UNIVERSITÉ NATIONALE DE HANOÏ
ÉCOLE SUPÉRIEURE DE LANGUES ÉTRANGÈRES
NGUYỄN NGỌC LƯU LY
ENSEIGNEMENT – APPRENTISSAGE
DE L'EXPRESSION DES VALEURS
MODALES AUX ÉTUDIANTS
VIETNAMIENS DE FRANÇAIS

Spécialité : Didactique du FLE
Code :
RÉSUMÉ DE THÈSE DE DOCTORAT - 2 - HÀ NỘI - 2009
Cette thèse a été réalisée à l'Ecole des langues et des études
internationales de l'Université Nationale de Hanoï.

- Au centre de documentation du Département de Langue et
de Civilisation françaises, ESLE-UNH.
I. JUSTIFICATION DU CHOIX DU SUJET DE
RECHERCHE
Nous avons choisi de travailler sur l’expression de la modalité
pour plusieurs raisons.
D’abord, il est nécessaire de distinguer dans un acte
d’énonciation un contenu représentatif, appelé communément
dictum (la mise en rapport d’un prédicat avec un sujet) et une
attitude prise par le sujet parlant à l’égard de ce contenu, que
les linguistes appellent couramment modus ou modalité.
Autrement dit, la modalité est une série d’éléments qui
indiquent que le contenu pur et simple, considéré comme
débarrassé de toute intervention du sujet parlant, est jugé
réalisé ou non, désiré ou non, accepté avec joie ou regret…, et
cela par le sujet parlant. Ainsi, on constatera qu’en français les
énoncés (1) “Sylvie rentrera”, (2) “Que Sylvie rentre !”, (3) “Il

- 4 -

est possible que Sylvie rentre”, (4) “Sylvie doit rentrer”, …
semblent avoir le même dictum, et différer seulement par la
modalité (le modus). Aussi, en vietnamien, on notera
facilement ces différences d’effets dans les phrases suivantes:
(5) “Anh đừng đi!”, (6) “Anh phải đi”, (7) “Anh cứ đi!”, (8)
“Anh có đi”, (9) “Anh mới đi”, (10) “Anh chẳng đi”, (11)
“Anh chả được đi”, (12) “Anh đi đi”, (13) “Anh đi mất rồi”,
(14) “Anh đi thì có!”… Ces exemples montrent que la
modalité a des moyens d’expression très variés à l’intérieur
d’une langue et d’une langue à l’autre : il s’agit du mode

3),
UNH, Hanoï. <écrit en vietnamien>
3. Nguyễn Ngọc Lưu Ly (2007), « Modalité en
linguistique: contribution à un point de vue
théorique », Revue scientifique (T.XXIII, N
o
1), UNH,
Hanoï. <écrit en français>
4. Nguyễn Ngọc Lưu Ly (2007), « Quelles normes
appliquées pour le meilleur choix de la plate-forme
d'e-learning? », Revue scientifique (T.XXIII, N
o
4),
UNH, Hanoï. <écrit en français>
5. Nguyễn Ngọc Lưu Ly (2008), « Vers les prémarqueurs
modaux en vietnamien», Revue Synergie – Gerflint,
France. <écrit en français>

- 28 -- 5 -

La deuxième raison de ce choix est d’ordre didactique. Le rôle
de la classe de langue est en premier lieu d'enseigner aux
apprenants à communiquer en langue cible. Depuis plusieurs
années déjà, de nombreuses études soulignent la difficulté de
mener à bien un enseignement de la communication dans un
espace coupé de l'environnement. Ce qui y fait défaut, c'est
l'aspect majeur de la communication, l'enjeu des échanges, qui

FLE au Vietnam pour viser un objectif plus ambitieux, c'est
d'élucider des causes profondes susceptibles d'expliquer les
difficultés de l'étudiant vietnamien en exprimant des valeurs
modales en français, et d'y tracer des stratégies didactiques au
profit de l'enseignement-apprentissage du français. Les
résultats de statistiques sur des opinions de l'enseignant et de
l'enseigné, sur des erreurs modales commises, sur des tics de
l'étudiant vietnamien dans la communication en français
couronneraient nos derniers efforts.
Ainsi, notre étude vise également des finalités plus
pratiques: d'aider l'étudiant vietnamien à mieux comprendre et
mieux exprimer le français, et de tenter de s’inscrire dans une
dimension plus large, car l’étude de la modalité permettrait aux

