17/04/2011
1
Chương 4Chương 4Chương 4Chương 4
MỘT SỐ LOẠI RỦI RO PHỔ BIẾNMỘT SỐ LOẠI RỦI RO PHỔ BIẾN
TRONG KINH DOANH TRONG KINH DOANH
1. Rủi ro khi ký kết và thực hiện hợp
đồng kinh doanh (rủi ro hợp đồng)
1.1. Khái niệm và một số dạng rủi ro hợp
đồng
1.1.1. Khái niệm
Đây là loại rủi ro phát sinh trong quá trình ký kết, thực
hiện hợp đồng làm cho quá trình này gặp trở ngại,
không tiến hành được như đã dự tính hoặc cam kết;
trong nhiều trường hợp dẫn đến tranh chấp phải đưa
đến các cơ quan pháp luật hoặc cơ quan trọng tài
giải quyết.
1.1.2. Các dạng rủi ro hợp đồng
* Nhóm 1: Rủi ro trong quá trình ký kết
hợp đồng
- Giao kết hợp đồng không đúng chủ thể
- Giao kết hợp đồng không tuân thủ hình thức
hợp đồng đã được pháp luật quy định
- Đối tượng giao kết hợp đồng bị pháp luật cấm
- Nội dung của hợp đồng không phù hợp hoặc
không đầy đủ các yêu cầu của pháp luật
17/04/2011
2
* Nhóm 2: Rủi ro trong quá trình thực hiện
hợp đồng
- Không chịu thực hiện nghĩa vụ hợp đồng mặc
dù đã hưởng các quyền lợi từ hợp đồng.

1.2.2. Nguyên tắc và các biện pháp xử lý
khi rủi ro xảy ra
- Mức độ 1: Khi phát hiện ra những sai phạm
trong quá trình soạn thảo hợp đồng
- Mức độ 2: Khi một trong các bên vi phạm hợp
đồng đã ký kết trong quá trình thực hiện
* Thương lượng - hòa giải
* Đơn phương hủy bỏ hoặc đình chỉ thực hiện
hợp đồng sau khi vi phạm hợp đồng xảy ra
* Yêu cầu Tòa án hoặc Trọng tài kinh tế giải
quyết
* Đề nghị cơ quan điều tra, Viện kiểm sát xem
xét khởi tố vụ án hình sự
17/04/2011
4
2. Rủi ro tài sản
2.1. Khái niệm
- Rủi ro tài sản là nguy cơ các loại tài sản
của doanh nghiệp bị hư hỏng, bị hủy hoại
một phần hay hoàn toàn dẫn đến loại bỏ đi
tài sản đó.
2.2. Quản trị rủi ro tài sản
2.2.1. Nhận dạng và đánh giá rủi ro tài
sản
- Các giá trị chịu rủi ro (VAR)
* Tài sản hữu hình: bất động sản,
động sản
* Tài sản vô hình
- Nguyên nhân rủi ro
+ Do tác động của môi trường tự nhiên

- Chuyển giao rủi ro: đối với bất động sản
hoặc động sản có giá trị lớn hoặc các rủi ro
có mức độ nghiêm trọng cao (kết hợp với
các giải pháp kiểm soát tổn thất)
* Các sản phẩm bảo hiểm tài sản
chủ yếu
- Bảo hiểm hoả hoạn và các rủi ro đặc biệt
- Bảo hiểm mọi rủi ro tài sản
- Bảo hiểm mọi rủi ro công nghiệp
- Bảo hiểm tiền
- Bảo hiểm trộm cướp
- Bảo hiểm mọi rủi ro văn phòng
* Các sản phẩm bảo hiểm tài sản
chủ yếu
- Bảo hiểm mọi rủi ro xây dựng (CAR)
- Bảo hiểm mọi rủi ro lắp đặt (EAR)
- Bảo hiểm máy móc thiết bị chủ thầu (CPM)
- Bảo hiểm đổ vỡ máy móc (MB)
- Bảo hiểm thiết bị điện tử (EEI)
- Bảo hiểm nồi hơi (NH)
- Bảo hiểm công trình kỹ thuật dân dụng hoàn thành
(CDD)
17/04/2011
7
* Các sản phẩm bảo hiểm tài sản
chủ yếu
- Bảo hiểm vật chất xe ô tô
- Bảo hiểm hàng hóa vận chuyển: Hàng xuất khẩu,
hàng nhập khẩu, hàng vận chuyển nội địa (bằng
đường hàng không, đường bộ, đường thủy )

