Đề: Phân tích khả năng hạn chế ô nhiễm, bảo vệ môi trờng thông qua các
giải pháp tổ chức kiến trúc cảnh quan (KTCQ)- xí nghiệp công nghiệp(XNCN) (
cho ví dụ ).
$ $
$
Khi bắt đầu thiết kế kiến trúc công nghiệp, một công việc không thể không đ-
ợc quan tâm là thiết kế kiến trúc cảnh quan cho XNCN. Thiết kế KTCQ cho XNCN
không chỉ đơn thuần là tạo cho khu công nghiệp một cái nhìn phong phú hơn, làm
cho các công trình kiến trúc đỡ khô cứng hơn mà nó còn có một ý nghĩa vô cùng
quan trọng nữa, đó chính là hạn chế khả năng ô nhiễm, bảo vệ môi trờng. Tổ chức
KTCQ không chỉ khi làm kiến trúc công nghiệp chúng ta mới quan tâm, trong tất cả
các lĩnh vực thiết kế kiến trúc KTCQ luôn là một yếu tố không thể thiếu. Ngời kiến
trúc s thiết kế KTCQ phải làm sao cho các công trình mình thiết kế có cảnh quan hợp
lý và quan trọng là nó phải đóng vai trò hạn chế ô nhiễm, bảo vệ môi trờng thông qua
các giải pháp cụ thể.
Việt Nam là một nớc đang phát triển, các khu công nghiệp đợc đầu t thiết kế
ngày càng nhiều, do đó khả năng hạn chế ô nhiễm và bảo vệ môi trờng thông qua các
giải pháp tổ chức KTCQ đợc đặt lên hàng đầu, đảm bảo cho XNCN không chỉ là
những công trình kiến trúc đẹp mà còn giải quyết tốt vấn đề ô nhiễm trong không
gian xung quanh.
Có thể nói KTCQ là một bộ phận quan trọng của thiết kế tổng mặt bằng
XNCN làm nhiệm vụ hỗ trợ và hoàn chỉnh hơn nữa chất lợng thẩm mỹ và tiện nghi
lao động, nghỉ ngơi cho ngời lao động của XNCN. Vai trò thẩm mỹ của các khu vực
cảnh quan cần tơng ứng với các khu vực chức năng trong xí nghiệp công nghiệp, gắn
1
bó với nhau, với cảnh quan bên ngoài, trong một bố cục chung thống nhất. Việc
nghiên cứu các giải pháp thiết kế định hớng KTCQ các XNCN làm cơ sở chắc chắn
cho việc thiết kế tốt KTCQ. Khi nghiên cứu xong chúng ta có thể biết đợc nên thiết
kế nh thế nào cho các khu vực khác nhau trong XNCN. Hầu hết các XNCN trong nớc
và thậm chí cả những khu công nghiệp ở nớc ngoài hiện nay, khả năng ô nhiễm môi
trờng là rất nhiều. Vậy cần thiết kế làm sao để các khu công nghiệp hạn chế đợc tối

thành từng dải có khả năng hạn chế ô nhiễm cao cho khu này. hệ thống cây xanh
không chỉ đợc tổ chức tại các trục đờng chính, khi tổ chức trồng cây xanh tại nơi liên
kết với khu vực sản xuất hoặc với những nơi có khả năng ô nhiễm cao cũng là một
biện pháp tốt.
Với không gian kề cận XNCN, đây là một khu vực không gian rất quan
trọng. Khu vực kề cận thờng là các giải cách ly XNCN với khu vực dân c đô thị.
Tuỳ theo các đặc điểm sản xuất, loại sản xuất mà chiều rộng của dải cách ly cũng
khác nhau. Việc quy định kích thớc là một điều kiện quan trọng trong việc tạo yếu tố
cảnh quan cũng nh hạn chế ô nhiễm môi trờng. Một lần nữa cần nói rằng cảnh quan
góp một phần quan trọng vào việc hạn chế ô nhiễm. Hầu hết các yếu tố cảnh quan
một phần nó có chức năng hạn chế ô nhiễm cao. Không chỉ cây xanh mà các yếu tố
khác cũng có chức năng tơng tự, các quảng trờng, không gian mở thậm chí việc tạo
một con đờng trong XNCN cũng là việc hạn chế ô nhiễm môi trờng.
