ĐƯỜNG LỐI CÔNG NGHIỆP HÓA
Chương IV
I. CÔNG NGHIỆP HÓA THỜI KỲ TRƯỚC ĐỔI MỚI
1. Chủ trương của Đảng về công nghiệp hóa
a/Khái niệm Công nghiệp hóa
- Từ thế kỷ XVII, XVIII, ở Tây Âu khái niệm CNH
được hiểu là quá trình thay thế lao động thủ công
bằng lao động máy móc
- CNH ở Liên Xô từ năm 1926 được hiểu là quá trình
xây dựng nền đại công nghiệp cơ khí có khả năng cải
tạo cả nền sản xuất nông nghiệp với trung tâm là
ngành chế tạo máy- Hiện nay, CNH được hiểu là quá trình xây dựng nền
công nghiệp tiên tiến tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho
công cuộc xây dựng và phát triển đất nước, nhằm
chuyển từ xã hội nông nghiệp với lao động thủ công là
chính sang xã hội công nghiệp với lao động bằng máy
móc và công nghệ hiện đại trong tất cả các lĩnh vực
kinh tế để tạo ra năng suất lao động xã hội và nhịp độ
phát triển kinh tế cao
Phân biệt CNH với HĐH
-
CNH là quá trình xây dựng và phát triển CN; là sự
chuyển từ nền kinh tế dựa vào phương pháp thủ công
là chính sang nền kinh tế có chất lượng và hiệu quả
MIỀN BẮC
ĐẶC
ĐIỂM
CNH từ một nền nông nghiệp lạc hậu,
công nghiệp yếu ớt và què quặt
Đất nước bị chia cắt làm hai miền
Nhận được sự giúp đỡ, viện trợ
từ các nước XHCN
-
Muc tiêu: ĐH III(1960)
Xây dựng một nền kinh tế XHCN
cân đối và hiện đại
Bước đầu xây dựng cơ sở vật chất
kỹ thuật của CNXH
M
I
Ề
N
B
Ắ
C
M
I
Ề
N
B
Ắ
PHÁT TRIỂN
NÔNG NGHIỆP
NÔNG NGHIỆP
PHÁT TRIỂN
PHÁT TRIỂN
NÔNG NGHIỆP
NÔNG NGHIỆP
PHÁT TRIỂN
PHÁT TRIỂN
CN NHẸ
CN NHẸ
PHÁT TRIỂN
PHÁT TRIỂN
CN NHẸ
CN NHẸ
C
Ả
N
Ư
Ớ
C
Phản ánh nhận thức cơ bản về CNH ở miền Bắc
trứơc đây nhưng ở mức độ sâu sắc hơn, áp dụng
trên cả nước.
Lần đầu tiên đưa thuật ngữ: từ sản xuất nhỏ lên
sản xuất lớn XHCN
-
CNH chủ yếu dựa vào lợi thế về lao động, tài nguyên,
đất đai và viện trợ của các nước XHCN
-
Nóng vội, giản đơn, chủ quan duy ý chí, ham làm
nhanh, làm lớn, không quan tâm đến hiệu quả kinh tế
xã hội
-
Nhà nước là lực lượng chủ lực thực hiện
-
Cơ chế kinh tế kế hoạch hóa tập trung: các nguồn
lực đều bao cấp, phi thị trường…
2/ Kết quả, ý nghĩa, hạn chế và nguyên nhân
a/ Kết quả thực hiện chủ trương và ý nghĩa
-
Hình thành các khu công nghiệp và cơ sở ban đầu cho
một số ngành công nghiệp quan trọng: điện, than, cơ khí
hóa chất, luyện kim…
-
Có hệ thống các trường đại học, cao đẳng, THCN,
dạy nghề phục vụ đào tạo nguồn nhân lực
b/ Hạn chế và nguyên nhân
- Hạn chế:
Cơ sở vật chất kỹ thuật còn lạc hậu, những
ngành CN then chốt chưa đủ sức làm nền tảng
cho nền kinh tế quốc dân
-
Không thực hiện nghiêm chỉnh Nghị quyết Đại hội Đảng
lần thứ V: chưa coi nông nghiệp là mặt trận hàng đầu
b/ Quá trình đổi mới tư duy về công nghiệp hóa
từ Đại hội VI đến Đại hội X
-
Đại hội VI: Nội dung chính của CNH là thực hiện
3 chương trình kinh tế lớn
Nhằm ổn định mọi mặt tình hình KT-XH,
xây dựng những tiền đề cần thiết để đẩy mạnh
CNH ở chặng đường tiếp theo
Lương thực – thực phẩm
Hàng tiêu dùng
Hàng xuất khẩu
b/ Quỏ trỡnh i mi t duy v cụng nghip húa
t i hi VI n i hi X
CNH, HĐH là quá trình
chuyển đổi căn bản, toàn
diện các hoạt động sản xuất,
kinh doanh, dịch vụ và quản
lý kinh tế xã hội từ sử dụng
lao động thủ công là chính
sang sử dụng một cách phổ
biến sức lao động với công
nghệ, ph ơng tiện và ph ơng
pháp tiên tiến, hiện đại dựa
trên sự phát triển của công
nghiệp và tiến bộ khoa học
phát triển, lựa chọn dự án đầu tư và công nghệ
- Kết hợp kinh tế với quốc phòng, an ninh