KINH TE - PHAP LUAT CHAU AU
J-
•
'•i.vuO
.;;-'iJ!J
Cm^
LlJOC
DAU
Km CIJA
LIEM BANG
MGA
VA
^
•j'.'ijp
TRIEM VOl^G
HOP TAC VIET -
MGA TCJl
2020
j ,,
TS.
Nguyen An Ha
Vien Nghien cieu Chdu
Au
Bai viet
nay
phan tich mdt sd du
bao
ve
tinh hinh nang lugng toan cau, chien luge
phat trien td hgp
dau
tham dd dugc danh gia
vao
khoang 15.5-15,7
ty tan. chi dirng sau Arap Xeut. Td hpp dau
khi ed vai trd bet
sire
quan trpng,
la
ngudn
thu ehinh trong kinh te ddi ngoai,
va
la ddng
luc chinh trong phat trien kinh te
ciia
Nga.
Nhd gia nang lugng tang cao, xuat khau dau
^'a
khi ddt cua Nga dang mang lai nhirng
ngudn
lire
quan trpng cho nen kinh te. Trong
giai doan 10 nam tir 1998 den 2008, gia dau
tang til- hon 10 USD/thimg len 140
USD/thimg va chi trong 8 nam Tdng thdng
Putin nam quyen
(tii-
2000 den 2008), nude
Nga da thu tir xuat
khau
dau md nhieu ban
lugng toan cau
Trong nhii'ng nam dau the ki 21.
\'iec
xuat bien
cac
cudng qudc tieu thu nang
lugng mdi vdi nhu can tieu thu ngay cang
tang trong khi ngudn cung dang can kiet da
tae
ddng manh me tdi co cau quyen
lire ciia
the gidi, van de an ninh nang lugng
ngay
cang
trd nen
cap
bach.
Cac
du
bao
deu cho
rang ngudn eung
dau
md cua the gidi ehi ed
the gia tang them trong khoang nira thap
ki
nira trudc khi dat tdi dinh diem rdi bat dau
giam xudng, cdn ngudn cung khi ddt se tiep
tuc tang them 1-2 thap ki nira rdi ciing se suy
giam. Dieu
eua
Jlien
hunq
QUpa
29
lugng budc eae qude gia deu phai dieu chinh trien, nhu cau ve nang lugng se tang cao ban
chiln luge ddi ngoai
ciia
minh, di tim kiem tir 3 den 3,5 lan so vdi cac nudc
OEDC.
Cac
nhiing ngudn cung
cap
nang lugng dn
diiili,
dac nude phat trien se chiem
2,/3
mire tieu thu
nang lugng, trong do Trung Qude va An Dp
chiem hon 50%. Theo
dir bao
cua Td chirc
Nang lugng qudc te, ty trpng
ciia
Trung
biet la
cac
cudng qude My, EU
va
Trung Qudc.
Trung Qude
AnDd
2,3
1,1
1,2
0,5
3,8
5,0
3,7
1,4
0,6
0,7
0,3
2,2
2,0
3,5
1,8
0,8
0,9
0,4
2,8
3,2
3,6
Ty trong ndng
lieffng
trong GDP
The gidi
OEDC
My
EU
Nga.
Bdng
2. Du bao eo cau sir dung cae dang nang luong tren the gidi (%)
Dang
nanglugng
Than da
Dau
lira
Khi ddt
Nang lugng hat nhan
cac
dang khac
Tdng
2010
26
34
21
6
13
100
2030
26
33
23
5
14
100
Ngudn: Bdo cdo Chien
lugcphdt
triin din 2020 cita chinh
dung
cac
dang nang lugng mdi,
irng phd vdi bien ddi khi hau v.v.
Theo du bao tren, den nam 2030, trong
CO eau
ve
cau
nang lugng, ty trpng
ciia
dau
liia va
nang lugng hat nhan se
giam
di
(xudng cdn 33% va 5% tuong img), cdn ty
trpng khi ddt se tang len (den 23%)) ciing vdi
cac ngudn nang lugng khac.
Tdc dp cau cac ngudn nang lugng tai tao
ciing se tang len khoang 0,2%) hang nam.
Theo du bao, phan
Idn
nang lugng tai tao se
la
thiiy dien. Viec
sii'
dung nang lugng gid va
nang lugng mat trdi ciing se gia tang, cdn sir
dung nang lupng dang nhien lieu thue vat se
phd bien trong
thay the, bao gdm
ca
nhien lieu sinh hpc,
tang nhanb, cd the lam giam nhu cau ddi vdi
ngudn nhien lieu hydrocacbon, tuy nhien dau
khi vin ddng vai trd quan trpng hang dau
trong cung cap nang lugng cho nhan loai.