- 27 -

renouvellement de l'enseignement-apprentissage de français au
public vietnamien.
Quand nous sommes arrivée à la phase finale de notre thèse,
nous nous sommes dit: “Notre travail de recherche
commence”. A première vue, c’est contraditoire mais en
réalité, la fin de celle-ci annonce déjà en elle-même le début
d’un travail d’une envergure beaucoup plus grande. Nous
prenons conscience des problèmes multiples que négligeait
encore la présente thèse, ceux-ci deviennent l'orientation de
nos recherches ultérieures:
- Impacts de chaque élément exprimant la modalité sur
les autres éléments de l'énoncé.
- Travail de transposition des modalisateurs spécifiques
du vietnamien en français et leur retombées méthodologiques.

nos collègues, désirant des propositions efficaces de

- 7 -

étudiants une connaissance plus fine et plus profonde de la
langue étrangère apprise.
Pour cela, nous nous sommes posé, d'abord, plusieurs
questions:
- Quels sont les moyens d’expression les plus
importants des valeurs modales en français?
- Quel est l'état actuel de l'enseignement-apprentissage
des valeurs modales pour l'étudiant vietnamien de français
- Comment rendre plus efficace l'enseignement-
apprentissage des valeurs modales pour l’étudiant vietnamien
de français?
III. METHODOGOGIE DE RECHERCHE
Dans notre travail, nous recourons à la recherche-action
qui permet l'atteinte d'un objectif majeur, à savoir solutionner
des problèmes concrets et transformer la réalité. Elle s'inscrit
dans le dynamisme du changement et met en œuvre une
démarche spécifique qui se caractérise essentiellement par
l'intervention. Elle peut avoir aussi comme visée la
compréhension des changements intervenus. Par recherche-
action, nous essayons d'identifier les problèmes, d'élaborer des

- 8 -

propositions d'intervention, de mettre à l'épreuve ces
propositions et d'évaluer des résultats.
A la méthode citée ci-dessus s'ajoutent

l'enseignement-apprentissage de l'expression des valeurs
modales à travers différentes méthodes et approches de FLE.
Sur le plan pratique : La thèse propose des remaniements
dans l'enseignement des éléments modaux en classe de FLE
pour les étudiants vietnamiens sur divers plans: dans le choix
et la programmation des éléments modaux à enseigner, dans
chaque compétence de la langue, dans l'évaluation de
l'expression modale,… En particulier, la thèse a prouvé les
avantages de l'application des TICE dans le cours de langue,
surtout dans l'enseignement des contenus modaux, ce qui
rendra les heures de langue plus vivantes et efficaces, qu’il

- 24 -

successivement pour la compréhension écrite, la
compréhension orale, la production écrite et la production
orale. Nous avons élaboré, en outre, de différents types
d'activités interatives et exercices d'entraînement pour chaque
compétence.
- L'enseignement-apprentissage des valeurs modales
sur la base de l'application des TICE constitue une partie bien
exceptionnelle de la thèse. On sait désormais que les supports
média possèdent de merveilleux atouts pour rendre bien vivant
l'enseignement-apprentissage en général et l'enseignement-
apprentissage des valeurs modales en classe de FLE en
particulier. A l'aide d'une des plate-formes préférées - la plate-
forme Claroline, nous avons conçu des activités de
présentation et des exercices guidés d'entraînement des valeurs
modales qui montrent les étapes à suivre, les erreurs à éviter et
les explications prévues pour un progrès gradué et pour

Nous essayons de faire l'état des lieux de l'enseignement-
apprentissage des valeurs modales à travers trois méthodes
principaux: méthode d'enquête par questionnaire, méthode

