SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BẾN TRE
TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN BA TRI
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài: GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH THÔNG QUA
CUỘC VẬN ĐỘNG HỌC TẬP - LÀM THEO TẤM GƯƠNG
ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH VÀ CÁC HOẠT ĐỘNG ĐOÀN HỘI
Đề tài thuộc lĩnh vực hoạt động: đoàn thể
Họ tên người thực hiện: Trần Quang Tứ
Chức vụ: Bí thư Đoàn trường
Sinh hoạt tổ chuyên môn: Toán
Bến Tre, ngày 16 tháng 03 năm 2011
PHẦN MỞ ĐẦU
I. Bối cảnh của đề tài
Đề tài được thực hiện tại trung tâm GDTX Ba Tri khi công tác giáo dục đã
và đang được quan tâm ngày càng nhiều trong môi trường học đường. Việc giáo
dục học sinh như thế nào để các em trở thành con ngoan, trò giỏi, công dân có ích
luôn là nỗi trăn trở của những người đang hoạt động trong ngành giáo dục nói
riêng, cả xã hội nói chung. Bên cạnh đó, cả xã hội đang tích cực hưởng ứng cuộc
vận động Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và phong trào
Đoàn – Hội ngày càng có nhiều cố gắng để giáo dục học sinh.
Đề tài trình bày những vấn đề chung nhất về đạo đức, những giá trị đạo
đức mà người học sinh cần rèn luyện. Phần nội dung chính người viết triển khai
một số biện pháp giáo dục đạo đức cho đoàn viên, thanh niên thông qua cuộc vận
động Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và các hoạt động
Đoàn hội, những kết quả đạt được khi tiến hành, bài học kinh ngiệm rút ra khi
thực hiện.
II. Lí do chọn đề tài
Năm học 2010 – 2011, chương trình công tác Đoàn và phong trào thanh
niên trường học của tỉnh Bến Tre nói chung, huyện Ba Tri nói riêng tập trung vào
chủ đề “Năm công trình thanh niên”. Bên cạnh đó vấn đề giáo dục truyền thống,
học sinh trên lĩnh vực hoạt động của đoàn thể. Qua đó, các thầy cô là cán bộ
đoàn, các thầy cô chủ nhiệm hiểu hơn về học sinh, về những phong trào ngoại
khóa mà các em tham gia. Đồng thời, bản thân mong muốn nâng cao nhiệm vụ
công tác, trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp.
IV. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu
Giới thiệu được các hình thức, các hoạt động triển khai cuộc vận động Học
tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và các hoạt động Đoàn hội mà
Đoàn trường đã và đang thực hiện có hiệu quả để từ đó học sinh tự rèn luyện về
đạo đức.
PHẦN NỘI DUNG
I. CƠ SỞ LÍ LUẬN
1. Đôi nét về khái niệm đạo đức
3
Trong cuộc vận động Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh, vấn đề đạo đức được đặt lên hàng đầu. Muốn tự tu dưỡng, tự rèn luyện mỗi
cá nhân phải có nhận thức đúng về đạo đức.
“Đạo nghĩa đen là con đường đi. Đạo trong đạo đức được hiểu theo nghĩa
bóng là con đường sống của con người. Đức là cái biểu hiện tốt đẹp của đạo lí
trong tính nết, tư cách, hành động, lối sống của con người. Lối sống là một mặt
biểu hiện của đạo đức. Nói đạo đức lối sống là muốn nhấn mạnh rằng trong sự tu
dưỡng về đạo đức của cán bộ Đảng viên chúng ta hiện nay phải chú trọng đến lối
sống. Đạo đức nói chung là những tình cảm có tính nguyên tắc được dư luận xã
hội thừa nhận, thực hiện chức năng điều chỉnh hành vi của con người trong mọi
lĩnh vực của đời sống xã hội, không trừ một lĩnh vực nào.” (Đẩy mạnh học tập và
làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh- trang 36)
Đạo đức nhân cách hình thành từ nhu cầu giữ mối quan hệ hợp lí giữa con
người với con người trong lao động, trong cuộc sống gia đình và cuộc sống cộng
đồng. Qua sự phán xét của xã hội về tính nết, tính cách, hành động, lối sống của
con người là tốt hay không tốt dẫn đến thái độ khen hay chê, khinh hay trọng mà
hình thành những chuẩn mực đạo đức, nhân cách.
truyền thống, đạo đức tốt đẹp của dân tộc, xây dựng nền đạo đức mới, đạo đức
cách mạng. Đó là lòng yêu nước, thương nòi, sẵn sàng chiến đấu hi sinh, xả thân
vì sự nghiệp độc lập, tự do của dân tộc, vì chủ nghĩa xã hội, vì tự do, ấm no,
hạnh phúc của nhân dân. Đạo đức cách mạng đã trở thành một bộ phận quan
trọng của nền tảng tinh thần của xã hội, là động lực, nguồn sức mạnh to lớn để
Đảng và nhân dân ta vượt qua mọi thử thách, hi sinh, giành độc lập, tự do, thống
nhất Tổ quốc và xây dựng xã hội mới.
