MÔN
LUẬT KINH DOANH
www.ptit.edu.vn GIẢNG VIÊN: TS. LÊ MINH TOÀN
BỘ MÔN: KINH TẾ - KHOA QTKD1 TRANG 12
được thực hiện theo nghị quyết của đại hội cổ đông. Trường hợp điều lệ công
ty không quy định mà không tiến hành được đại hội cổ đông thỡ cổ đông
hoặc nhóm cổ đông sở hữu trên 20% số cổ phần phổ thông trong thời gian
liên tục ít nhất 6 tháng có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản đối với
công ty cổ phần đó.
Đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản, các giấy tờ, tài liệu gửi kèm theo đơn yêu
cầu được thực hiện theo quy định tại Điều 15, trừ các giấy tờ, tài liệu quy
định tại các điểm d, đ và e khoản 4 Điều 15 của Luật Phá sản doanh nghiệp.
BÀI GIẢNG MÔN
LUẬT KINH DOANH
www.ptit.edu.vn GIẢNG VIÊN: TS. LÊ MINH TOÀN
BỘ MÔN: KINH TẾ - KHOA QTKD1 TRANG 15
1.6. Quyền nộp đơn yêu cầu của thành viên hợp danh
Khi nhận thấy công ty hợp danh lâm vào tình trạng phá sản thì thành viên
hợp danh có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản đối với công ty hợp
danh đó.
Đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản, các giấy tờ, tài liệu gửi kèm theo đơn yêu
cầu được thực hiện theo quy định tại Điều 15.
1.7. Nghĩa vụ, trách nhiệm của người nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản
Người nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản quy định tại các điều 13, 14, 15,
16, 17 và 18 của Luật Phá sản có nghĩa vụ cung cấp đầy đủ, kịp thời các tài
liệu do pháp luật quy định và theo yêu cầu của Toà án trong quá trỡnh tiến
hành thủ tục phá sản.
Người nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản do không khách quan gây ảnh
hưởng xấu đến danh dự, uy tín, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, hợp
tác xã hoặc có sự gian dối trong việc yêu cầu mở thủ tục phá sản thì tuỳ theo
tính chất, mức độ mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu
trách nhiệm hỡnh sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của
pháp luật.
BÀI GIẢNG MÔN
www.ptit.edu.vn GIẢNG VIÊN: TS. LÊ MINH TOÀN
BỘ MÔN: KINH TẾ - KHOA QTKD1 TRANG 18
Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, hợp tác xã sau khi có quyết
định mở thủ tục phá sản
Vẫn được tiến hành bỡnh thường, nhưng phải chịu sự giám sát, kiểm tra của
Thẩm phán và Tổ quản lý, thanh lý tài sản. Trong trường hợp xét thấy người
quản lý của doanh nghiệp, hợp tác xã không có khả năng điều hành hoặc nếu
tiếp tục điều hành hoạt động kinh doanh sẽ không có lợi cho việc bảo toàn tài
sản của doanh nghiệp, hợp tác xã thì theo đề nghị của Hội nghị chủ nợ, Thẩm
phán ra quyết định cử người quản lý và điều hành hoạt động kinh doanh của
doanh nghiệp, hợp tác xã. Các hoạt động của doanh nghiệp, hợp tác xã bị
cấm hoặc bị hạn chế.
BÀI GIẢNG MÔN
LUẬT KINH DOANH
www.ptit.edu.vn GIẢNG VIÊN: TS. LÊ MINH TOÀN
BỘ MÔN: KINH TẾ - KHOA QTKD1 TRANG 19
Kể từ ngày nhận được quyết định mở thủ tục phá sản, nghiêm cấm doanh
nghiệp, hợp tác xã thực hiện các hoạt động sau đây: a) Cất giấu, tẩu tán tài
sản; b) Thanh toán nợ không có bảo đảm; c) Từ bỏ hoặc giảm bớt quyền đòi
nợ; d) Chuyển các khoản nợ không có bảo đảm thành nợ có bảo đảm bằng
tài sản của doanh nghiệp.