- 10 -

d'analyse des productions écrites des étudiants et méthode
d'observation directe, en vue de recevoir une réponse de
recherche aussi valide, objective, précise et économique que
possible, en tenant compte clairement des potentialités et
limites des méthodes de recherche choisies, et de produire un
cadre où l'on sera en mesure de confirmer ou infirmer les
hypothèses de recherche.
Étape 4: Réflexions et propositions pédagogiques pour
l'enseignement-apprentissage des valeurs modales dans le
cours de français pour l’étudiant vietnamien
Comme la modalité est un domaine compliqué qui regroupe
différents aspects de la langue, nous préférons ne pas en
approfondir tous, mais nous cerner volontiers et surtout à
l'examen des modalisateurs linguistiques (phonétique, lexique
et grammaire) servant à rendre plus efficace l'enseignement-
apprentissage des valeurs modales pour les étudiants
vietnamiens de français. Les éléments culturels ou extra-
linguistiques se négligent dans la thèse.
La construction des illustrations et des exercices
d'entraînement grâce aux TICE favorisant l'enseignement-
apprentissage des valeurs modales en classe de français n’est
qu’une démonstration dans la thèse. Nous espérons continuer
plus tard l’élaboration d’activités intéractives sur notre plate-


pour la vidéo et seulement 5% pour le multimédia !
- L’enquête nous révèle aussi que presque aucune
intention n’a été accordée à une évaluation spécifique de
l’acquisition des éléments modaux : 70% d’étudiants et
d’enseignants l’ont jugée insuffisante. Nous devrions procéder
à un renouvellement des types d’exercices d’évaluation qui
puissent nous rapporter des informations justes sur la capacité
de s’exprimer habilement des nuances modales de nos
étudiants et du feet-back qui nous aidera à modifier comme il
faut la quantité d’éléments à introduire ainsi que la progression
précise.
2. Propositions pédagogiques
A partir des résultats obtenus, nous avons mieux compris les
difficultés et les besoins de l'enseignant et de l'étudiant, les
erreurs essentielles commises et leur origine, ainsi que les
souhaits de renouvellement dans le domaine de la modalité.
Notre recherche vise à apporter des propositions pédagogiques
sur divers plans: choix et programmation des éléments modaux
à enseigner, introduction des valeurs modales dans différentes
compétences de la langue, élaboration de nouveaux matériels
pédagogiques, travail d’évaluation…

- 11 -

forme d'E-learning Claroline au cours de nos expérimentations
avec l'étudiant vietnamien.
IV. PLAN DE LA THÈSE
Notre étude comporte, outre une introduction et une
conclusion, deux grandes parties.
La première partie présente les problèmes théoriques et

La première difficulté est le relativisme des appareils
conceptuels, variables d’une théorie à l’autre. La modalité
occupe une place centrale dans de nombreuses disciplines mais
ne reçoit de traitement unifié ni en philosophie, ni en logique,
ni en linguistique…
En linguistique, la modalité s’avère toujours compliquée.
Chaque linguiste en a sa propre notion, depuis Vinogradov

- 21 -

compétence, alos que 42% d’étudiants et 76% d’enseignants
optent pour la consolidation des connaissances culturelles, sans
lesquelles, d’après eux, on aura du mal à s’exprimer
correctement en matière de valeurs modales. Il faudrait aussi
multiplier des exercices d’entraînement et d’activités
intéractives pour faire prendre conscience aux étudiants et les
différences et les ressemblances des formes exprimant les
valeurs modales en langues française et vietnamienne. Pour les
connaissances linguistiques proprement dites, l’aspect
phonétique devrait être souligné car il n’y a que 42%
d’étudiants qui y accordent l’attention contre 65% en
grammaire et 79% en lexique.
De plus, les étudiants ont non seulement du mal à employer
des courbes intonatives pour exprimer des nuances modales, ils
sont aussi assez maladroits en ‘‘manipulant’’ des gestes et
mimiques accompagnateurs de la parole, ce qui mérite d’un
soin des exercices et activités bien appropriés.
- Quant aux moyens techniques d’appui, cet aspect
nous suggère des réflexions bien sérieuses : l’introduction des
éléments modaux dans le cours de français se fait