Trong sự nghiệp đổi mới đất nước, truyền thống đạo đức của dân tộc đã
được phát triển và bổ sung thêm những giá trị mới. Đó là những phẩm chất đạo
đức mới, tiến bộ được xã hội thừa nhận như: có ý thức làm chủ, dám nghĩ, dám
làm, dám chịu trách nhiệm, quyết tâm vượt khó, quyết chí làm giàu chính đáng,
đoàn kết giúp nhau cùng phát triển, xây dựng đời sống văn hoá…
Truyền thống đạo đức tốt đẹp của dân tộc và những giá trị đạo đức mới tốt
đẹp hình thành trong giai đoạn mới là xu thế chủ đạo, quyết định chiều hướng
phát triển của đạo đức xã hội ta trong giai đoạn hiên nay.
II. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ
5
Trong những năm gần đây, do sự phát triển của kinh tế xã hội, sư hội nhập
với các quốc gia trên thế giới, thanh niên bị nhiều ảnh hưởng từ bên ngoài.
Trong những ảnh hưởng đó có cả ảnh hưởng tốt và cả ảnh hưởng xấu. Với
nhiệm vụ trồng người, các thầy cô giáo đang trăn trở với vấn đề này. Làm sao
để học sinh có ý thức tốt hơn, làm sao để học sinh biết giữ gìn những phẩm chất
đạo đức tốt đẹp…là những câu hỏi mà nhà trường, gia đình, xã hội muốn có lời
giải đáp. Và một trong những biện pháp thiết thực nhất là giáo dục đạo đức cho
học sinh. Giáo dục bằng cách nào? Với nhiệm vụ của một cán bộ Đoàn, bản
thân nhận thấy giáo dục đạo đức học sinh thông qua các phong trào Đoàn là một
việc làm thiết thực, đặc biệt là thông qua cuộc vận động “Học tập và làm theo
tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và các hoạt động Đoàn hội”.
Nhìn chung qua từng năm học, tình hình đạo đức học sinh có được cải
thiện, có tiến bộ. Nguyên nhân của sự tiến bộ này là do ý thức của học sinh ngày
trắng đen, ảnh màu được học sinh sưu tầm, cắt ra, photô từ các quuyển sách,
quyển báo. Ngoài ra, học sinh có thể lên mạng Internet để tìm những thông tin
này. Khi tự tìm, học sinh sẽ phải đọc. Khi đọc học sinh sẽ nhớ lâu hơn. Dưới mỗi
bức ảnh, học sinh sẽ chú thích kèm theo Bác đang tham gia hoạt động gì hoặc sự
kiện gì…Hoặc Đoàn trường giới thiệu mô hình học tập về Bác hay tại địa
phương: trong huyện Ba Tri, đơn vị xã đoàn Bảo Thuận có một website riêng về
học tập và làm theo lời Bác (www.xadoanbaothuan.good.to). Đoàn trường giới
thiệu địa chỉ trang web này để học sinh có thể tham khảo.
2. Giáo dục đạo đức học sinh thông qua việc làm theo tấm gương đạo
đức Hồ Chí Minh
Ngay từ đầu năm học, Đoàn trường đã triển khai thống nhất bước 3 của
cuộc vận động “Tuổi trẻ Bến Tre học tập và làm theo lời Bác” cho tất cả học
sinh trong nhà trường với nhiều hình thức: báo cáo, ngoại khóa, bản tin của
Đoàn. Từ đó, học sinh có nhận thức sâu sắc, có sự chuyển biến mạnh mẽ và sâu
rộng từ học tập sang làm theo bằng những việc làm có ý nghĩa, phù hợp bản thân
học sinh.
- Phong trào Nuôi heo đất: Bác đã dạy: “Một giờ làm xong công việc của
hai, ba giờ, một người làm bằng hai, ba người, một đồng dùng bằng giá trị hai
7
ba đồng”. Đó là đức tính tiết kiệm. Mỗi học sinh sẽ tự thực hiện sự tiết kiệm của
mình ở nhiều lĩnh vực khác nhau: tiết kiệm điện, tiết kiệm giấy, tiết kiệm thời
gian…Và một trong những cách giúp học sinh biết tiết kiệm là phong trào nuôi
heo đất. Mỗi lớp có một con heo đất riêng. Mỗi tuần một học sinh tự bỏ vào heo
đất 1.000đ. Số tiền này dùng để quyên góp xây dựng nhà tình bạn cho học sinh
nghèo có hoàn cảnh khó khăn của huyện Ba Tri.