Sau khi nhận được quyết định mở thủ tục phá sản, các hoạt động sau đây
của doanh nghiệp, hợp tác xã phải được sự đồng ý bằng văn bản của Thẩm
phán trước khi thực hiện:
a) Cầm cố, thế chấp, chuyển nhượng, bán, tặng cho, cho thuê tài sản; b)
Nhận tài sản từ một hợp đồng chuyển nhượng; c) Chấm dứt thực hiện hợp
đồng đã có hiệu lực; d) Vay tiền; đ) Bán, chuyển đổi cổ phần hoặc chuyển
quyền sở hữu tài sản; e) Thanh toán các khoản nợ mới phát sinh từ hoạt
động kinh doanh của doanh nghiệp, hợp tác xã và trả lương cho người lao
động trong doanh nghiệp, hợp tác xã.
www.ptit.edu.vn GIẢNG VIÊN: TS. LÊ MINH TOÀN
BỘ MÔN: KINH TẾ - KHOA QTKD1 TRANG 22
3. Các biện pháp bảo toàn tài sản
3.1. Các giao dịch bị coi là vô hiệu
Các giao dịch sau đây của doanh nghiệp, hợp tác xã lâm vào tỡnh trạng phá sản
được thực hiện trong khoảng thời gian ba tháng trước ngày Toà án thụ lý đơn yêu
cầu mở thủ tục phá sản bị coi là vô hiệu:
- Tặng cho động sản và bất động sản cho người khác;
- Thanh toán hợp đồng song vụ trong đó phần nghĩa vụ của doanh nghiệp, hợp tác
xã rõ ràng là lớn hơn phần nghĩa vụ của bên kia;
- Thanh toán các khoản nợ chưa đến hạn;
- Thực hiện việc thế chấp, cầm cố tài sản đối với các khoản nợ;
- Các giao dịch khác với mục đích tẩu tán tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã.
Khi các giao dịch quy định trên bị tuyên bố vô hiệu thì những tài sản thu hồi được
phải nhập vào khối tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã.
BÀI GIẢNG MÔN
LUẬT KINH DOANH
www.ptit.edu.vn GIẢNG VIÊN: TS. LÊ MINH TOÀN
BỘ MÔN: KINH TẾ - KHOA QTKD1 TRANG 23
¸p dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời và khiếu nại :
- Cho bán những hàng hoá dễ bị hư hỏng, hàng hoá sắp hết thời hạn sử dụng, hàng hoá
không bán đúng thời điểm sẽ khó có khả năng tiêu thụ;
- Kê biên, niêm phong tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã;
- Phong toả tài khoản của doanh nghiệp, hợp tác xã tại ngân hàng;
- Niêm phong kho, quỹ, thu giữ và quản lý sổ kế toán, tài liệu liên quan của doanh
nghiệp, hợp tác xã;
- Cấm hoặc buộc doanh nghiệp, hợp tác xã, cá nhân, tổ chức khác có liên quan thực
hiện một số hành vi nhất định.
Trong thời hạn ba ngày, kể từ ngày nhận được quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp
tạm thời của Toà án, người bị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời có quyền khiếu nại
- Các chủ nợ có tên trong danh sách chủ nợ. Chủ nợ có thể uỷ quyền bằng văn bản
cho người khác tham gia hội nghị chủ nợ và người được uỷ quyền có quyền, nghĩa
vụ như chủ nợ;
- Đại diện cho người lao động, đại diện công đoàn được người lao động uỷ quyền.
Trong trường hợp này đại diện cho người lao động, đại diện công đoàn có quyền,
nghĩa vụ như chủ nợ;
- Người bảo lãnh sau khi đã trả nợ thay cho doanh nghiệp, hợp tác xã lâm vào tỡnh
trạng phá sản. Trong trường hợp này họ trở thành chủ nợ không có bảo đảm.
4.3. Nghĩa vụ tham gia Hội nghị chủ nợ
Người nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản quy định tại các điều 15, 16, 17 và 18
của Luật Phá sản có nghĩa vụ tham gia Hội nghị chủ nợ; trường hợp không tham gia
được thì phải uỷ quyền bằng văn bản cho người khác tham gia hội nghị chủ nợ.
Copyright: Tài liệu đại học ©