Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008 352
ỨNG DỤNG PHẦN MỀM CROCODILE PHYSICS VÀO
THIẾT KẾ BÀI GIẢNG BÀI “THẤU KÍNH
MỎNG”CHƯƠNG TRÌNH VẬT LÝ LỚP 11 NÂNG CAO.
APPLY CROCODILE PHYSICS SOFTWARE TO DESIGN LECTURES
ARTICLE “THIN LENSES ” ENHANCING PHYSICS 11 PROGRAM.

SVTH: PHẠM PHÚ THANH SƠN
Lớp 04VL, Đại Học Sư phạm Đà Nẵng.
GVHD: NGUYỄN BẢO HOÀNG THANH
Khoa Vật Lý, Đại Học Sư phạm Đà Nẵng.
TÓM TẮT:
Đề tài này nêu ra những kết quả của việc sử dụng phần mềm Crocodile Physics nhằm thiết kế
thí nghiệm và bài giảng chương trình Vật Lý lớp 11 Nâng cao nhằm tạo ra hứng thú học tập,
giúp học sinh tin tưởng, nắm vững kiến thức bài học, giải quyết các khó khăn về thí nghiệm .
ABSTRACT:
This topic describes results of using Crocodile Physics software aims at designing experiment
and lectures enhancing physics 11 program. It not only helps pupils pay much attention to
learning and perceive their knowledge but also grip their knowledge and solve current
difficulties in experiment.
1. Mở đầu :
1.1. Lý do chọn đề tài :
Việc lồng ghép các thí nghiệm chứng minh vào các tiết dạy Vật Lý là rất cần thiết và phù
hợp với đặc trưng thực nghiệm của môn học. Tuy nhiên, để có được tất cả các dụng cụ thí
nghiệm hoàn chỉnh là yêu cầu rất khó đối với cơ sở vật chẩt các trường phổ thông hiện nay.
Trong khi đó, phần mềm Crocodile Physics (CP) gồm nhiều phiên bản với các dụng cụ thí
nghiệm về Điện, Cơ, Quang, Sóng. Bên cạnh những mô hình thí nghiệm mẫu sẵn có thì các
giáo viên còn có thể thiết kế mô hình thí nghiệm Vật Lý theo sáng tạo cá nhân. Các yếu tố

cấu trúc và nội dung phần Quang trong chương trình Vật Lý 11 (nâng cao) hiện hành. Xác
định các bước sử dụng và và phương pháp sử dụng phần mềm CP trong một tiết học.Rút ra
kết luận sư phạm nhằm sử dụng phần mềm hiệu quả và hoàn thiện hơn.
1.5. Phương pháp nghiên cứu:
+ Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Đọc, nghiên cứu sách giáo khoa, sách bài tập, sách
giáo viên Vật Lý lớp 11. Đọc, nghiên cứu các tài liệu về phương pháp dạy học Vật Lý, về thí
nghiệm Vật Lý ảo.
+ Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia: Nhờ giáo viên phổ thông có kinh nghiệm xem và
duyệt giáo án thực nghiệm, duyệt đề kiểm tra. Nhờ các thầy cô giáo góp ý cho phần vận dụng.
1.6. Những đóng góp của đề tài:
- Cơ sở lí luận về phương pháp dạy học Vật Lý sử dụng thí nghiệm ảo.
- Hướng dẫn sử dụng và vận dụng phần mềm CP vào việc soạn bài giảng và làm thí nghiệm
quang học tại trường phổ thông.
- Những kết luận sư phạm góp phần làm rõ vai trò của việc sử dụng phần mềm CP đối với
việc tích cực hóa hoạt động nhận thức của học sinh và nâng cao chất lượng dạy học.
- Xây dựng giáo án điện tử bài “Thấu kính mỏng” - Chương trình Vật Lý lớp 11 nâng cao.
2. Nội dung :
2.1. Thực trạng nghiên cứu và sử dụng thí nghiệm Vật Lý ảo :
Nhìn chung, việc giảng dạy Vật Lý hiện nay chưa thể hiện tốt các đặc trưng thực
nghiệm của môn học, rất nhiều giáo viên chưa tận dụng hết các phương tiện thí nghiệm hiện
có để tăng hiệu quả giờ dạy.
Vật Lý ở các trường phổ thông chủ yếu là Vật Lý thực nghiệm. Phương pháp của nó
chủ yếu là phương pháp thực nghiệm.Trong khi thí nghiệm thật không có điều kiện thực hiện
thì số giáo viên phổ thông biết ứng dụng thí nghiệm ảo vào dạy học Vật Lý là không nhiều.
Nguyên nhân là : Nhiều giáo viên thiếu kiến thức tin học và thiếu sự quan tâm đến sự có mặt
của làm thí nghiệm ảo; đại đa số các phần mềm thí nghiệm hiện có đều được viết bằng tiếng
nước ngoài nên các giáo viên cũng gặp nhiều khó khăn trong việc tìm hiểu và sử dụng nó cho
hiệu quả.
Mặt khác, việc các nhà quản lý giáo dục coi việc kiểm tra tình hình ứng dụng các
phương tiện thí nghiệm ảo ở trường phổ thông như một khâu tất yếu để đánh giá chất lượng

