Bệnh gan thận mủ trên cá tra
Edwardsiella ictaluri
Nguyên nhân
Bệnh mủ gan (bệnh đốm trắng trên gan, thận) trên cá tra, cá
basa do nhóm vi khuẩn Edwardsiella ictaluri gây ra (Crumlish
và ctv, 2002). Vi khuẩn E. ictaluri thuộc họ Enterbacteriaceae
là vi khuẩn gram âm, hình que, kích thước 1 x 2- 3μm, không
sinh bào tử, là vi khuẩn yếm khí tùy tiện, phản ứng catalase
dương tính, oxidase âm tính, không oxy hoá, lên men trong
môi trường glucose. Có 1 - 3 Plasmid liên kết với E. Ictaluri
(Speyerer và Boyle, 1987; Newton và ctv,1988) .
Những plasmid có thể đóng vai trò quan trọng trong việc đề
kháng với kháng sinh. E. ictaluri là một trong những loài khó
tính nhất của chủng Edwarsiella. Tăng trưởng chậm trên môi
trường nuôi cấy, cần từ 36-48 giờ ở 28 - 30
o
C để phát triển
mọc thành khuẩn lạc nhỏ trên thạch BHI (Brain heart infusion
Agar) và vi khuẩn tăng trưởng chậm hoặc không tăng trưởng
khi ủ ở 37
o
C (Valerie và ctv, 1994).
Vi khuẩn có thể phân lập từ mẫu cá bệnh (gan, thận, tỳ tạng)
trên môi trường TSA (Trytone Soya Agar) hoặc EMB (Eosine
Methylene blue lactase Agar) sau 48 giờ ở 28
o
C tạo thành
khuẩn lạc này trắng đục.
Triệu chứng
* Mức độ nhẹ: Bên ngoài thân cá bình thường không biểu hiện
xuất huyết, mắt hơi lồi nhưng khi mổ ra thì gan, thận, tỳ tạng

1. Phòng bệnh:
Nên cho cá ăn thức ăn nấu chín hoặc thức ăn viên để phòng
bệnh xâm nhập qua đường thức ăn.
Để chủ động phòng bệnh, ngăn chặn mầm bệnh xâm nhập và
lây lan vào hệ thống nuôi cá tra trong vùng, các hộ nuôi cá cần
có ao lắng lọc, sát trùng nước trước khi bơm nước vào ao
nuôi. Định kỳ 10 - 15 ngày xử lý nước ao nuôi để diệt vi
khuẩn, virus gây bệnh trong ao bằng cách dùng vôi nông
nghiệp CaCO3 liều lượng 2 - 3kg/100m2 tạt quanh ao kết hợp
các loại thuốc sát trùng nước ao nuôi hiệu quả cao như BKC,
Vime-Protex, Vimekon.
Đối với những ao nuôi cá tra, basa lượng vật chất hữu cơ lơ
lửng tồn tại trong ao rất cao, điều đó ảnh hưởng rất lớn đến tác
dụng diệt khuẩn của các loại thuốc sát trùng như Chlorin,
thuốc tím, H2O2 . Vì vậy nên dùng Vimekon để xử lý nước vì
nó có ưu điểm là hiệu quả diệt khuẩn cao, không bị ảnh hưởng
bởi môi trường có nhiều chất hữu cơ .
2. Trị bệnh
Đặc trị gan thận mủ ở cá Theo các nghiên cứu gần đây vi
khuẩn E. ictaluri gây bệnh mủ gan cá tra, basa, cá trê rất nhạy
với Florphenicol. Đây là loại kháng sinh mới được phép sử
dụng để điều trị bệnh cá của nhiều quốc gia trên thế giới kể cá
Hoa Kỳ, thị trường xuất khẩu cá tra, basa lớn nhất của Việt
Nam.
Florfenicol có hoạt tính chống lại sự phát triển của vi khuẩn
bằng cách kết dính với tiểu đơn vị 50S của ribosom, ngăn chặn
cầu nối peptid giữa các acid amin vì vậy ức chế sự tổng hợp
protein làm cho vi khuẩn này không còn khả năng phát triển
và tồn tại.
Đầu năm 2006, Khoa Thủy sản Trường Đại học Cần Thơ công

5 tấn cá.
Chú ý:
- Thuốc sử dụng được tính theo trọng lượng cá thực tế.
- Cho cá ăn liên tục 7 - 10 ngày nhằm tránh tái nhiễm kết hợp
xử lý nước:
+ Đối với cá con (<100g): dùng Vimekon 1kg/
2.000m3 .
+ Đối với cá lớn: dùng Fresh Water 1kg/ 1.500-
2.000m3 hoặc Protectol 1lít/ 1.500 - 2.000m3 .
- Khi trộn thuốc với thức ăn phải để khô ráo và nên áo bằng
Vime - Lecithin nhằm tăng khả năng dung nạp của thuốc
Tuy nhiên, hiện nay khi hầu hết các loại kháng sinh đang được
sử dụng điều trị bệnh gan thận mủ và xuất huyết trên cá tra và
basa đã bị vi khuẩn đề kháng, hiệu quả điều trị không cao.
Biện pháp tăng liều dùng và kéo dài thời gian điều trị dẫn đến
tăng chi phí điều trị và gây tồn dư ảnh hưởng đến chất lượng
thịt.
Sản phẩm "Forfish" được nghiên cứu và thử nghiệm nghiêm
ngặt và liên tục trong vòng 3 năm với tiêu chí chuyên biệt đáp
ứng cho xuất khẩu để tạo ra một sản phẩm mới, hiệu quả điều
trị cao, dứt bệnh nhanh và đảm bảo bệnh không tái nhiễm đem
lại lợi nhuận cao cho các nhà nuôi cá thâm canh quy mô lớn.
Forfish được xem như là Giải pháp mới - Hiệu quả tuyệt vời
đặc trị bệnh gan thận mủ, xuất huyết trên cá