Rd
rang
trong giai doan tdi 2020,
•
an
ninh nang lugng
toan eau
cdn nhieu bat dn
va
day
la CO
hdi de Nga hien dai hda nen
kinh te
va
vuon len trd thanh cudng qudc vc
nang lugng.
Cai td td hop diu khi Nga tdi 2020
LTnh vuc dau khi ddng vai trd quan
trgng trong chien
luge
phat trien kinh te cua
Lien bang Nga tdi
nam
nay
trong co can kinh te xudng cdn
12,7%) GDP cho tdi nam 2020 so vdi
18,7%
ciia nam
2008. ,
i,\A
i
Trong kich
ban
ddi mdi. GDP se tang
2,3 lan trong giai doan nay, vdi uu tien
phai
trien da dang hda nen kinb te va de eao vai
trd khu vuc
san xuat
cdng nghe cao, vai trd
&iieii III
lie dau hhi
eiia
Men hunq
Qlqa
31
ciia
khu
virc
dau khi giam xudng, chi chiem
11,6%GDP.
:
,
Hien nay,
ITnh
vuc
dau
khi Nga dang
gap phai
mdt
sd
van
de:
Mpt
Id:
Viee trien khai cdng
tac
tham
dd, khao
sat
chua
dap
irng dugc nhu
eau
khai
thac.
Cac cdng ty
dau
khi va Tap doan
Gasprom tien hanh cdng viec tham dd dia
chat d nhung vimg mdi
va
tren bien nhung rd
gan gap ddi so vdi xuat khau bang dudng
dng din dau),
gay
nen nhimg bat dn dinh
trong xuat khau
ciia
Nga neu nhu gia
dau
giam manh.
Ba
Id:
Sir
tap trung thai qua
va
phu
thude
qua
mire
eiia
nganh xuat khau Nga vao
thi trudng chau Au (xuat khau dau chiem
96%o,
cdn khi ddt
la
100%), trong dilu kien
tdc dp tang trudng cham chap
ciia
thi trirdng
chau Au ciing nhu chinh sach nang lugng
eiia
xuat san pham
dau
nhe
chua dat yeu
cau
chat lugng san pham
ciia
cac
thi trudng My, Nhat Ban va Tay Au.
Nhu vay, Nga can hien dai hda, nang
cao hieu suat khai thac, che bien, van chuyen
va xuat khau
de giam ty le khai thac nhung
van tang ngudn thu tir xuat khau, bao dam tai
chinh cho
ban
than ke hoaeh hien dai hda
nganh nang lugng ciing nhu gdp
phan
hien
dai hda nen kinh te.
Trong Chien luge tdi 2020, Nga tap
trung
vao
mdt sd
ITnh virc
nhu:
- Trien khai
cac
du an ve dudng dng dan
kiem soat
ciia
nha nude, tai dieu tiet thi
trudng nang lugng;
- Hien dai
hoa va
cai td boat ddng
ciia
nhiing nha
may Ipc
dau, pbat trien san xuat
khi hoa long thien nhien va tang cudng
xuat
khau khi ddt va cac
san
pbam
hoa
dau.
Mdt sd ndi dung quan
Irpng
trong chien
luge
nay
la:
.,
• :• ,,
- Nang cao hiiu qua
ciia
khai thdc chi
biin van tdi ddu khi.
dau
la phai
cai
tien cdng nghe, giam bdt tieu hao trong
khai thac dua tren cac tien bd kT thuat, dua
tren gia
dau
tren thi trudng the gidi
va cac
thdng sd
ciia
che dp thue
tai
nguyen ciing
nhu phat trien ha tang giao thdng, giam bdt
tinh phu thupc
ciia xuat
khau dau Nga.
Nhirng hudng
ma
Nga uu tien trien khai
trong giai doan tdi
la
khuyen khich
ap
dung
cac
cdng nghe khai thac tien tien, hinh thanh
va
phat trien
dinh so vdi tdc dp khai thac, mdt mat do nhu
cau ve nang lugng
ciia
tang trudng kinh te
nhanh, mat khac do khuyen khich sir dung
cac
cdng nghe tiet kiem nang lugng. Xu the
tdi 2020, ty trgng
dau
trong
xuat
khau eiing
se giam di
va
khoang 85%) xuat khau la tdi
eae nudc xa ve dia ly
va
giam dan su phu
thude
ciia
xuat
khau dau
sang hudng chau
Au.
