A.Lời MởĐầu
Ngày nay với nền kinh tế thị trường , bất kỳ nột doanh nghiệp nào , dù là
doanh nghiệp sản xuất , dịch vụ hay kinh doanh thương mại đều phải hoạt
động trong môi trường kinh doanh đaỳy biến động . Môi trường này bao
gồm nhiều yếu tố như luật pháp , văn hoá , chính trị , môi trường kinh doanh
quốc tế , khách hàng ,đói thủ cạnh tranh , nhà cung cấp ...Những yếu tố này
luôn luôn thay đổi và tác động tới mọi mặt hoạt động sản xuất kinh doanh
của doanh nghiệp tạo ra nhiều cơ hội và nguy cơ mới , vì vậy các kế hoạch ,
chién lược kinh doanh của doanh nghiệp cũng phải thay đổi theo . Cơ cấu tổ
chức của một doanh nghiệp được tạo lập để thực hiện các kế hoạch , chiến
lược của doanh nghiệp đó nên nó luôn luôn phải được xây dựng đẻ phù hợp
với nhiệm vụ , yêu cầu mới .Trình độ khoa học ngày càng phát triển nhanh
như vũ bão tạo ra những máy móc thiết bị hiện đại , dây truyền công nghệ
tiên tiến đòi hỏi các nhà quản lý phải nắm bắt kịp thời và cơ cấu tổ chức của
doanh nghiệp phải được xây dựng phù hợp với công nghệ mới trên một môi
trường đầy biến động của thời kỳ hội nhập .
Nhìn chung, việc xây dựng cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý là một yếu
tố khách quan đối với mọi doanh nghiệp , đặc biệt là các doanh nghiệp Việt
Nam hiện nay đang bước vào hội nhập kinh tế càng cần phải xây dựng cơ
cấu tổ chức để nhanh chóng thích nghi với môi trường mới .
Với những hiểu biết trên nên em xin chọn đề tài :” Phương pháp xây dựng
cơ cấu tổ chức của một doanh nghiệp.Ưu nhược điểm vàđiều kiện ,
phạm vi áp dụng. ”
1
B. Phần nội dung
I-Cơ sở lý luận chung về cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp.
1. Khái niệm tổ chức ; Tổ chức là một cơ cấu (bộ máy hoặc hệ thống bộ
máy) được xây dựng có chủđịnh về vai trò và chức năng ( được hợp thức
hoá ) trong đó các thành viên được thực hiện từng phần việc đuợc phân công
với sự liên kết hữu cơ nhằm đạt tới mục tiêu chung .
Theo Chester I Barnard :” tổ chức là một hệ thống những hoạt

3.1khái niệm về cơ cấu tổ chức
Cơ cấu tổ chức là tổng hợp các bộ phận (đơn vị và cá nhân) khác nhau
, có mối quan hệ phụ thuộc nhau ,được chuyên môn hoá và có những
trách nhiệm ,quyền hạn nhất định được bố trí theo những cấp,những
khâu khác nhau nhằm đảm bảo thực hiện những chức năng quản lý và
phục vụ mục đích chung toàn doanh nghiệp.
3.2 Các loại hình cơ cấu tổ chức doanh nghiệp.
-Cơ cấu tổ chức trực tuyến
-Cơ cấu chức năng
-Cơ cấu hỗn hợp trực tuyến- chức năng
-Cơ cấu theo sản phẩm, khách hàng , thị trường .
-Cơ cấu hỗn hợp
II- Phương pháp xây xựng cơ cấu tổ chức của một doanh nghiệp.
Để thiết kế cơ cấu tổ chức quản lý , các nhà khoa học nghiên cứu về
quản lý tổng kết thành 4 phương pháp chính:
1- phương pháp loại suy : dựa trên cơ sở phân tích các kinh nghiệm
tiên tiến( các mô hình thành công ) màđưa ra các kiểu mẫu tổ chức
quản lý có thể vận dụng cho các doanh nhiệp hoạt động trong đièu
kiện tương tự .
-Hay nói cach khác phương pháp này suy từ cái có sẵn ( bên ngoài)
để lược bỏ lấy những cái hợp lý và phù hợp nhất.
-Các mô hình thành công là các mô hình thuộc các kiểu có thể vận
dụng : Điển hình là mô hình quản lý của Nhật và mô hình quản lý của
Phương Tây
Cả hai mô hình đều có những ưu nhược điểm riêng . Tuy nhiên không
thểđánh giáđược mô hình nào hơn mô hình nào bởi đăc điểm kinh tế - văn
hoá- xã hội của mỗi nước là khác nhau .
*Ưu điểm của phương pháp này là :đãđược kiểm nghiệm qua thực tiễn
quản lý song do thực tế muôn màu muôn vẻ cho nên không phải trường hợp
cụ thể nào cũng có thể sao chép chỉ nên tham khảo đẻ vận dụng sáng tạo ,

phân xưởng , đơn vị , tổ , nhóm...của công ty đều có mục tiêu cụ thể riêng
và là bộ phận của mục tiêu chung , hoà nhịp vói mục tiêu chung .
4
Ưu điểm : Xác định rõ chức năng của từng phòng ban, tránh trùng lặp các
nhiệm vụ.
Từ các mục tiêu đãđề ra có thể xác định , lập kế hoạch một cách
chính xác nhất các nhu cầu phục vụ cho việc hoàn thành các mục tiêu đãđề
ra.
Nhược điểm : Phương pháp này có thể dẫn tơí việc xây dựng co cấu tổ chức
cồng kềnh
Tốn chi phí về nhân công cho bộ phận quản lý doanh nghiệp.
3.Phương pháp chuyên gia :Dựa vào kiến thức của các chuyên gia , qua
nghiên cứu những đặc điểm cơ bản của doanh nghiệp để kiến nghị các
phương án ;trong đó vừa xuất phát từ mục tiêu thực tế vừa dụa vào kinh
nghiệm tiến tiến trong lĩnh vực tổ chuức đãđược khái quát . Từđó lựa chọn
phương án tối ưu . Điều kiện quan trọng là tìm được các chuyên gia có trình
độ , giàu kinh nghiệm và tạo điều kiện cho chuyên gia tìm hiểu kỹ doanh
nghiệp.
Ưu điểm : Các chuyên gia là những người giàu kinh nghiệm trong các lĩnh
vực chuyên môn vì vậy có thểđưa ra các phương án tối ưu phù hợp với
doanh nghiệp
Nhược điểm: tốn chi phí cho việc thuê những chuyên gia giỏi . Các
chuyên gia giỏi thường là những chyên gia nước ngoài , họ dùng ngôn
ngữ nứơc ngoài nên chuyện bất đồng ngôn ngữ là không thể tránh khỏi
dẫn đến thông tin thiếu chính xác .
4. Phương pháp mô hình hoá : sử dụng cách mô tả toán học , bằng hình
mẫu , đồ thị , để nghiên cứu sự phân chia Theo một cách khái quát quyền
hạn và trách nhiệm trong tổ chức , từđóđánh giáđược mức độ hợp lý của
các phương án .
Ưu điểm :