ĐƯỜNG LỐI CÔNG NGHIỆP HÓA
Chương IV
2
I
II
Công nghiệp hóa thời kỳ trước đổi mới (1960 – 1986)
Công nghiệp, hiện đại hóa thời kỳ đổi mới (1986 – nay)
NỘI DUNG
1.1 Chủ trương của Đảng về Công nghiệp hóa
1.2 Kết quả, ý nghĩa, hạn chế và nguyên nhân
2.1 Quá trình đổi mới về tư duy CNH
2.2 Mục tiêu, quan điểm về CNH,HĐH
2.3 Nội dung và định hướng CNH,HĐH gắn với phát triển
kinh tế tri thức
2.4 Kết quả, ý nghĩa, hạn chế và nguyên nhân
3
a. Mục tiêu và phương hướng của công nghiệp hóa xã hội
chủ nghĩa

Quá trình hình thành đường lối công nghiệp hóa:
Quá trình hình thành đường lối công nghiệp hóa:
I
Công nghiệp hóa thời kỳ trước đổi mới (1960 – 1986)
1.1 Chủ trương của Đảng về Công nghiệp hóa

Đường lối CNH của Đảng ta được hình thành từ những năm
Đường lối CNH của Đảng ta được hình thành từ những năm
1960 và được hoàn chỉnh tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần
1960 và được hoàn chỉnh tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ III (9 – 1960).
thứ III (9 – 1960).

tế XHCN cân đối và hiện đại, bước đầu xây dựng CSVC và kỹ thuật của CNXH.
tế XHCN cân đối và hiện đại, bước đầu xây dựng CSVC và kỹ thuật của CNXH.

“
“
Ưu tiên phát triển công nghiệp nặng một cách hợp lý, đồng thời ra sức phát triển
Ưu tiên phát triển công nghiệp nặng một cách hợp lý, đồng thời ra sức phát triển
nông nghiệp và công nghiệp nhẹ, nhằm biến nước ta từ một nước nông nghiệp lạc
nông nghiệp và công nghiệp nhẹ, nhằm biến nước ta từ một nước nông nghiệp lạc
hậu thành một nước có công nghiệp hiện đại và nông nghiệp hiện đại”
hậu thành một nước có công nghiệp hiện đại và nông nghiệp hiện đại”
5

Phương hướng của công nghiệp hóa
Phương hướng của công nghiệp hóa

Được cụ thể hóa mục tiêu CNH XHCN của NQ ĐH III trong hội nghị TW 7 (tháng 4 – 1962).
Được cụ thể hóa mục tiêu CNH XHCN của NQ ĐH III trong hội nghị TW 7 (tháng 4 – 1962).
“
“
Ư
Ư
u tiên phát triển công nghiệp nặng một cách hợp lý, kết hợp
u tiên phát triển công nghiệp nặng một cách hợp lý, kết hợp
chặt chẽ phát triển công nghiệp với phát triển nông nghiệp; ra
chặt chẽ phát triển công nghiệp với phát triển nông nghiệp; ra
sức phát triển công nghiệp nhẹ song song với việc ưu tiên phát
sức phát triển công nghiệp nhẹ song song với việc ưu tiên phát
triển công nghiệp nặng; ra sức phát triển công nghiệp trung
triển công nghiệp nặng; ra sức phát triển công nghiệp trung


Được cụ thể hóa thông qua kế hoạch 5 năm (1976 – 1980):
Được cụ thể hóa thông qua kế hoạch 5 năm (1976 – 1980):

Hoàn thành cải tạo công thương nghiệp tư bản tư doanh ở miền Nam, khôi phục và phát triển
Hoàn thành cải tạo công thương nghiệp tư bản tư doanh ở miền Nam, khôi phục và phát triển
kinh tế miền Bắc
kinh tế miền Bắc

Được thực hiện theo kế hoạch hóa thông qua các chỉ tiêu giá
Được thực hiện theo kế hoạch hóa thông qua các chỉ tiêu giá
trị hiện vật;
trị hiện vật;

Vốn đầu tư cho CNH = Tích lũy + Viện trợ
Vốn đầu tư cho CNH = Tích lũy + Viện trợ
a. Mục tiêu và phương hướng của CNH XHCN
8

Phương hướng của công nghiệp hóa
Phương hướng của công nghiệp hóa

Được cụ thể hóa thông qua kế hoạch 5 năm (1976 – 1980):
Được cụ thể hóa thông qua kế hoạch 5 năm (1976 – 1980):

