Gan nhiễm mỡ không do
rượu
(SKDS) - Gan nhiễm mỡ (GNM) được xác định khi lượng mỡ tích lũy vượt quá 5%
trọng lượng gan và trong tế bào gan chứa nhiều không bào mỡ. GNM là biểu hiện
đầu tiên của một chuỗi bệnh lý gan do mỡ tích tụ gây ra, nếu không được chẩn
đoán, điều trị và phòng ngừa kịp thời, bệnh có thể tiến triển đến viêm gan, xơ gan,
thậm chí là ung thư gan.
Trong những năm gần đây các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước đều ch
ỉ
ra rằng, tỉ lệ GNM không do rượu ngày càng có biểu hiện tăng lên. Nguy hiểm hơn
là ngay cả trẻ em cũng đã xuất hiện GNM không do rượu.
Nguyên nhân gây ra GNM không do rượu
Có 4 cơ chế chính gây ra sự tích tụ mỡ trong tế bào gan, đó là do chế độ ăn uống
quá nhiều dầu mỡ hoặc các acid béo đặc biệt là mỡ động vật quá bão hòa hoặc tăng
sự phân phối mỡ đến tế bào gan; do tăng sự t
ổng hợp acid béo ở ty lạp thể hoặc
giảm quá trình ôxy hóa mỡ trong tế bào gan; do giảm sự bài xuất tế bào mỡ ra khỏi
tế bào gan và do sự tăng vận chuyển carbonhydrat đến gan quá nhiều.

Do đó, nguyên nhân gây ra GNM không do rượu có nhiều, song có thể chia làm
mấy nhóm sau:
GNM do dinh dưỡng: bao gồm thành phần thức ăn không hợp lý, có nhiều chất
béo, hấp thu quá nhiều đường, thói quen ăn uống không tốt, chế độ sinh hoạt không
điều
độ (ngồi nhiều, ít vận động, tinh thần suy nhược, căng thẳng), di truyền (nếu
trong gia đình có nhiều người bị béo phì). Trong đó béo phì là nguyên nhân gây ra
GNM thường gặp ở các nước phương Tây.
Tuy nhiên trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển của đời sống kinh tế -
xã hội, sự dư thừa trong chế độ ăn uống, nhất là ăn uống không hợp lý: quá nhiều
thịt, mỡ, sử dụng nhiều rượu bia, thuốc lá kết hợp với áp lực công việc căng
thẳ

GNM độ 2: gia tăng độ hồi âm lan tỏa của nhu mô, khả năng xác định được cơ
hoành và đường bờ các tĩnh mạch trong gan bị giảm nhiều.
GNM độ 3: gia tăng rõ rệt độ hồi âm lan tỏa của nhu mô, mức độ hút âm tăng
mạnh đến mức khó xác định được cơ hoành và đường bờ các tĩnh mạch trong gan.

Hình ảnh gan bình thường (trái) và gan nhiễm mỡ (phải).
Điều trị theo nguyên nhân gây b
ệnh
Nói chung về điều trị GNM chủ yếu là dự phòng và làm giảm nguy cơ gây ra
GNM, vì vậy với bệnh lý GNM không do rượu, cần hạn chế ăn nhiều đường và
mỡ, tập thể dục thường xuyên, tránh các thuốc gây độc cho gan và điều trị theo
nguyên nhân gây ra bệnh GNM.
Điều trị viêm gan virut nếu có
Nếu có bệnh lý rối loạn lipid máu thì sử dụng các thuốc chống tăng mỡ máu như
nhóm fibrat (lypanthyl, lipavlon), nhóm lovastatin hoặ
c simvastatin, vitamin E liều
cao cũng có tác dụng góp phần làm giảm tình trạng GNM.
Nếu có bệnh lý ĐTĐ, cần tuân thủ chặt chẽ chế độ ăn, chế độ sinh hoạt, làm việc
và uống thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ.
Tùy tình trạng nhiễm mỡ và điều kiện kinh tế của bệnh nhân mà có thể cân nhắc sử
dụng các loại thuốc chống thoái hóa mỡ ở gan như livolin H, methionin hay
silimarin.
Điều cuối cùng, trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào, nhất là các thuốc có khả
năng gây độc cho gan nói chung và khả năng gây nên bệnh lý GNM nói riêng, như
đã trình bày ở trên; người bệnh cần có ý kiến của bác sĩ để tránh xảy ra các hậu quả
đáng tiếc.