5/14/2013 1
CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH
LAO PHỔI
BS. NGUYỄN QUÝ KHOÁNG
BS. NGUYỄN QUANG TRỌNG
5/14/2013 2
DÀN BÀI
 Đại cương.
 Cơ chế sinh bệnh.
 Hình ảnh học.
 Lao sơ nhiễm trẻ em.
 Lao sơ nhiễm người lớn.
 Lao phổi.
 Biến chứng của hang lao.
 Các di chứng.
 Các dạng lao khác: u lao, lao kê, PQPV lao.
 Chẩn đoán phân biệt.
5/14/2013 3
DÀN BÀI
 Đại cương.
 Cơ chế sinh bệnh.
 Hình ảnh học.
 Lao sơ nhiễm trẻ em.
 Lao sơ nhiễm người lớn.
 Lao phổi.
 Biến chứng của hang lao.
 Các di chứng.
 Các dạng lao khác: u lao, lao kê, PQPV lao.
 Chẩn đoán phân biệt.
5/14/2013 4
DÀN BÀI

 Cơ chế sinh bệnh.
 Hình ảnh học.
 Lao sơ nhiễm trẻ em.
 Lao sơ nhiễm người lớn.
 Lao phổi.
 Biến chứng của hang lao.
 Các di chứng.
 Các dạng lao khác: u lao, lao kê, PQPV lao.
 Chẩn đoán phân biệt.
5/14/2013 7
CƠ CHẾ SINH BỆNH
 Giai đoạn sơ nhiễm (primo infection - primary
tuberculosis).
 Sau 3-4 tuần nhiễm BK qua các hạt nước miếng li
ti  IDR (+).
 Ổ Ghon + viêm bạch mạch + hạch rốn phổi 
phức hợp Ranke (phức hợp sơ nhiễm-primary
complex). Phần lớn phức hợp sơ nhiễm lành và tạo
xơ, có thể vôi hóa.
5/14/2013 8
CƠ CHẾ SINH BỆNH
 BK theo đường máu đến các nơi khác và ngủ
yên ở:
-Thùy trên của phổi (ổ Simon ở đỉnh, ổ Assman
dưới đòn).
-Đầu trên xương dài đang phát triển (active
epiphyse).
-Chủ mô thận (vùng tủy thận).
90% bệnh nhân bị nhiễm Lao nhưng chưa bị bệnh vì
có sự cân bằng về sinh học giữa BK và cơ thể, chỉ

 Lao sơ nhiễm người lớn.
 Lao phổi.
 Biến chứng của hang lao.
 Các di chứng.
 Các dạng lao khác: u lao, lao kê, PQPV lao.
 Chẩn đoán phân biệt.
5/14/2013 13
HÌNH ẢNH HỌC
LAO SƠ NHIỄM – TRẺ EM
 65% không triệu chứng. Phát hiện nhờ khám sức
khoẻ định kỳ.
 35% có triệu chứng nhẹ: sốt, ho, sụt ký.
 Không có sự song hành giữa X quang và lâm sàng.
5/14/2013 14
HÌNH ẢNH HỌC
LAO SƠ NHIỄM – HÌNH ẢNH Ở TRẺ EM
 Hạch trung thất (96% bệnh nhân):
 Thường một bên (85%).
 Nếu hai bên thì không đối xứng (15%).
 Khối mờ dạng múi, đồng nhất.
 Tổn thương nhu mô không hệ thống hóa:
 Đường kính từ 1-7cm.
 Thường ở thùy trên bên (P).
 70% biến mất sau 6 tháng điều trị.
 30% để lại sẹo.
5/14/2013 15
HÌNH ẢNH HỌC
LAO SƠ NHIỄM – HÌNH ẢNH Ở TRẺ EM
 Xẹp phổi (30%):
 Phân thùy trước của thùy trên.

Ann N. Leung, MD. Pulmonary Tuberculosis: The Essentials.
Radiology.
1999;210:307-322.
5/14/2013 20
HÌNH ẢNH HỌC
LAO SƠ NHIỄM – HÌNH ẢNH Ở TRẺ EM
Vôi hóa phức hợp sơ nhiễm
Sebastian Lange, MD et al. Radiology of Chest Diseases. 2nd Edition, 1998
5/14/2013 21
HÌNH ẢNH HỌC
LAO SƠ NHIỄM – HÌNH ẢNH Ở TRẺ EM
Hạch quanh khí quản (các mũi tên) điển hình:
giảm đậm độ, bắt thuốc dạng viền.
Mukesh G. Harisinghani, MD et al. Tuberculosis from Head to Toe.
Radiographics.
2000;20:449-470.
5/14/2013 22
DÀN BÀI
 Đại cương.
 Cơ chế sinh bệnh.
 Hình ảnh học.
 Lao sơ nhiễm trẻ em.
 Lao sơ nhiễm người lớn.
 Lao phổi.
 Biến chứng của hang lao.
 Các di chứng.
 Các dạng lao khác: u lao, lao kê, PQPV lao.
 Chẩn đoán phân biệt.
5/14/2013 23
HÌNH ẢNH HỌC