Nếu không gian trống trong khu vực không lớn, các công trình của khu trớc
XNCN cần phải tạo một khoảng trống cách ly từ hàng rào XNCN tới mép ngoài
của đờng giao thông ngoài XNCN ít nhất 3m để tổ chức cây xanh theo hàng đơn
nh của đô thị, song khoảng cách giữa các tán nên tha để không che chắn và hạn
chế tầm nhìn. Dới chân gốc cây nên trồng cỏ. Phần bề mặt còn lại tại các vị trí
gần cổng và quảng trờng trớc nhà máy, chỉ nên tổ chức các loại cây cảnh, cây hoa
có kích thớc nhỏ, hình dáng đẹp, không che chắn tầm nhìn để nhấn mạnh trục tổ
3
hợp của xí nghiệp và đảm bảo an toàn giao thông. Tại khu vực không gian này, việc
tổ chức cây xanh rất quan trọng vì, hầu hết các khu công nghiệp đều có yếu tố gây ô
nhiễm môi trờng, kể cả các khu công nghiệp ít độc hại đợc nằm trong thành phố.
Ngoài ra đờng trong khu công nghiệp cũng là một yếu tố giúp cho việc hạn chế ô
nhiễm môi trờng của khu công nghiệp đến các khu vực xung quanh. Không những
các yếu tố trên hạn chế ô nhiễm cho khu vực dân c xung quan khu công nghiệp, nó
còn làm cho không gian ngay tại khu công nghiệp bớt ô nhiễm hơn.
Khu vực vờn hoa, khu nghỉ ngắn trớc XNCN là không gian thoáng thờng bố
trí tại khu vực giữa hoặc hai bên của trục quy hoạch chính XNCN, có chức năng

xạ, chống nóng, mà còn hạn chế sự lan truyền các ô nhiễm bụi và ồn do giao thông
gây nên. Rõ ràng giải pháp thiết kế cảnh quan cho khu vực này gắn chặt với việc tạo
cây xanh hạn chế ô nhiễm, lan truyền tiếng ồn do giao thông cơ giới gây nên. Việc
bố trí cây xanh theo tuyến có khả năng hạn chế bụi bặm ô nhiễm rất cao, các cây bố
trí dọc theo tuyến đờng tăng khả năng hạn chế bụi và ô nhiễm do giao thông. Cây
xanh bóng mát trồng cùng với cây bụi ở mọi hớng tạo nên bức màn xanh, cản trở lan
truyền ô nhiễm, việc tổ chức đờng giao thông hoàn thiện h hỏng sẽ tạo điều kiện tốt
hơn hạn chế không chỉ tai nạn, nó còn giúp phần hạn chế ô nhiễm.
Giao thông đi bộ thờng là các khu vực giao thông gần các công trình sản xuất,
các khu vực hành chính nơi tập trung đông công nhân lao động. Việc tổ chức cảnh
quan tại khu vực này cần đợc chú ý cao. đây là khu vực yêu cầu thẩm mỹ cao cũng
nh yêu cầu về vệ sinh và không gian thoáng tốt. Ngoài những yêu cầu cho khu vực
giao thông, việc tổ chức không gian cây xanh cần chú ý những điều sau: các cây
xanh nên bố trí để liên kết các công trình, hệ thống cây xanh không chỉ tham gia tạo
bóng mát, giảm bức xạ, chống ô nhiễm, mà còn tạo nên thẩm mỹ cho khu vực này.
Là khu vực có đông ngời qua lại, các giải pháp tổ chức không gian cảnh quan của
không gian giao thông đi bộ đều u tiên sao cho có điều kiện tốt nhất cho con ngời ở
5