19/07/2013
1
KẾ TOÁN THUÊ TÀI SẢN
KẾ TOÁN THUÊ TÀI SẢN KẾ TOÁN THUÊ TÀI SẢN
KẾ TOÁN THUÊ TÀI SẢN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ TP. HCM – KHOA KẾ TOÁN KIỂM TOÁN
1
Mục tiêu
 Sau khi học xong chương này sinh viên có thể:
 Giải thích được cơ sở và bản chất việc phân loại thuê tài chính và thuê
hoạt động.
 Trình bày các nguyên tắc ghi nhận, đánh giá và trình bày nghiệp vụ
thuê tài sản trên báo cáo tài chính.
 Phân tích và xử lý các giao dịch liên quan đến thuê tài sản, ở cả bên đi
thuê và bên cho thuê
 Phân biệt được phạm vi của kế toán và thuế trong kế toán thuê tài sản.
 Trình bày việc tổ chức công tác chứng từ và ghi sổ kế toán chi tiết
2
Nội dung
 Các khái niệm và nguyên tắc cơ bản
 Ứng dụng vào hệ thống tài khoản kế toán
 Một số lưu ý đưới góc độ thuế
 Tổ chức lập chứng từ, ghi sổ kế toán chi tiết và tổng
hợp
3
Các khái niệm và nguyên tắc cơ bản
 Tổng quan về thuê tài sản
 Một số khái niệm cơ bản
 Phân loại thuê tài sản
 Ghi nhận thuê tài sản
 Giao dịch bán và thuê lại (SV

phải trả thêm chi phí nếu quyền gia hạn này xác định được tương
đối chắc chắn ngay tại thời điểm khởi đầu thuê tài sản.
 Thời gian sử dụng kinh tế: Là khoảng thời gian mà tài sản được
ước tính sử dụng một cách hữu ích hoặc số lượng sản phẩm hay
đơn vị tương đương có thể thu được từ tài sản cho thuê do một
hoặc nhiều người sử dụng tài sản.
 Thời gian sử dụng hữu ích: Là khoảng thời gian sử dụng kinh tế còn
lại của tài sản thuê kể từ thời điểm bắt đầu thuê, không giới hạn
theo thời hạn hợp đồng thuê.
8
19/07/2013
3
Hợp đồng không có quyền huỷ ngang
 Là hợp đồng thuê tài sản mà hai bên không thể đơn phương
chấm dứt hợp đồng, trừ các trường hợp:
 Có sự kiện bất thường xảy ra
 Được sự đồng ý của bên cho thuê;
 Nếu 2 bên thoả thuận một hợp đồng mới về thuê chính tài sản
đó hoặc tài sản tương tự;
 Bên thuê thanh toán thêm một khoản tiền ngay tại thời điểm khởi
đầu thuê tài sản.
 Hợp đồng không có quyền huỷ ngang mới có thể ràng buộc
cả hai bên trong việc thực hiện hợp đồng và đảm bảo lợi ích
và rủi ro được chuyển từ bên cho thuê sang bên đi thuê.
9
Chuyển giao quyền sở hữu
 Thuê tài chính:
 Hình thức pháp lý: Chỉ được quyền sử dụng tài sản
 Nội dung kinh tế: Với hợp đồng không được đơn
phương huỷ ngang, Lợi ích và rủi ro gắn với quyền

 Ghi nhận thuê tài sản
Phân loại thuê tài sản
 Mục đích
 Cơ sở phân loại
14
Mục đích phân loại thuê tài sản
 Xác định rõ trách nhiệm của mỗi bên đối với tài sản
thuê (quản lý, sử dụng, sửa chữa, thanh toán…)
 Ghi nhận thông tin về tài sản thuê trong sổ sách và
trình bày trên báo cáo tài chính.
15
Cơ sở phân loại thuê tài sản
 Tiêu chuẩn cơ bản để phân biệt 2 hình thức thuê là
“mức độ chuyển giao rủi ro và lợi ích gắn liền với
quyền sở hữu tài sản từ bên cho thuê sang bên
thuê.”
16
19/07/2013
5
Thuê tài sản là quyền sử dụng đất
 Riêng đối với trường hợp thuê tài sản là quyền sử
dụng đất thường đó là thuê hoạt động, vì đất
thường có thời gian sử dụng kinh tế vô hạn và
quyền sở hữu không được chuyển giao cho bên
thuê khi hết thời hạn thuê, nên bên thuê không nhận
phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu
đất.
17
Xem xét các dấu hiệu là thuê tài chính
 Bên cho thuê chuyển giao quyền sở hữu tài sản cho bên thuê khi

