1
1
Chương 2
Chương 2
Các cách tiếp cận và phương pháp
Các cách tiếp cận và phương pháp
khuyến nông khuyến lâm
khuyến nông khuyến lâmMục đích
•
Trang bị những kiến thức, kỹ năng cơ bản
về các cách tiếp cận và phương pháp
khuyến nông khuyến lâm để sinh viên có
thể áp dụng vào các hoạt động KNKL.
2
2
Bài 1: Các cách tiếp cận trong
Bài 1: Các cách tiếp cận trong
KNKL
KNKL
1. Tiếp cận là gì?
•
Theo từ điển Tiếng Việt. Tiếp cận là sự đến
gần để tiếp xúc và bằng những phương pháp
nhất định để tìm hiểu một đối tượng nghiên
cứu nào đó.
•
Tiếp cận KNKL là gì? là sự tiếp cận của của
những người bên ngoài cộng đồng như các nhà

2. Cách tiếp cận
từ trên xuống
từ trên xuống
5
5
•
Hầu hết các chương trình khuyến nông
khuyến lâm nhà nước ở các cấp thường
sử dụng cách thức tiếp cận trên. Các tiêu
chí để đánh giá sự thành công là sự chấp
nhận hoặc thay đổi nhận thức của nông
dân.
•
Diện tích được nhân rộng thêm sau khi
thực hiện mô hình trình diễn.
6
6
•
Nhược điểm:Thường mang tính áp đặt,
không căn cứ vào nhu cầu của dân, cán bộ
khuyến nông lâm coi như một quá trình
giảng dạy một chiều cho nông dân.
2.1 Tiếp cận theo mô hình "Chuyển giao"
•
Trong thập kỷ 70 và 80 cách tiếp cận theo
mô hình "chuyển giao" rất phổ biến.
•
Người nông dân thụ động trong quá trình
học hỏi, tiếp nhận kỹ thuật.
7

tâm nhằm lôi cuốn người dân vào quá trình phát triển
kỹ thuật mới ngay trên đồng ruộng của họ.
•
ưu điểm: vai trò của người dân đã được chú trọng từ
việc xác định nhu cầu, thực hiện, chấp nhận.
•
Nhược điểm: khả năng phổ cập và lan rộng, mô hình
không cao
•
Lý do: phù hợp với người này lại không phù hợp với
người khác. Đặc biệt là nông dân nghèo nhiều khi
không đủ nguồn lực để làm theo.
9
9
3
3
. Cách tiếp cận từ dưới lên
. Cách tiếp cận từ dưới lên
3.1 Tiếp cận theo KNKL lan rộng
•
Đây là cách tiếp cận dựa trên nguyên tắc:
từ nông dân đến nông dân
•
Cách tiếp cận này người dân tham gia
theo các hình thức sau:
- Các câu lạc bộ của nông dân
- Nhóm nông dân cùng sở thích
- Ban quản lý khuyến nông khuyến lâm thôn
bản
10

3.2 Phát triển công nghệ có sự tham gia (PTD -
Paticipatory Technology Development)
Paticipatory Technology Development)•
Là một phương pháp phát huy sự tham gia
của người dân và người dân làm chủ các hoạt
động KNKL, đảm bảo việc học đi đôi với
hành.
•
Phương pháp này dựa theo nguyên tắc người
dân tự học tập tốt nhất từ chính những kinh
nghiệm của mình.
•
Phát huy mối liên hệ giữa người dân và cán
bộ KNKL với mục đích nâng cao quá trình
cùng nhau học hỏi
13
13
Các bước tiến hành:
•
Chuẩn bị cuộc họp bản đầu tiên
•
Tổ chức cuộc họp bản đầu tiên
•
Họp với nhóm hộ nông dân được lựa chọn.
•
Thiết kế ô thử nghiệm cùng với nông dân.
•

Tiếp cận đào tạo nông dân trên đồng
Tiếp cận đào tạo nông dân trên đồng
ruộng
ruộng
•
Từ năm 1992 chương trình IPM được triển khai ở
Việt nam.
•
Giải pháp cơ bản của IPM là mở lớp học đồng ruộng
cho nông dân, với cách học thông qua việc làm thực
tế, dựa trên khả năng kinh nghiệm sẵn có của người
dân.
•
Đặc điểm của chương trình đào tạo IPM là
•
Học trọn một vụ sản xuất
•
Học bằng thực hành và học từ kinh nghiệm sẵn có
của học viên
•
Hoạt động nhóm để phát huy trí tuệ tập thể