Chiến lược đầu tư của Viettel: nhìn từ góc độ marketing hiện đại
Cập nhật lúc 01/04/2011
Tập đoàn Viettel được biết đến như một doanh nghiệp tiên phong trong việc phá vỡ thế độc
quyền trong ngành viễn thông tại Việt Nam và đưa ngành này trở thành một ngành kiểu mẫu
ở Việt Nam về sự phát triển nhờ mở cửa thị trường. Thế nhưng, sau một vài năm gây “sóng
gió” ở Việt Nam, dường như doanh nghiệp này đang có chiến lược đầu tư “hướng ngoại”
thay vì vét cạn các khách hàng còn lại của thị trường nội địa. Dưới góc nhìn của các chiến
lược marketing hiện đại áp dụng vào trong ngành viễn thông, tác giả bài viết xin được đưa ra
một vài phân tích, nhận định về các chiến lược đầu tư này của Viettel để bạn đọc cùng tham
khảo trên cơ sở lý thuyết về marketing hiện đại của Giáo sư Philip Kotler
Thị trường nội địa: Từ “Chiến lược người thách thức - Market-Challenger Strategy” đến “Chiến
lược kẻ theo đuôi - Market- Follower Strategy”

Năm 2004, Viettel tham gia thị trường và đã gây sóng gió trên thị trường viễn thông Việt Nam với hàng
loạt mức giá cước hấp dẫn trên hầu khắp các “mặt trận” từ di động, cố định đến ADSL. Ở thời điểm đó,
VNPT đang là người dẫn đầu thị trường và sự tham gia của Viettel đóng vai trò của người thách thức
trong thị trường lúc đó. Sự tham gia của Viettel với hàng loạt chương trình và dịch vụ khác biệt so với
người dẫn đầu thị trường đã giúp doanh nghiệp này đạt được kết quả rất tốt.

Tuy nhiên, đến nay với các động thái gần đây của Viettel, có thể khẳng định chiến lược này của Viettel
đã chấm dứt, doanh nghiệp này đã đạt được mục tiêu trong chiến lược này với việc tiến sát tới doanh
nghiệp đang dẫn đầu thị trường. Như vậy, có thể thấy ngay sau khi kết thúc chiến lược người thách
thức, từ đầu năm 2010 đến nay Viettel đang áp dụng một chiến lược mới – chiến lược kẻ theo đuôi.

Sau một vài năm “bị động” khi mở cửa thị trường, đến nay cả Mobifone và Vinaphone đều rất nhanh
nhạy trong việc phản ứng lại các chương trình khuyến mại, các phương thức cạnh tranh của Viettel. Do
đó, mặc dù không ngừng tung ra chương trình khuyến mại song thị phần chia sẻ của 3 doanh nghiệp
này dường như không biến động nhiều trong 2 năm qua. Điều đó đồng nghĩa với việc thị trường đã
được phân chia một cách ổn định và việc muốn “bành trướng” hơn nữa miếng bánh thị phần của Viettel
tại Việt Nam là một điều rất khó (Biểu đồ 1).


Thị trường quốc tế: Chiến lược đại dương xanh?

Trái ngược với sự bình tĩnh để đi sau đối thủ trong các chương trình cạnh tranh tại thị trường trong
nước, suốt 2 năm qua, Viettel không ngừng mở rộng các hoạt động của mình tại các quốc gia ở khắp
các khu vực trên thế giới.
Tháng 2/2009, Viettel chính thức khai trương mạng di động đầu tiên của hãng tại nước ngoài - mạng
Metfone ở đất nước chùa Tháp Campuchia, sau một năm rưỡi xây dựng hạ tầng mạng rộng khắp toàn
quốc. 8 tháng sau, Viettel tiếp tục khai trương mạng Unitel tại Lào.
Mặc dù là năm cả kinh tế thế giới lẫn trong nước gặp rất nhiều khó khăn do tác động của cuộc khủng
hoảng tài chính toàn cầu 2008, nhưng ngay trong lúc khai trương hai mạng di động tại Campuchia và
Lào, Viettel vẫn "âm thầm"tìm đường mở thêm các thị trường mới.
Đó là vụ thương thảo mua lại 60% cổ phần của mạng di động Teletalk tại Bangladesh, với số tiền
Viettel cam kết đầu tư là là 250 triệu USD, và sau đó nâng lên 300 triệu USD. Ngay sau đó một thương
vụ khác trị giá 59 triệu USD để mua lại 70% cổ phần của Công ty viễn thông Teleco tại Haiti cũng được
thực hiện.
Gần đây nhất, đầu tháng 11, thông tin từ ông Isidore Pedro da Silva, Chủ tịch Viện viễn thông quốc gia
Mozambique cho biết, Mozambique đã đồng ý cấp phép cho Viettel khai thác thị trường di động tại
quốc gia này. Theo thông tin ban đầu, Movitel - một đơn vị của Viettel liên doanh với một nhóm nhà đầu
tư Mozambique, đã vượt qua hai công ty khác, trúng gói thầu với giá đưa ra là 29 triệu USD. Và dự tính
trong 5 năm tới, Movitel sẽ đầu tư hơn 400 triệu USD tại Mozambique và cam kết cung cấp dịch vụ cho
khoảng 85% dân số nước này.
Có thể nhận thấy chiến lược đầu tư ra nước ngoài của Viettel là “đánh” vào những thị trường khó,
những thị trường chưa phát triển, thậm chí là bất ổn về chính trị và khó khăn về tự nhiên. Điều đó
khẳng định rằng Viettel “đánh” ra nước ngoài với tham vọng trở thành số 1 của các thị trường đó. Để
làm được điều đó, Viettel áp dụng chiến lược Đại dương xanh – nghĩa là họ đang tự tạo ra một ngành
kinh doanh, một thị trường mới, một “đại dương” các dịch vụ mới ở một vùng đất còn chưa được ai
khai phá.
Chiến lược này đã được nhiều hãng áp dụng thành công, có thể kể đến như SouthWest Airline - Mỹ đã
tạo ra một đại dương mới - một thị trường đi máy bay giá rẻ; Yellow Tail - công ty rượu vang Úc tạo ra
một thị trường rượu vang dành cho những người Mỹ trước đây không uống rượu vang, mà uống bia và