2.3.4. Làm việc với scenes :
+ Mỗi scene là nơi thiết kế và thực hiện các thí nghiệm cũng như thực hiện văn bản.
+ Điều chỉnh scenes bằng cách đưa chuột vào một vị trí bất kỳ trên scenes R_click
chọn scene properties . Tiếp theo bạn đưa chuột đến properties ( hình 2.3) ở phần side pane
có hình như sau: Hình 2.3
2.3.5. Tạo ô Popup mới :
+ R_click vào đối tượng cần chứa Popup, chọn Show / New Popup .
+ Trong popup ( hình 2.4 ) nó có thể chứa một hay nhiều khung văn bản và các thao tác
tiến hành như trên một scene.
Hình 2.4 Hình 2.5
+ Để điều chỉnh kích thước hay màu phông của Popup ta làm như đã làm với một scene.
+ Để có thể ẩn và hiện popup theo mục đích sử dụng, ta con trỏ đến đối tượng chứa popup
cần thực hiện và R_click , kích vào Show , đánh dấu tíc vào đúng popup cần xuất hiện nếu
muốn nó hiện lên và nó sẽ ẩn nếu ta bỏ dấu tíc ở popup cần thực hiện.( hình 2.5)
2.4. Một số thí nghiệm trong bài “Thấu kính mỏng”:
Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008 355

Hình 2.6 : Thí nghiệm tìm hiểu về vai trò các loại thấu kính (scene 1: mục 1)

Hình 2.7 : Thí nghiệm xác định các tiêu điểm, tiêu cự, tiêu diện (scene 1: mục 2)


là đi sâu vào thiết kế bài giảng bài “Thấu kính mỏng”.
- Đưa ra các phương pháp để sử dụng phần mềm một cách hiệu quả.
+ Qua quá trình nghiên cứu thì em xin được đưa ra một số kết luận sư phạm như sau:
- Việc sử dụng thí nghiệm ảo trong dạy học Vật Lý rèn luyện thêm kỹ năng thực hành thí
nghiệm Vật Lý , tạo hứng thú học tập cho học sinh, giúp học sinh tin tưởng và nắm vững kiến
thức hơn.
- Các thí nghiệm trong bài do giáo viên tự thiết kế bằng phần mềm CP nên sẽ phù hợp
với mục đích, nội dung bài học và phương pháp giảng dạy của mỗi giáo viên.
- Các công cụ hỗ trợ thiết kế của phần mềm rất đầy đủ, khoa học, và chính xác nên có thể
thiết kế gần như tất cả các thí nghiệm trong chương trình Vật Lý phổ thông.
- Để thu được kết quả cao khi sử dụng phần mềm này, giáo viên nên tự sáng tạo thêm các
mô hình thí nghiệm mới và kết hợp với việc hướng dẫn cho học sinh cách thiết kế và thực hiện
thí nghiệm trên phần mềm để thúc đẩy đam mê, tự học tập môn Vật Lý cho học sinh .
- Kết hợp giữa phần mềm Crocodile Physics và các phần mềm hỗ trợ khác ( Violet,
Powerpoint, đĩa thí nghiệm ảo…) để hiệu quả sư phạm cao hơn nữa .
- Tận dụng tối đa các thí nghiệm thật nếu có điều kiện thực hiện.
+ Tuy nhiên vẫn có một số khuyết điểm khi thiết kế bài “Thấu kính mỏng”:
Hình dạng của các loại thấu kính dường như là cố định không thể đổi khác : như thấu
kính hộ tụ chỉ là một loại 2 mặt lồi chứ không có dạng phẳng – lồi, lõm – lồi; bán kính cong ở
2 mặt thấu kính thay đổi riêng biệt được nên không kiểm nghiệm được công thức độ tụ của
thấu kính.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Nguyễn Đức Thâm, Phương pháp dạy học Vật lí ở trường phổ thông,NXB Đại học Sư
Phạm Hà Nội.
[2] Nguyễn Bảo Hoàng Thanh, Phương pháp giảng dạy Vật Lý.
Tuyển tập Báo cáo “Hội nghị Sinh viên Nghiên cứu Khoa học” lần thứ 6 Đại học Đà Nẵng - 2008 357