Tăng cường công tác nghiên cứu KH-KT, tranh thủ những thành tựu của khoa học hiện đại.
Tăng cường công tác nghiên cứu KH-KT, tranh thủ những thành tựu của khoa học hiện đại.
Đào tạo đội ngũ công nghiệp kỹ thuật lành nghề, cán bộ quản lý, cán bộ KHKT
Đào tạo đội ngũ công nghiệp kỹ thuật lành nghề, cán bộ quản lý, cán bộ KHKT
a. Mục tiêu và phương hướng của CNH XHCN


Bước đầu có những điều chỉnh quan trọng
Bước đầu có những điều chỉnh quan trọng
về nội dung, bước đi, tốc độ CNH và bước
về nội dung, bước đi, tốc độ CNH và bước
đầu tháo gỡ những rào cản của cơ chế
đầu tháo gỡ những rào cản của cơ chế
quản lý kinh tế, nên nền kinh tế Việt Nam
quản lý kinh tế, nên nền kinh tế Việt Nam
trong những năm 1981 – 1985 đã có bước
trong những năm 1981 – 1985 đã có bước
phát triển mới cả trong nông nghiệp và
phát triển mới cả trong nông nghiệp và
công nghiệp. GDP bình quân hàng năm
công nghiệp. GDP bình quân hàng năm
tăng.
tăng.
10
10
a. Mục tiêu và phương hướng của CNH XHCN
11
11
11
b. Đặc trưng chủ yếu của CNH thời kỳ trước đổi mới

CNH theo mô hình kinh tế khép kín, hướng nội và thiên về phát triển công nghiệp nặng,
CNH theo mô hình kinh tế khép kín, hướng nội và thiên về phát triển công nghiệp nặng,

1.2 Kết quả, ý nghĩa và nguyên nhân
I
Công nghiệp hóa thời kỳ trước đổi mới (1960 – 1986)

Cơ sở vật chất – kỹ thuật lạc hậu, thiếu đồng bộ
Cơ sở vật chất – kỹ thuật lạc hậu, thiếu đồng bộ

Lực lượng sản xuất chưa phát triển, nhất là trong nông nghiệp. Đất nước nghèo nàn,
Lực lượng sản xuất chưa phát triển, nhất là trong nông nghiệp. Đất nước nghèo nàn,
lạc hậu, kém phát triển, rơi vào suy thoái
lạc hậu, kém phát triển, rơi vào suy thoái

Nguyên nhân khách quan, xuất phát điểm thấp, chiến tranh kéo dài, thiệt hại lớn
Nguyên nhân khách quan, xuất phát điểm thấp, chiến tranh kéo dài, thiệt hại lớn
về người và của.
về người và của.

Chủ quan: Tiến trình CNH mắc phải những sai lầm nghiêm trọng trong xác định mục
Chủ quan: Tiến trình CNH mắc phải những sai lầm nghiêm trọng trong xác định mục
tiêu, bước đi do chủ quan, duy ý chí
tiêu, bước đi do chủ quan, duy ý chí
14
1. Quá trình đổi mới tư duy về công nghiệp hóa
a. Đại hội VI của Đảng (12-1986) phê phán sai lầm trong nhận
thức và chủ trương công nghiệp hóa thời kỳ 1960-1985
II. CNH,HĐH THỜI KỲ ĐỔI MỚI

Nóng vội, chủ quan trong cải tạo XHCN và CNH XHCN
Nóng vội, chủ quan trong cải tạo XHCN và CNH XHCN


Đại hội VI cụ thể hóa nội dung chính của CNH XHCN trong những năm còn lại của chặng đường đầu tiên của thời kỳ quá độ là: Thực hiện ba chương
trình mục tiêu: Lương thực – Thực phẩm - Hàng tiêu dùng và Hàng xuất khẩu. Đây là khởi đầu cho đổi mới tư duy – những tiền đề đầu tiên
trình mục tiêu: Lương thực – Thực phẩm - Hàng tiêu dùng và Hàng xuất khẩu. Đây là khởi đầu cho đổi mới tư duy – những tiền đề đầu tiên

HNTW 7 khóa VII (1- 1994) có bước đột phá trong nhận thức về
HNTW 7 khóa VII (1- 1994) có bước đột phá trong nhận thức về
CNH XHCN gắn
CNH XHCN gắn
với HĐH
với HĐH
17
1. Quá trình đổi mới tư duy về công nghiệp hóa
b. Quá trình đổi mới tư duy về công nghiệp hóa từ Đại hội VI
đến đại hội X.

