Đào tạo luật
60 - Tạp chí luật học
PGS.TS. Nguyễn Ngọc Hoà *

1. Đổi mới nội dung và hình thức thi là
bộ phận không thể tách rời của quá trình
đổi mới phơng pháp giảng dạy, là yếu tố
không thể thiếu nhằm nâng cao chất lợng
đào tạo nói chung cũng nh đào tạo cử
nhân luật nói riêng. Hình thức và nội dung
thi không chỉ quy định cách học của sinh
viên mà ở chừng mực nhất định còn ảnh
hởng đến cả cách dạy của giáo viên
(1)

cũng nh ảnh hởng đến ý thức học của bộ
phận không nhỏ sinh viên. Nâng cao chất
lợng đào tạo không chỉ đòi hỏi phải đổi
mới chơng trình, giáo trình, đổi mới
phơng pháp giảng dạy, nâng cao chất
lợng đội ngũ giáo viên mà còn đòi hỏi
phải đổi mới cả nội dung và hình thức thi.
Sự đổi mới này là bộ phận của quá trình
đổi mới chơng trình và phơng pháp
giảng dạy là điều kiện cần thiết tác động
đến thái độ, ý thức học tập cũng nh cách

học thuộc, ít phát huy đợc năng lực t duy
* Trờng đại học luật Hà Nội Đào tạo luật
Tạp chí luật học - 61

sáng tạo của sinh viên. Hình thức và nội
dung thi nh vậy làm cho kì thi trở thành
gánh nặng cho những sinh viên có ý thức
trung thực trong thi cử vì phải học thuộc
quá nhiều. Trái lại, đối với số sinh viên
khác thì đây lại là kẽ hở, là yếu tố có thể
tác động xấu đến ý thức học và thái độ thi
cử của họ. Những hình thức và nội dung thi
này còn làm phát sinh những điều kiện
khách quan ảnh hởng đến chất lợng kì
thi nh giáo viên phải chấm nhiều bài với
nhiều trang viết có nội dung gần giống
nhau hoặc phải hỏi thi nhiều lợt ngời kéo
dài trong nhiều ngày nên tâm lí mệt mỏi
của ngời chấm hoặc hỏi thi là điều khó
tránh khỏi. Do vậy, chất lợng chấm thi và
hỏi thi không thể không bị ảnh hởng.
Điều này lại có tác động xấu trở lại đối với
ngời học. Ngoài ra, cách thi này có kẽ hở
có thể tạo điều kiện cho ngời chấm thi
hoặc hỏi thi (tuy chỉ là cá biệt) có thể lợi
dụng để có những đánh giá không khách
quan. Việc quản lí kì thi theo kiểu này

thi này cũng nh thực hiện hình thức thi có
tính trung gian (bán trắc nghiệm). Để khắc
phục hạn chế của hình thức thi vấn đáp, các
bộ môn cần chuẩn hoá bộ câu hỏi và chuẩn
bị đáp án chi tiết cho từng câu hỏi với
thang điểm cụ thể kèm theo. Tất cả các
giáo viên tham gia hỏi thi phải đợc nghiên
cứu trớc đáp án và phải sử dụng đáp án
này khi hỏi thi giống nh khi chấm thi.
Ngoài ra, các nguyên tắc về hỏi thêm (khi
nào hỏi thêm, hỏi thêm vấn đề gì và hỏi
thêm nh thế nào, mục đích của hỏi thêm,
mức điểm hỏi thêm ) cần phải đợc thống Đào tạo luật
62 - Tạp chí luật học

nhất để áp dụng chung cho tất cả các thí
sinh. Để có cơ sở cho việc kiểm tra, thanh
tra, việc giải quyết các khiếu nại, phần
chuẩn bị trớc của thí sinh cần đợc viết
trên mẫu giấy thống nhất và lu lại cùng
các phiếu cho điểm của từng giáo viên và
biên bản thống nhất cho điểm của hai giáo
viên.
(3)
Đề thi kiểu bán trắc nghiệm đợc
tác giả đa ra và áp dụng cách đây nhiều
năm cho môn thi luật hình sự (thi học phần

5. Thi theo đề kiểu trắc nghiệm là hình
thức thi có nhiều u điểm, khắc phục đợc
hạn chế của các hình thức thi khác. Có thể
tóm tắt các u điểm của hình thức thi này
nh sau:
- Phạm vi kiểm tra kiến thức có thể bao
trùm toàn bộ chơng trình học;
- Chống đợc hiện tợng quay cóp tài
liệu;
- Cho phép đánh giá bài thi với độ
chính xác cùng sự phân hoá cao giữa các
bài thi. Sai sót cũng nh hiện tợng tiêu
cực trong chấm thi khó có thể xảy ra;
- Tiết kiệm thời gian thi cũng nh thời
gian chấm thi. Cho phép sử dụng phơng
tiện kĩ thuật để tự động hoá việc chấm thi
cũng nh việc tổ chức thi.
Với những u điểm trên nên hình thức
thi trắc nghiệm đợc áp dụng tơng đối
phổ biến ở nhiều nớc. Trong khi đó,
chúng ta cha áp dụng nhiều hình thức
thi này.
Bên cạnh các u điểm đ nêu thì hình
thức thi trắc nghiệm cũng có những hạn
chế nhất định. Trong đó có thể kể hai
hạn chế sau: Đào tạo luật
Tạp chí luật học - 63

có thể tạo ra nhiều đề thi khác nhau. Mỗi
đề thi gồm 20 câu hỏi. Trong trờng hợp có
câu hỏi trùng nhau giữa các đề thì có thể
đảo vị trí ba câu trả lời để tạo ra sự khác
nhau. Thí sinh trả lời bằng cách đánh dấu
vào các ô in sẵn (đánh dấu (+) vào ô của
câu mà mình cho là câu trả lời đúng và
đánh dấu (0) vào ô của câu mà mình cho là
câu trả lời sai). Câu trả lời của thí sinh chỉ
đợc coi là đúng khi đánh dấu vào cả ba ô
đều đúng theo đáp án. Mỗi câu hỏi trả lời
đúng đợc 1/2 điểm. Với yêu cầu nh vậy
chúng ta gần nh đ loại trừ khả năng trả
lời đúng do đánh dấu theo kiểu ăn may.
Để có thể tự động hoá quá trình tạo đề
thi, tổ chức thi cũng nh chấm thi tác giả
đ cùng các chuyên viên lập trình hoàn
thành chơng trình đề thi. Với phần mềm
này, chúng ta có thể tổ chức thi, có thể tạo
đề thi theo yêu cầu cũng nh có thể chấm
thi tự động trên máy vi tính./.
(5)(1). Xem: TS. Trần Kiều, Đổi mới đánh giá - Đòi
hỏi bức thiết của đổi mới phơng pháp dạy học, Tạp
chí Giáo dục số 11/1995, tr. 18.
(2). Theo quan niệm của nhiều nhà s phạm hiện
nay thì chơng trình bao gồm cả phơng pháp giảng
dạy và cách thức đánh giá. Đổi mới chơng trình