- 13 -

(1977 : 271-272), Lyons (1977 : 425), Benveniste 1966 : 258,
Gak 1986 : 133, jusqu’à Palmer (1986 : 14), Maingueneau
(1996 : 45), Kerbrat-Orrechioni (1980 : 71), J-R. Lapaire et
W. Rotgé (1995 : 373),
En vue de bien circonscrire notre champ de recherche, nous
proposons le tableau suivant:
Subjectivité Modalité
subjective Objectivité

Modalité
objective

Nous prenons la modalité subjective (illustrée par la partie
grisée) comme objet de notre recherche et tout au long de notre
travail, les problématiques de la modalité subjective vont être
envisagées minutieusement et sucessivement.

les nuances de la langue.
Il faudrait donc plus d’exercices et activités de renforcement.
Les résultats obtenus des questionnaires de l’enquête nous
permettent aussi d’avoir une vue globale sur les orientations
principales des propositions pédagogiques:
- Alors que nos étudiants expriment assez bien
l’assertion (6% seulement d’entre eux ont des problèmes avec
l’expression de l’assertion), ceux-ci ont vraiment des
difficultés dans la formulation des émotions (49% d’étudiants
et 51% d’enseignants partagent cette idée) et des intentions de
communication (40% d’étudiants et 62% d’enseignants). Une
remarque non moins intéressante laisse constater que les
garçons ont plus de difficultés en domaine d’émotions (58%),
tandis que les filles ont du mal à exprimer leurs intentions de
communication (51% ont plus ou moins des problèmes).
Il faudrait des exercices et activités destinés à cet effet.
- Nos étudiants ont moins de problèmes en exprimant
le contentement (seulement 19%), la tristesse (16%), le regret
(17%), le souhait (18%), mais ils rencontrent beaucoup de
difficultés dans l’expression de la permission (39%), de la
surprise (54%) et surtout du doute (56%).

- 18 -

servent justement de bases pour l’élaboration des propositions
pédagogiques que nous allons présenter dans la partie qui suit.
Avant d’entrer dans les propositions précises, nous aimerions
présenter sommairement des remarques générales, dégagées de
l’analyse des résultats de l’enquête en question.
D’abord, les réponses dans la partie ‘‘informations

interlocuteur est de telle façon que l'énoncé produit ou reconnu
soit organisé autour du locuteur et de lui foncièrement : un
énoncé est produit, grâce auquel vous évoquez - ou vous
renvoyez à un état de choses de telle manière que celui qui a
produit l'énoncé se porte garant - donc prêt à défendre contre
autrui ce qu'il a dit : c'est traditionnellement l'assertion. Dans
ce cas il y a nécessairement relation intersubjective et peut-être
faudrait-il corriger sur ce point ce qu'a dit Benveniste : il
faudrait parler d'intersubjectivité dans le langage. La relation
entre sujets est centrée, ramenée à 1'énonciateur qui se porte

- 16 -

garant et elle est donc articulée, organisée, centrée, ramenée à
lui de façon foncière. Alors, l’assertion a été choisi par Culioli
comme le point de départ - une base à partir de laquelle on
peut introduire des modulations. Toute assertion est un énoncé
et donc un message inter-sujets So - S1.
Voici les quatre ordres de modalité proposés par Culioli :
- Le premier ordre de modalité(µ1)prend en compte l’existence
de P ou Non-P:
- La modalité 2 (µ2) prend en compte les possibilité entre 0 ou
1 (ni l’un ni l’autre):
- La modalité 3 (µ3) prend en compte le jugement de So sur 0
ou 1:
- La modalité 4 (µ4) prend en compte la relation So - S1:
La classification ne doit pas être considérée comme linéaire ;
elle est telle que quand on observe d’un côté l’assertion,
l’interrogation ou l’injonction et d’un autre côté la modalité 4,
pour des raisons qui ne sont pas des raisons de hasard, on

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ
NGUYỄN NGỌC LƯU LY
DẠY-HỌC CÁCH BIỂU ĐẠT CÁC GIÁ TRỊ TÌNH THÁI
CHO SINH VIÊN VIỆT NAM HỌC TIẾNG PHÁP