Đại hội VIII (6 –1996) nhìn lại 10 năm sau đổi mới đã đạt được một số thành tựu quan trọng là, đã đưa đất nước ra khỏi khủng hoảng kinh tế – xã hội,
Đại hội VIII (6 –1996) nhìn lại 10 năm sau đổi mới đã đạt được một số thành tựu quan trọng là, đã đưa đất nước ra khỏi khủng hoảng kinh tế – xã hội,
hoàn thành những nhiệm vụ đề ra của chặng đường đầu tiên của thời kỳ quá độ cho phép chuyển sang thời kỳ mới đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước.
hoàn thành những nhiệm vụ đề ra của chặng đường đầu tiên của thời kỳ quá độ cho phép chuyển sang thời kỳ mới đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước.

Đại hội IIX nêu 6 quan điểm cơ bản và phát triển thêm các quan điểm mới về CNH –
Đại hội IIX nêu 6 quan điểm cơ bản và phát triển thêm các quan điểm mới về CNH –
HĐH trong những năm còn lại.
HĐH trong những năm còn lại.
18
2 Mục tiêu, quan điểm CNH, HĐH
a. Mục tiêu CNH,HĐH

Mục tiêu cơ bản của CNH, HĐH là cải biến nước ta thành một nước công nghiệp cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản
Mục tiêu cơ bản của CNH, HĐH là cải biến nước ta thành một nước công nghiệp cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản

CNH phải gắn với hiện đại hóa theo mô hình CNH rút ngắn thay vì thực hiện theo mô hình CNH
tuần tự như các nước Tây Âu đã thực hiện
tuần tự như các nước Tây Âu đã thực hiện

Tận dụng thành quả của cách mạng KHCN để đi tắt, đón đầu
Tận dụng thành quả của cách mạng KHCN để đi tắt, đón đầu

Kinh tế tri thức đã phát triển ở nhiều nước trên thế giới
Kinh tế tri thức đã phát triển ở nhiều nước trên thế giới
21
b. Quan điểm CNH,HĐH

Hai là, CNH, HĐH gắn với phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập kinh tế quốc tế
Hai là, CNH, HĐH gắn với phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập kinh tế quốc tế
.
.

Trong cơ chế thị trường gồm nhiều thành phần kinh tế cho nên CNH là nhiệm vụ của nhiều thành phần
Trong cơ chế thị trường gồm nhiều thành phần kinh tế cho nên CNH là nhiệm vụ của nhiều thành phần
kinh tế trong cả nước
kinh tế trong cả nước

Thông qua cơ chế thị trường các nguồn lực được phân bổ một cách hiệu quả
Thông qua cơ chế thị trường các nguồn lực được phân bổ một cách hiệu quả

CNH, HĐH gắn bó với hội nhập kinh tế quốc tế
CNH, HĐH gắn bó với hội nhập kinh tế quốc tế
trong xu thế tòan cầu hóa và hội nhập
trong xu thế tòan cầu hóa và hội nhập
22

nâng cao lợi thế cạnh tranh và tốc độ phát triển kinh tế
Nước ta phát triển, khoa học công nghệ là yêu cầu tất yếu và bức xúc, nhất là công nghệ thông tin,
Nước ta phát triển, khoa học công nghệ là yêu cầu tất yếu và bức xúc, nhất là công nghệ thông tin,
công nghệ sinh học, và công nghệ vật liệu mới
công nghệ sinh học, và công nghệ vật liệu mới
24
2 Mục tiêu, quan điểm CNH, HĐH
b. Quan điểm CNH,HĐH

Năm là, phát triển nhanh hiệu quả, bền vững; tăng trưởng kinh tế đi đôi với thực hiện tiến bộ và công bằng xã
Năm là, phát triển nhanh hiệu quả, bền vững; tăng trưởng kinh tế đi đôi với thực hiện tiến bộ và công bằng xã
hội, bảo vệ môi trường tự nhiên, bảo tồn đa dạng sinh học
hội, bảo vệ môi trường tự nhiên, bảo tồn đa dạng sinh học

Xây dựng CNXH ở nước ta thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ,
Xây dựng CNXH ở nước ta thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ,
văn minh. Để thực hiện mục tiêu này kinh tế phải phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững
văn minh. Để thực hiện mục tiêu này kinh tế phải phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững
Sự phát triển nhanh, hiệu quả, bền vững có quan hệ chặt chẽ với việc bảo vệ môi trường tự
Sự phát triển nhanh, hiệu quả, bền vững có quan hệ chặt chẽ với việc bảo vệ môi trường tự
nhiên và bảo tồn đa dạng sinh học
nhiên và bảo tồn đa dạng sinh học