 Giá trị còn lại ước tính sau khi hết thời gian thuê: 70 trđ
 Giá trị còn lại của dây chuyền được đảm bảo bởi bên thuê: 50trđ
20
19/07/2013
6
Thí dụ 1
 Hợp đồng thuê có thể hủy ngang, nhưng nếu tự ý hủy
hợp đồng, bên thuê phải bồi thường một khoản tiền
tương đương 4 năm tiền thuê. Số tiền 150 triệu đồng mà
Hoàng Anh phải trả hàng năm cho Hưng Thịnh bao gồm
cả 30 triệu đồng tiền chi phí bảo dưỡng và bảo hiểm
hàng năm do Hưng Thịnh thanh toán hộ.
 Khi hết hạn 4 năm, Hoàng Anh dự định sẽ trả lại dây
chuyền cho Hưng Thịnh.
Yêu cầu: Đây là thuê tài chính hay thuê hoạt động?
21
Hướng dẫn
 Xét hợp đồng cho thuê có được huỷ ngang không?
 Xét quyền sở hữu có được chuyển giao khi kết thúc
hợp đồng thuê không?
 Xét thời gian thuê có chiếm phần lớn thời gian sử
dụng hữu ích của tài sản không?
 Xét giá trị hiện tại của các khoản tiền thuê tối thiểu
có chiếm phần lớn giá trị hợp lý của tài sản thuê
không?
22
Tiền thanh toán hằng năm
 Tiền thuê phải trả mỗi năm = Số tiền phải trả mỗi
năm - Chi phí bảo dưỡng và bảo hiểm trả lại cho
Hưng Thịnh

70/(1+r%)
4
= Giá trị hợp lý của tài sản thuê = Giá mua tài sản
= 452,706 triệu đồng
25
Tính r%
 Dùng công thức excel:
RATE(số năm của hợp đồng, số tiền thanh toán hằng
năm, giá trị mua của tài sản, số tiền thanh toán vào
cuối kỳ hạn hợp đồng,0 hoặc 1)
Nếu thanh toán cuối mỗi kỳ: 0
Nếu thanh toán đầu mỗi kỳ: 1
=RATE(4,120000,-452706,70000,1)
==> r = 12%
26
Tính giá trị hiện tại của tiền thanh toán tối thiểu
PV =120 + 120/(1+12%) + 120/(1+12%)
2
+
120/(1+12%)
3
+ 50/(1+12%)
4
= 120 + 107,143 + 95,663 + 85,414 + 31,776
= 439.996.000đ
27
Kết luận của thí dụ 1
 Đây là hợp đồng thuê không thể hủy ngang.
 Quyền sở hữu không được chuyển giao khi kết thúc hợp
đồng thuê.

đầu thuê tài sản.
31
Ghi nhận TSCĐ thuê tài chính
 TSCĐ thuê tài chính được theo dõi bằng 3 chỉ tiêu
giá trị:
 Nguyên giá
 Hao mòn
 Giá trị còn lại
32
19/07/2013
9
Nguyên giá TSCĐ thuê tài chính
 Nguyên giá TSCĐ thuê tài chính được ghi nhận
theo giá nào thấp hơn giữa giá trị hợp lý của tài sản
thuê và giá trị hiện tại của khoản thanh toán tiền
thuê tối thiểu.
 Các chi phí trực tiếp phát sinh ban đầu có liên quan
như chi phí đàm phán, ký kết hợp đồng… cũng
được tính vào nguyên giá của tài sản.
33
Thí dụ 2
 Tiếp theo thí dụ 1, biết thêm rằng xí nghiệp Hoàng
Anh đã phải chi thêm một khoản tiền là 10.004.000đ
cho việc đàm phán ký kết hợp đồng thuê tài sản và
định kỳ mỗi lần trả tiền hàng năm, Hoàng Anh còn
phải trả thêm 15 triệu đồng tiền thuế GTGT cho
Hưng Thịnh.
Yêu cầu: Xác định nguyên giá tài sản cố định thuê tài
chính và lập bảng chiết tính gốc và lãi thuê hằng
năm theo bảng sau:

Nguyên
giá
TSCĐ =
439
.
996
.
000
+
10
.
004
.
000
=
450
.
000
.
000
đ
19/07/2013
10
GHI NHẬN TÀI SẢN THUÊ HOẠT ĐỘNG
37
Ghi nhận tài sản thuê hoạt động
 VAS 06, đoạn 19 nêu rõ: “Các khoản thanh toán tiền
thuê hoạt động (Không bao gồm chi phí dịch vụ, bảo
hiểm và bảo dưỡng) phải được ghi nhận là chi phí
sản xuất, kinh doanh theo phương pháp đường

phụ thuộc vào phương thức thanh toán, trừ khi áp
dụng phương pháp tính khác hợp lý hơn.”
42
Chi phí cho thuê hoạt động
 Các khoản chi trực tiếp ban đầu liên quan đến việc
cho thuê được ghi nhận ngay vào chi phí trong kỳ
khi phát sinh hoặc phân bổ dần vào chi phí trong
suốt thời hạn cho thuê phù hợp với việc ghi nhận
doanh thu cho thuê hoạt động.
43
Thí dụ 4
 Lấy lại thí dụ 3
Yêu cầu: Ghi các nghiệp vụ phát sinh tại công ty Đông
Thành
44