- Đăng kí “xây – chống”: mỗi học sinh sẽ tự nhìn nhận mặt mạnh và mặt
hạn chế của mình. Từ đó, học sinh sẽ đăng kí xây – chống: xây là xây dựng thái
độ, hành động đúng, chống là chống thái độ, hành động sai trái. Ví dụ: một học
sinh hay đi trễ sẽ đăng kí xây dựng tinh thần đi học đúng giờ, chống đi trễ; đăng
kí cam kết không vi phạm qui chế thi giúp học sinh có ý thức được phải nghiêm
I. Những bài học kinh nghiệm
Việc giáo dục đạo đức cho học sinh đã có từ rất lâu nhưng khi có cuộc vận
động Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh thì vấn đề giáo dục
9
đạo đức mang nét mới. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện, vẫn gặp không ít khó
khăn. Những hình thức mà người viết triển khai là những hình thức hoạt động có
hiệu quả, phù hợp với học sinh. Bên cạnh đó, khi giáo dục đạo đức học sinh
muốn có hiệu quả cao, chúng ta phải chú ý rằng: giáo dục nhận thức phải gắn liền
với giáo dục về hành động, giáo dục đạo đức phải gắn liền với nêu gương về đạo
đức, giáo dục đạo đức phải song hành với việc Thắp sáng ước mơ. Có tác động
nhiều chiều như thế học sinh mới có sự chuyển biến tốt. Ngoài ra, BTV Đoàn
trường nên tổ chức thường xuyên các hoạt động ngoài giờ lên lớp để rút kinh
nghiệm, tạo sự thân thiện, thuận lợi cho công tác giáo dục.
II. Ý nghĩa
Đề tài đưa ra những biện pháp giải quyết không phải là hoàn toàn mới
nhưng gần gũi và có ý nghĩa thiết thực trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh.
Khi học sinh có đạo đức tốt thi nề nếp sẽ ổn định. Nề nếp ổn định sẽ tạo điều kiện
thuận lợi cho công tác giảng dạy của giáo viên và việc quản lí của Ban giám hiệu,
giảm bớt nỗi lo lắng co gia đình và chính quyền địa phương.
III. Khả năng ứng dụng
Đề tài đã và đang được triển khai với đối tượng học sinh cụ thể tại đơn vị
nhà trường. Do đó, khả năng ứng dụng, thực hiện được dễ dàng. Các tiêu chí, các
danh hiệu đăng kí cá nhân cũng như tập thể làm theo lời Bác là những danh hiệu
cố định và phổ biến rộng rãi trong toàn tỉnh.
IV. Kiến nghị
Ban giám đốc trung tâm nên tổng kết từng giai đoạn thực hiện cuộc vận
động và theo dõi các hoạt động của đoàn trường, có xét chọn, tuyên dương gương
giáo viên học tập và làm theo lời Bác để làm gương cho học sinh.
MỤC LỤC
Nội dung Trang
về xây dựng Đảng, xây dựng Đoàn, Nhà xuất bản Thanh niên, 94 trang.
3. Tập thể các tác giả: Hoàng Anh, Nguyễn Quốc Bảo, Dương Minh Đức, Phạm
Xuân Mỹ, Nguyễn Hải Đăng, Nguyễn Minh Hiển, Lê Hải Anh biên soạn và
tuyển chọn, 2008, Mãi mãi học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, 335 trang.
4. GS.TS Nghiêm Đình Vỳ, 2008, Hồ Chí Minh về giáo dục (toàn thư), Nhà xuất
bản Từ điển Bách khoa, 845 trang.
5. Tỉnh đoàn Bến Tre, 2009, Tài liệu Hội nghị tổng kết công tác Đoàn và phong
trào thanh niên trường học năm học 2009 – 2010 và phương hướng triển khai
công tác Đoàn và phong trào thanh niên trường học năm học 2010 – 2011.
PHỤ LỤC: MỘT SỐ HÌNH ẢNH SƯU TẦM CỦA CÁC CHI ĐOÀN VỀ BÁC
12
Chủ tịch Hồ Chí Minh
(19/5/1990 – 2/9/1969)
Chủ tịch Hồ Chí Minh sinh tại làng
Sen, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh
Nghệ An. Cha là cụ Nguyễn Sinh Sắc.
Mẹ là cụ Hoàng Thị Loan.
Năm 1911, Người ra đi tìm đường
cứu nước từ Bến cảng Nhà Rồng.
Tháng 2 -1941 Người trở về nước.
Ngày 2 - 9 - 1945, tại quảng trường
Ba Đình, Người đọc Bản Tuyên Ngôn
Độc Lập, khai sinh ra nước Việt Nam
Dân chủ Cộng Hòa.
Năm 1990, nhân kỷ niệm 100 năm
ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh,
UNESCO đã ghi nhận và suy tôn Người
là “Anh hùng Giải phóng dân tộc Việt
Nam, nhà văn hóa lớn”.