NGHIÊN CỨU CÔNG NGHỆ CUNG CẤP ĐIỆN
CHO GIAO THÔNG ĐƯỜNG SẮT CAO T
ỐC VÀ ĐÔ THỊ TS. LÊ MẠNH VIỆT
KS. NGUYỄN TU
ẤN PHƯỜNG
Tóm tắt: Bài báo đưa ra những nghiên cứu về các hệ thống cấp điện cho mạng dây tiếp
xúc từ các trạm điện kéo. Trong đó phân tích đánh giá các đặc điểm của những sơ đồ cấp điện
theo công nghệ hiện đại đang được sử dụng ở các nước tiên tiến hiện nay.
Summary: Th
is paper introduces researches into the power supply systems that connect
sub - stations to contact lines. Besides, it also analyses and evaluates the characteristics of the
power supply diagrams designed by modern technologies and used in developed countries
recently.

I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Ở Việt Nam hiện nay đang bắt đầu thực hiện các dự án về đường sắt điện cao tốc và giao thông
điện đô thị. Vấn đề cung cấp điện cho hai loại hình giao thông trên cần được nghiên cứu sớm.
Công nghệ cung cấp điệ
n cho giao thông đường sắt thực chất là cung cấp điện chất lượng
cao cho động cơ điện. Trước tiên nó bao gồm công nghệ, cấu trúc của mạng điện cao áp phân
phối dùng cho điện khí hoá đường sắt, sau đó là công nghệ biến đổi nguồn ở trạm điện kéo, hệ
thống phân phối các đường dây cung cấp AC hoặc DC, và hệ thống lưới tiếp xúc điện để lấy
điện của đầu máy với đường dây, cùng các thiết bị đo lường, bảo vệ, bảo trì chúng.
ĐT

1500 V DC
1500 V DC
Máy biến áp
Máy cắt nhanh
Dây tiếp xúc
Phi đơ
Xe điện
Cầu nối phân đoạn
AC 3 pha
Máy biến áp
Ray
Hỡnh 1. Cu trỳc h thng cp in mt chiu
H thng cp in dũng mt chiu nht thit phi cú mt b chnh lu chuyn i t
xoay chiu sang mt chiu. Thng dựng chnh lu ba pha 6 xung, hoc 12 xung. B chnh
chnh lu 12 xung c thit k t 2 b chnh lu cu 6 xung vi in ỏp vo lch pha 30
0
ni
ni tip hoc song song.
b. H
thng li in kộo thu hi nng lng hóm tỏi sinh ca on tu
nõng cao hi
u qu vn hnh h thng mt chiu, hin nay cỏc u mỏy v mng tip
xỳc ng b s dng cụng ngh thu hi nng lng bng nguyờn tc hóm tỏi sinh.
Hỡnh v 2 th

Cuộn dây pha phụ
Đất
Pha A
Pha B
ST: Mức thay đổi
của máy biến áp Hỡnh 3. Mỏy bin ỏp ni theo s Scott Hỡnh 4. Mỏy bin ỏp ni cu 2 tam giỏc h

www.cauduongonline.com.vn

Ph bin hin nay trong cỏc h thng giao thụng in trờn th gii ú l s dng hai loi
hỡnh cp in sau õy.
Hỡnh 3 v 4 th hin nguyờn tc ng dng mỏy bin ỏp chuyờn dựng (s Scott v cu th
cp 2 tam giỏc h) cho vic bin i t h thng 3 pha thnh 2 pha cung cp cho mng in kộo.
T ngun 3 pha chuyn i thnh 2 ng mt pha. m bo dũng in trong mng 3
pha i xng, mi mt pha ra c cung cp cho hai phõn on tip xỳc lin k.

Trạm điện kéo AC
Trạm điện kéo AC
Phân đoạn
nhỏ
Phân đoạn
nhỏ
Phân đoạn
lớn

quang cỏc im ni. Khụng nhng vy h thng ny rt hiu qu trong vic gim cm ng t
nhiu cho ng dõy thụng tin.

www.cauduongonline.com.vnHình 7. Cấu trúc của hệ thống cấp điện dùng máy biến thế lặp lại (AT)
c. Hệ thống cáp đồng trục cung cấp điện
Hệ thống dùng cáp đồng trục điển hình được thể hiện trên hình 8. Cáp đồng trục nối dọc
đường dây cung cấp. Cách mỗi khoảng vài km, dây dẫn bên trong của cáp được nối với dây tiếp
xúc và dây dẫn bên ngoài được nối đến ray. So sánh với đường dây trên không, dây cáp đồng
trục có trở kháng nhỏ hơn, nên dòng tải cho phép được cao hơn. Hiệu quả của hệ thống dùng
cáp đồng trục này cũng giống như hệ thống cung cấp dùng máy biến áp AT, giảm đáng kể nhiễu
điện từ cho dây thông tin. ĐT
Hình 8. Hệ thống cấp điện dùng cáp đồng trục
III. KẾT LUẬN
Với các phân
tích đánh giá cho các hệ thống cấp điện và hệ thống nâng cao chất lượng điện
cho điện khí hoá giao thông đường sắt, mà các nước tiên tiến đang sử dụng tuỳ theo điều kiện
địa lý, kinh tế xã hội của mình, từ đó có thể định hướng cho việc lựa chọn công nghệ thích hợp
cho giao thông điện cao tốc ở Việt Nam hiện nay.
Tài liệu tham khảo
[1]. M.A. Clepxôpv
a. Akađema. Axnôvưi êlêctricheccôvơ transprta, Matcơva 2006.