Chuyên ngành : Lý luận và phương pháp dạy học tiếng Pháp
Mã số chuyên ngành :
LUẬN ÁN TIẾN SĨ
HÀ NỘI – 2009

- 2 -

Công trình này được hoàn thành tại trường Đại học Ngoại ngữ
- Đại học Quốc gia Hà Nội


2. Nguyễn Lân Trung - Nguyễn Ngọc Lưu Ly (2003), “Thiết
kế biên soạn giáo trình lý thuyết dạy bằng ngoại ngữ”, Tạp chí
Khoa học (T.XIX, N
o
3), ĐHQGHN, Hà Nội.
3. Nguyễn Ngọc Lưu Ly (2007), "Modalité en linguistique:
contribution à un point de vue théorique" (Tính tình thái ngôn
ngữ: đóng góp vào một quan điểm lý thuyết), Tạp chí Khoa
học (T.XXIII, N
o
1), ĐHQGHN, Hà Nội.
4. Nguyễn Ngọc Lưu Ly (2007), "Quelles normes appliquées
pour le meilleur choix de la plate-forme d'e-learning?" (Áp
dụng chuẩn nào để có thể xây dựng được hệ thống quản trị bài
giảng điện tử phù hợp?), Tạp chí Khoa học (T.XXIII, N
o
4),
ĐHQGHN, Hà Nội.
5. Nguyễn Ngọc Lưu Ly (2008), "Vers les prémarqueurs
modaux en vietnamien" (Vài suy nghĩ về phụ tố tình thái trong
tiếng Việt), Tạp chí Synergie – Gerflint, Pháp. - 3 -

I. LÝ DO LỰA CHỌN ĐỀ TÀI

Có nhiều lý do khiến chúng tôi chọn đề tài về tình thái
ngôn ngữ:
Trước tiên, cần phân biệt trong một phát ngôn phần nội

định giao tiếp của người nói với tất cả những yếu tố chủ quan
của nó đã đóng một vai trò quan trọng trong phân tích. Quả
thực, cách biểu đạt tình thái nắm giữ và tiếp tục nắm giữ một
vị trí nổi trội trong số các mối bận tâm của các nhà ngôn ngữ
và nhà sư phạm hôm nay.
Lý do thứ hai nằm ở vị thế sư phạm. Lớp học ngoại ngữ
đóng một vị trí quan trọng trong việc giúp người học hướng tới
ngoại ngữ đích. Từ nhiều năm nay, nhiều nghiên cứu đã cho
thấy những khó khăn trong việc dạy giao tiếp trong môi trường
lớp học, những giao tiếp này thường không được thực hiện
giữa cặp đôi đối thoại tương ứng, mà thường là giữa người dạy
- vốn có quyền lực trong việc thiết lập khung quan hệ, đánh giá
và người học - vốn ít khi linh hoạt hay có sáng kiến trong giao
tiếp bằng ngoại ngữ. Như vậy, việc thiết lập các giá trị tình thái
ở người học hơn bao giờ hết là một đòi hỏi vô cùng thiết yếu
để cho các tình huống giao tiếp ngày càng gần gũi với thực tế
cuộc sống. Mặt khác, vì có tồn tại nhiều dị biệt trong các
phương thức biểu đạt giá trị tình thái trong tiếng Việt và tiếng

- 25 -

- Tác động của các yếu tố biểu đạt tình thái đến các yếu
tố khác của phát ngôn
- Việc chuyển dịch các phương tiện biểu đạt tình thái
tiếng Việt sang tiếng Pháp và hệ quả sư phạm
- Mối quan hệ giữa tình thái và liên văn hoá.
Những chủ đề nói trên đòi hỏi một quỹ thời gian lớn,
một trình độ chuyên môn vững vàng mà tác giả đề tài đang cố
gắng vươn tới. Càng tham gia nghiên cứu, chúng tôi càng thấm
thía được rằng thế giới khoa học là vô tận và điều đó lại thôi