- Phân công rõ ràng, hợp lý; hệ thống đánh giá
chính xác
- Ban hành và thực hiện tốt các quy định về an
toàn lao động
- Bố trí cán bộ y tế
+ Tài trợ rủi ro
- Bảo hiểm y tế (bắt buộc ở các doanh
nghiệp Việt Nam)
- Bảo hiểm tai nạn con người
- Bảo hiểm nhân thọ
- Các chương trình phúc lợi
17/04/2011
9
4. Rủi ro thiệt hại kinh doanh
4.1. Khái niệm:
Rủi ro thiệt hại kinh doanh hay còn gọi là rủi ro
gián đoạn hoạt động kinh doanh là rủi ro gây
tổn thất (giảm doanh thu, lợi nhuận hoặc
tăng chi phí) do việc ngừng sản xuất kinh
doanh của doanh nghiệp trong một khoảng
thời gian nhất định.
4.2. Quản trị rủi ro thiệt hại
kinh doanh
* Các giá trị chịu rủi ro:
- Doanh thu
- Chi phí
* Nguyên nhân rủi ro xảy ra : do tổn thất
về tài sản, nhân lực hoặc trách nhiệm
pháp lý
* Thiệt hại, tổn thất do gián đoạn

- Loại 2: Áp dụng điều khoản giá linh hoạt tỷ lệ
với sự biến động của tỷ giá có tính miễn trừ
- Loại 3: Áp dụng điều khoản chia sẻ rủi ro
- Loại 4: Áp dụng điều khoản quyền chọn
17/04/2011
11
5.2.2. Sử dụng Hợp đồng xuất nhập
khẩu song hành
* Nội dung:
Đây là phương pháp tự bảo hiểm rủi ro
tỷ giá đơn giản bằng cách tiến hành
song hành cùng một lúc cả hai hợp
đồng xuất khẩu và nhập khẩu có giá trị
và thời hạn tương đương nhau.
5.2.3. Sử dụng Quỹ dự phòng rủi ro
* Nội dung:
Theo phương pháp này, khi nào thu được
phần lợi nhuận dôi thêm do biến động tỷ giá
thuận lợi, công ty sẽ trích phần lợi nhuận này
lập ra quỹ dự phòng bù đắp rủi ro tỷ giá. Khi
nào tỷ giá biến động bất lợi khiến công ty bị
tổn thất, công ty sử dụng quỹ này để bù đắp.
5.2.4. Sử dụng Hợp đồng quyền
chọn tiền tệ (Option)
- Các khái niệm cơ bản:
+ Hợp đồng quyền chọn tiền tệ là một hợp
đồng giữa người mua và người bán, trong đó
người bán trao cho người mua quyền, chứ
không phải là nghĩa vụ, mua (call) hoặc bán
(put) số lượng nhất định một loại tiền tệ, vào

Tỷ giá kỳ hạn là tỷ giá cố định được thoả thuận
ngay từ khi ký kết hợp đồng để làm cơ sở cho
các giao dịch mua bán tiền tệ xảy ra sau này (tại
một ngày đã được xác định trong tương lai)
17/04/2011
13
- Nguyên tắc phòng ngừa rủi ro tỷ giá
Hợp đồng kỳ hạn là một công cụ có thể giúp
doanh nghiệp tránh được rủi ro tỷ giá hay
ảnh hưởng của sự biến động tỷ giá nhờ tỷ
giá mua hoặc bán trong hợp đồng này được
xác định trước và cố định.
Ví dụ minh họa
Ưu điểm & Hạn chế của phương pháp
6. Rủi ro tín dụng
6.1. Khái niệm:
+ Định nghĩa 1: Rủi ro tín dụng là rủi ro xảy ra
do người vay không trả được toàn bộ hoặc
một phần gốc và lãi tiền vay như cam kết
trong hợp đồng tín dụng.
+ Định nghĩa 2: Rủi ro tín dụng là loại rủi ro xảy
ra khi người vay không thanh toán được nợ
theo thoả thuận hợp đồng dẫn đến sai hẹn
trong nghĩa vụ trả nợ
6.2. Nguồn gốc phát sinh
+ Rủi ro từ phía người vay/nợ
+ Do các yếu tố bên ngoài tác động, gây ra
thiệt hại cho người vay dẫn đến họ không
còn hoặc tạm thời mất khả năng thanh
toán các khoản vay

- Rà soát, xem xét lại tài sản bảo đảm nợ vay
của khách hàng
- Nâng cao trình độ chuyên môn của các cán
bộ tín dụng
6.3.3. Tài trợ rủi ro tín dụng
- Trích lập Quỹ dự phòng rủi ro tín dụng
- Khi rủi ro xảy ra thì tìm cách thu hồi nợ
(gia hạn nợ, miễn giảm lãi, khoanh nợ),
khởi kiện, phát mãi tài sản đảm bảo
- Mua bảo hiểm tín dụng (bảo hiểm tín dụng
xuất khẩu, bảo hiểm tín dụng trong kinh
doanh)