Trong
cac
kich
ban,
kich bdn qudn tinh
du
khau
khoang 245 trieu tan. Ty trpng diu
trong
xuat
khau se giam tir muc 52,7% nam
C^hie'n
liiije
ddu
hhieita
Mien hunq
Qfiqu
33
2007 xudng 50% nam 2030. Ngudn vdn
dau
tu cho khai thac dau giai doan tir 2007 den
2020 du kien khoang
16
ngan ty
riip.
Trong kich ban sdng tgo. khai thac dau
se tang len
niirc
cao nhat 535 trieu tan vao
nam 2020,
du\-
tri d mirc nay den nam 2025
\'a
giam dan tdi 530 trieu tan
vao
nam 2030.
la mazut dudi 10%, diezel khoang 30% cdn
xang 30%o. Mat khac, do chat lugng kem nen
da phan
xuat
khau la
dau
thd eho
cac
nha
may
Ipc
hda dau d Trung Qude, An Dp,
Inddnexia.
Nga se phat trien cdng nghiep ehe
bien dau va cac san pham hda chat lien quan
hien dai chat lugng cao. Hien nay Nga dang
cd
dir
an xay dung khu cdng nghiep
Ipc
dau
d Cdng hda Tatarstan theo co che nha nudc -
tu nhan ciing hpp tac. Ty le
dau
che bien se
tang tir
niii-c
71,7%
nam 2007 len 81% nam
2020 va 87%)
ddt, Nga se chu trpng sang cac nudc Chau A
- Thai Binh Duang. Nga cimg se tang cudng
tim kiem
va
khai thac cac trir lugng mdi d
viing Ddng Siberi
va
Vien Ddng,
xay
dirng
cac dudng dng dan khi ciing nhu cac nha
may
hda ldng khi ddt de eung cap cho thi
trudng phia
nay.
chii
yeu
la
Trung Qudc.
Nhat Ban va
Han
Qudc. Khdi lugng khai
thac khi ddt du kien se tang tir 715 ty
m"'
nam 2010 len muc 880 ty
m^
nam 2020 va
930 ty
m^
nam 2030. Tdng dau tu cho khai
va
54 ty
m"'
nam
2020,
ban 4 lan trong
10
nam va chiem
17%
lugng khi ddt xuat khau.
- Da dang hda thi trirdng xudt khau
ddu khi ciia Liin bang Nga
Hien nay chau Au la thi trudng xuat
khau
dau
khi chinh
ciia
Lien bang Nga. tieu
thu khoang 40% khi ddt (150 ty
m^)
va 30%
dau md (290 trieu tan) tir nudc Nga. Trong
thi trudng xuat khau nang lugng. mdt mat
34
NGHIEN
CQU
CHAU AU - EUROPEAN STUDIES REVIEW N°03
(126).2011
Nga tiep tuc duy tri chinh sach
dde
Gazprom
eiia
Nga bat dau \ay dung tir thiing
4/2010.
hang
nam se bam 55 ty
iii^
khi ddt tdi Tay Au. bd
qua cac nudc trung chuyen truyen thdng
la
Ucraina
\
a Belarus.
Du an South Stream
ciia
Nga dugc xay
dimg
cdn
nliam
canh tranh vdi du
an
Nabucco dang dugc My va Tay Au hau
thuan.
Dir
an Nabucco dugc xay dirng vdi
muc
tieu \'an
chuyen khi ddt tir cae nirdc
Trung A den thang khu vuc Trung Au. bd
qua Nga. vdi san lugng van ehuyen hang
tudng Putin khang
dinh: "Ddy
Id
du dn quan trong ddi vdi ca
hai phia, se gdp phdn dn dinh ngudn cung
cdp vd cdn bdng ndng
liegng
cho Trung
Qudc ddng thdi ma ra cho Nga
mpi ihi
trudng ddy tiem ndng trong khu
vice C 'hdu A
-
Thdi Binh Duang, mpt thi Irudng Jang
phdt trien rdt ndng dpng - Trung Qudc. Ddy
cimg
Id
mpt budc lien quan trong trong
vice
da dgng hda
ihi triedng xudi
khdu ndng
lugng dang phu thupc qud nhieu vdo chdu
Au sang Chdu A - Thdi Binh
Dieang"^.
Mdt
dir
an nira Nga mdi bat dau trien khai la xay
dung mdt tuyen dudng dng dan dau tir Bac
Cue xudng ndi vdi tuyen Ddng Siberi - Thai
U'ien
khai chien
luge
nay tdi nam
2020.