được những khiếm khuyết của đề tài này, và nghĩ chúng có thể
trở thành hướng nghiên cứu cho những công trình tiếp theo,
chẳng hạn với chủ đề về:

- 5 -

Pháp, người Việt Nam học tiếng Pháp dễ gặp phải những
vướng mắc khi muốn thể hiện sự mềm dẻo của các sắc thái
tình cảm của tiếng Việt bằng tiếng Pháp. Vậy cần phải giúp họ
"xoay sở" tốt hơn trong giao tiếp tiếng Pháp! Những nghiên
cứu gần đây, ít nhiều đề cập tới mặt dụng học, cho ta thấy hành
vi ở lời (acte illocutoire) có ý nghĩa đến chừng nào trong giao
tiếp. Việc giảng dạy tiếng nước ngoài không thể bỏ qua điều
đó. Vậy mà, những dấu hiệu tình thái lại thường xuyên bị bỏ
quên trong các lớp học tiếng trong nhiều năm qua. Ý thức
được những khó khăn và chướng ngại đang đợi chúng ta ở cuối
đường, chúng tôi tin rằng đề tài này sẽ khá thú vị và có ích, có
thể giúp được người học của chúng ta nắm bắt những kiến thức
tinh tế hơn về cách biểu đạt các giá trị tình thái trong tiếng
Pháp, để có thể thích ứng tốt hơn với các tình huống giao tiếp.

II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Công trình nghiên cứu của chúng tôi đề cập hiện trạng
của việc dạy-học cách biểu đạt các giá trị tình thái trong lớp
tiếng Pháp cho đối tượng là người Việt Nam để nhằm một mục
tiêu tham vọng hơn, đó là làm sáng tỏ các nguyên nhân sâu xa,
cho phép giải thích những khó khăn của người học Việt Nam
trong việc biểu đạt các giá trị tình thái bằng tiếng Pháp, cũng
như vạch ra các chiến lược sư phạm có lợi cho việc dạy-học

- 23 -

động việc dạy-học các giá trị tình thái từ trước đến nay qua các
đường hướng giảng dạy tiếng Pháp.

Về phương diện thực tiễn : Luận án đã có những đề
xuất đổi mới cụ thể về việc đưa các giá trị tình thái vào lớp học
tiếng Pháp của người Việt, dưới nhiều góc độ như: lựa chọn
nội dung dạy học tình thái, lên chương trình dạy học, đưa các
nội dung dạy học tình thái vào từng kĩ năng thực hành tiếng,
vào từng mục của bài học, kiểm tra đánh giá cách biểu đạt tình
thái, Đặc biệt, luận án đã nghiên cứu sâu về hạ tầng công
nghệ cùng với các giá trị sư phạm của nó, khiến cho việc đưa
các nội dung tình thái vào giờ học ngoại ngữ thêm sinh động
và hiệu quả, và phục vụ đắc lực cho học điện tử, học từ xa và
tự học.

VII. KẾT LUẬN CHUNG

Đề tài đã cho chúng tôi một cái nhìn tổng thể về phạm
trù tình thái ngôn ngữ và việc dạy học các biểu đạt các giá trị
tình thái trong lớp học tiếng Pháp qua nhiều đường hướng.
Nghiên cứu này nhằm mục đích xác định ra những vấn đề còn
tồn đọng trong việc dạy-học cách biểu đạt các giá trị tình thái
trong lớp tiếng Pháp cho người Việt Nam, và tìm ra các hướng
giải quyết để góp phần cải thiện việc dạy học tiếng Pháp.

