KINH TẾ PHÁT TRIỂN
PGS.TS. Nguyễn Ngọc Sơn
Khoa Kế hoạch và Phát triển
Giới thiệu môn học
 Tại sao chúng ta cần nghiên cứu Kinh tế
Phát triển (Development Economics)?
 Đối tượng và nội dung nghiên cứu của kinh
tế học phát triển là gì?
 Phương pháp nghiên cứu?
So sánh kinh tế học phát triển với kinh tế
học truyền thống và kinh tế chính trị
 Kinh tế học truyền thống: liên quan tới tính hiệu quả, sự phân phối
với chi phí thấp nhất các nguồn lực sản xuất khan hiếm và với sự gia
tăng tối ưu của các nguồn lực này qua thời gian vì thế ngày càng tạo
ra nhiều loại hàng hoá và dịch vụ
 Kinh tế chính trị: Nằm ngoài phạm vi nghiên cứu của kinh tế học
truyền thống, nó liên quân đến các quá trình tổ chức và xã hội thông
qua đó các nhóm quyền lực kinh tế và chính trị nhất định tác động
đến việc phân phối các nguồn lực sản xuất khan hiếm hiện nay và
trong tương lai, cũng như dành riêng cho lợi ích của riêng họ hay
dành cho nhiều dân cư hơn. Kinh tế chính trị vì thế liên quan với
mối quan hệ giữa lĩnh vực chính trị và kinh tế, với quan tâm đặc biệt
tới vai trò của quyền lực trong việc đưa ra các quyết định về kinh tế.
Kinh tế phát triển
 Kinh tế học phát triển (Development Economics) có
phạm vi nghiên cứu lớn hơn. Nó liên quan tới cả
việc phân phối có hiệu quả các nguồn lực sản xuất
khan hiếm, đồng thời còn phải đề cập đến các cơ
chế tổ chức kinh tế, xã hội, chính trị trong cả khu
vực tư nhân và nhà nước, cần thiết để để mang lại
những cải thiện nhanh chóng và có quy mô to lớn

nước phát triển hiện nay và tìm hiểu về mức độ liên quan của
các kinh nghiệm này đối với các nước đang phát triển đương
thời.
 Sau đó chúng ta sẽ phân tích các nguồn lực, chính sách và các
vấn đề của phát triển (nghèo đói, bất bình đẳng…)
Các nước đang phát triển và sự lựa
chọn con đường phát triển
 Sự phân chia các nước trên thế giới
 Đặc trưng của các nước đang phát triển
- Điểm khác nhau
- Điểm giống nhau
- Vòng luẩn quẩn của các nước đang phát
triển
- Lựa chọn con đường phát triển nào?
Phân loại các nước trên thế giới
 Chúng ta bắt đầu từ việc phân loại các nước
trên thế giới thành 3 nhóm:
- Thế giới thứ nhất
- Thế giới thứ hai
- Thế giới thứ ba
Hệ thống phân loại của WB
- Các nước có thu nhập cao: 11 456
- Các nước có thu nhập trung bình: 936 - 11 455
+ Các nước có thu nhập trung bình cao: 3 706 - 11 455
+ Các nước có thu nhập trung bình thấp: 936 -3 705
- Các nước có thu nhập thấp: Nhỏ hơn hoặc bằng 935
Việt Nam nằm ở nhóm nào?
Hệ thống phân loại của UN
 Dựa vào GDP bình quân đầu người
- Các nước có thu nhập cao: từ 10 000 USD trở lên

 Cơ cấu chính trị, các nhóm lợi ích và quyền lực
Các điểm giống nhau
 Mức sống thấp
 Sản lượng thấp (năng suất thấp)
 Tỷ lệ tăng dân số cao và gánh nặng phụ thuộc
 Mức thất nghiệp và bán thất nghiệp cao
 Sự phụ thuộc chủ yếu vào sản lượng nông nghiệp
và xuất khẩu sản phẩm thô
 Sự phổ biến của các thị trường không hoàn hảo và
thông tin không đầy đủ
 Sự thống trị, phụ thuộc và yếu thế trong các quan
hệ quốc tế
Vòng luẩn quẩn đói nghèo

Thu nhập thấp
Tích lũy thấp
Trình độ kỹ
thuật thấp
Năng suất thấp
Tiêu dùng thấp
KÉM PHÁT TRIỂN
Mức sống
thấp
Tự trọng
thấp
Tự do giới
hạn
KÉM PHÁT TRIỂN
Khả năng kém, động cơ yếu
Chuyển giao các giá trị vật

Sáng tạo
Việt Nam vẫn còn trong giai đoạn
đầu phát triển
class="bi x0 y0 w1 h1"
Sự thành công của Đông Á và Sự
thất bại của Đông Nam Á
 Đông Á
- Hàn Quốc, Đài Loan đều
trên 15.000 USD
- Thành công nhờ:
 Giáo dục
 Cơ sở hạ tầng và ĐTH
 Doanh nghiệp cạnh tranh
quốc tế
 Hệ thống tài chính
 Hiệu năng của nhà nước
 Công bằng
 Sau một thời gian tăng trưởng
nhanh tốc độ tăng trưởng của
các nước Đông Nam Á đã chậm
lại:
 Malaysia: 1969 – 1975 đạt trung
bình 7%/năm
 Indonesia: tăng trưởng trung
bình đạt 6,8% năm GĐ 1967 –
1996
 Nay: 4-5%
 Trong khi các nước này vẫn nằm
trong nhóm các nước có thu
nhập trung bình.