Ngoai cac hiep dinh hgp tac chung
toan khdi SNG. cac qudc gia SNG cdn sir
dung nhieu hiep dinh song phuo-ng giira cac
nudc trong Lien minh ve hgp tac dau khi.
Nam 2007. Nga cimg vdi Kazakhstan va
Turkmenistan
da ky mdt thoa thuan lien
chinh
phii
ve hgp tac trong viec xay dung
cac dudng dng dan khi Caspi. Cac cdng ty
ciia
cac ben tham gia la Cdng ty ed phan
KazMunaiGaz. Gazprom \a Turkmengaz.
Vao thang
11
va 12 nam 2009. trong cac
cuoc dam phan cua Tdng thdng Nga Dmitry
Medvedev vdi Tdng thdng Turkmenistan va
Kazakhstan,
ba nude da ddng y xay
dimg
cac
dirdng dng dan khi ddt A - Au.
Miic
km dudng dng dan cd tam quan trpng ddi
\
di
cac nude Bac Au
Trien vong hop tac Vict - Nga trong
linh
vuc dau khi
Dau khi la mdt trong nhirng linh \ uc
hpp tac thanh cdng nhat trong hop tac ddi tac
chien luge Viet - Nga nhimg nam
diiu the ki
21.
Xi nghiep lien doanh Vietsovpetro la mot
bieu tugng dep cua tinh hiru nghi. trong
nhiing nam \'i\a qua khdng ngirng idn manh
va dat dugc nhirng ket qua to
Idn.
Vietsovpetro trd thanh doanh nghiep dat
doanh thu
Idn
nhat Viet Nam
\'a
la mdt trong
mudi edng ty dau khi cd hieu qua nhat the
gidi.
Xi nghiep lien doanh Vietsovpetro da
dem ve cho phia Viet Nam khoan ngan sach
va
Igi
nhuan hon 30 ti USD;
cd vai trd
qu}et
dinh ddi vdi
sir
tdn tai va phat trien lau dai
ciia
Lien doanh nham dam bao trir lugng cho
http:.''/\vvv\v.r'J:.ni 2010;02.'12/'snt;.himl
-"Nt.
36 NGHIEN
CGu
CHAU AU - EUROPEAN STUDIES REVIEW N°03
(126).2011
viec xay dung
cac
ke
hoaeh
trong giai doan
trung han.
Mat khac, viing boat ddng
ciia
Vietsovpetro da va dang mo rdng sang Lien
bang Nga va cac nude thir 3. Cudi nam 2008,
ngoai viee tham gia (15%o) vdi Tdng cdng ty
Tham dd Khai thac (PVEP) d
Id
16-2, lap
van phdng dai dien
ciia
Vietsovpetro d
rat
manh. Tap
doan Dau
khi Viet Nam ciing da hgp
tac
vdi
Tap
doan
Gazprom
eiia
Nga trong
cac
du
an
khai thac d Viet Nam
va
thanh lap Lien
doanh Gazpromviet phat trien
cac
du an mdi
d
cac
nudc thir ba nhu SNG, Nam My
va
chau
Phi.
Dieu nay ciing
phii
hgp vdi
Igi
ciia
Lien bang Nga duge thdng qua tir thang 9
nam 2007 va trien khai trong giai doan tdi
day
se tao ra mdt he thdng san xuat van
chuyen va phan phdi lien ket giira vimg Vien
Ddng vdi cac nude
cac
thi trudng
ciia
cac
nudc Ddng A
va
Chau A - Thai Binh Duong.
Viec khai thac,
san xuat
va phan phdi khi
hda ldng ciing
la
mdt
ITnh
vuc day hira hen
trong quan he hpp
tac
giiia cae doanh nghiep
dau
khi cua hai nudc va
phii
hgp vdi chien
luge dieu chinh co
- Nga "Rusvietpetro" da bat
dau
khai thae
dau cdng nghiep tai khu tu tri Nenets - Lien
bang Nga vao thang 9/2010. Hai ben se tao
dieu kien thuan
Igi
cho
cac
lien doanh va cac
cdng ty Viet - Nga "Rusvietpetro",
"Vietsovpetro", "Gazpromviet" va
"Vietgazprom" md rgng tham dd va khai
thac
dau
khi tren lanh thd Lien bang Nga,
Viet Nam
va cac
nudc thir ba boat ddng hieu
qua. Ngoai ra, viec hgp
tae
trong nghien cuu
san
xuat
cac
dang nang lugng mdi nhu
cac
loai xang sinh bgc thay the cho ngudn
nguyen lieu eacbon eiing
la