- 22 -

thiệu, hay giải thích minh hoạ về tình thái dành cho giáo viên

Giai đoạn 1: Xác định tình huống có vấn đề và đưa ra
một số giả thuyết nghiên cứu.
Việc xác định tình huống được thực hiện qua các quan
sát tại thực địa ở một số trường đại học và qua các phỏng vấn
trực tiếp giáo viên và sinh viên.
Từ thực tiễn, chúng tôi đưa ra một số giả thuyết sau:
Giả thuyết 1: Cho đến này, cách biểu đạt các giá trị tình
thái được dạy chưa thật tốt trong giờ học tiếng Pháp tiếng nước
ngoài.
Giả thuyết 2 : Các phương thức biểu đạt giá trị tình thái
trong tiếng Pháp không có cùng một tần suất sử dụng và hiệu
ứng.
Giả thuyết 3 : Chúng ta có thể dạy và học tốt hơn cách
biểu đạt giá trị tình thái trong lớp học tiếng Pháp tiếng nước
ngoài. Hơn nữa, có thể soạn ra các bài tập và hoạt động luyện
tập cách biểu đạt giá trị tình thái dành cho người Việt học tiếng
Pháp.
Giai đoạn 2: Xác định cơ sở lý thuyết của đề tài nghiên
cứu.
Trong giai đoạn này, sau khi nghiên cứu các vấn đề lý
thuyết về tình thái và các phương thức biểu đạt tình thái trong

- 8 -

tiếng Pháp, chúng tôi đi sâu nghiên cứu vị trí của tình thái qua
các đường hướng dạy học tiếng Pháp tiếng nước ngoài.
Giai đoạn 3: Phân tích những khó khăn của người học,
nhu cầu của người dạy và người học, những lỗi tình thái hay
mắc phải và nguyên nhân của chúng, những mong muốn trong
đối mới việc dạy-học tình thái cho lớp học ngoại ngữ tiếng

vậy, việc đưa các giá trị tình thái vào trong mỗi kỹ năng cũng
rất khác nhau. Vì thế, trong đề tài này, chúng tôi đã lần lượt
vạch ra các chiến lược sư phạm và đề xuất các tiến trình cần
thiết cho từng kỹ năng đọc hiểu, nghe hiểu, diễn đạt viết và
diễn đạt nói. Ngoài ra, chúng tôi cũng đã biên soạn nhiều loại
hình hoạt động luyện tập hiểu và diễn đạt các giá trị tình thái
cho mỗi kỹ năng này.
- Ngày nay, công nghệ thông tin đã đi vào đời sống của
hàng tỉ người trên thế giới và nhanh chóng lan rộng tầm ảnh
hưởng trên mọi lĩnh vực kinh tế, xã hội… Giáo dục đào tạo
cũng không nằm ngoài guồng quay này. Do đó, việc áp dụng
công nghệ thông tin vào việc dạy học ngoại ngữ cũng có ý
nghĩa đặc biệt trong đề tài này. Các công cụ đa phương tiện có
những thế mạnh tuyệt vời trong việc làm cho dạy học nói
chung và dạy học tiếng Pháp nói riêng trở nên sinh động và
hấp dẫn hơn. Nhờ có hệ thống quản trị bài giảng điện tử có tên
là Claroline, chúng tôi đã biên soạn một số các hoạt động giới

- 20 -

các giá trị tình thái trong giao tiếp của sinh viên còn rất hạn
chế.

2. Đề xuất giáo học pháp
Những kết quả đạt được ở trên đã cho phép chúng tôi
hiểu rõ hơn những khó khăn, vướng mắc của người học, những
nhu cầu của người dạy và học, cũng như những mong muốn
đổi mới trong dạy học các giá trị tình thái.
Đề tài đã đưa ra những đề xuất đổi mới trên nhiều bình
diện: trong việc lựa chọn các yếu tố tình thái và thiết kế

Chương 1 dành cho việc trình bày các khó khăn trong
việc tiếp cận phạm trù tình thái, các quan điểm của các nhà
ngôn ngữ học và đề xuất hướng tiếp cận của tác giả luận án.
Chương 2 được dành cho việc nghiên cứu các phương
thức biểu đạt các giá trị tình thái đặc trưng trong tiếng Pháp.
Chương 3 phân tích vị trí của tình thái trong các đường
hướng dạy học tiếng Pháp để thấy được ưu nhược điểm trong
việc đưa tình thái vào giảng dạy trong lớp học tiếng Pháp.

Phần thứ hai là phần quan trọng của luận án, đề cập tới
việc dạy học cách biểu đạt các giá trị tình thái cho người Việt
học tiếng Pháp.
Phần này được chia thành hai chương: