ĐẶT VẤN ĐỀ
Kiểu dáng bên ngoài của sản phẩm là một trong các yếu tố tạo nên sức hút của
sản phẩm đối với người tiêu dùng. Chính vì đặc điểm đó mà các nhà sản xuất không
ngừng thay đổi kiểu dáng, mẫu mã của sản phẩm nhằm mang đến cho người tiêu dùng
sản phẩm mới đẹp và tiện dụng. Đây là những thành quả đầu tư của chủ sở hữu. Tuy
nhiên, các hành vi xâm phạm quyền sở hữu vẫn thường xuyên xảy ra và gây rất nhiều
thiệt hại cho chủ sở hữu. Để tìm hiểu kĩ hơn về các hành vi xâm phạm và biện pháp xử
lý, trong bài tập nhóm số 2 môn Pháp luật quốc tế về sở hữu trí tuệ, nhóm 4 lớp
N01.TL2 xin được trình bày đề tài:
“Các hành vi xâm phạm kiểu dáng công nghiệp và biện pháp xử lí theo quy
định của điều ước quốc tế? Cho ví dụ minh họa”.
1
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Khái quát chung
1. Kiểu dáng công nghiệp và điều kiện bảo hộ
Theo giải thích của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) KDCN được hiểu là
“hình dáng bề ngoài mang tính chất trang trí hay thẩm mỹ của sản phẩm. Kiểu dáng có
thể bao gồm sự thể hiện dưới hình thức ba chiều ( như hình dạng hoặc bề mặt sản
phẩm) hoặc sự thể hiện dưới hình thức hai chiều ( như mẫu hoa văn, đường nét hoặc
màu sắc). KDCN được áp dụng cho nhiều loại sản phẩm của ngành công nghiệp và
tiểu thủ công nghiệp, từ dụng cụ kỹ thuật và y tế đến đồ trang sức, đồng hồ và các mặt
hàng xa xỉ khác, từ đồ gia dụng và thiết bị điện đến phương tiện vận tải và kết cấu kiến
trúc, từ kiểu dáng hàng dệt đến hàng hóa giải trí”.
Để được bảo hộ, một kiểu dáng phải đáp ứng được các điều kiện:
- Tính mới
- Tính nguyên gốc
- Khả năng áp dụng công nghiệp
- Tính sáng tạo
2. Khái quát các Điều ước quốc tế liên quan
Kiểu dáng công nghiệp là một trong những đối tượng quan trọng của quyền sở
hữu công nghiệp, việc bảo hộ KDCN đã được các quốc gia thỏa thuận, thống nhất ý chí

bị coi là xâm phạm quyền đối với kiểu dáng công nghiệp là sử dụng các kiểu dáng
công nghiệp được bảo hộ cũng như những kiểu dáng công nghiệp không khác biệt đáng
kể với kiểu dáng đó mà không được phép của chủ sở hữu, sử dụng kiểu dáng công
nghiệp mà không trả tiền đền bù theo quy định về quyền tạm thời quy định tại Điều
131 Luật Sở hữu trí tuệ 2005.
Ví dụ: Tháng 2/2010, Công ty bánh tráng Thuận Phong đã khởi kiện Công ty
bánh tráng Tiền Giang ra TAND tỉnh Tiền Giang. Theo đó, Công ty Tiền Giang đã có
hành vi sản xuất và xuất khẩu sang Mỹ gần 39.000 tấn bánh tráng nhãn hiệu “Bụi tre”,
có hình 3 cây tre màu xanh lá cây, cách thức trình bày, màu sắc gần như giống hoàn
toàn với kiểu dáng của Công ty Thuận Phong đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp bằng độc
quyền đối với kiểu dáng công nghiệp năm 2007, mục đích là thu lợi nhuận.
2. Biện pháp xử lí theo quy định của Điều ước quốc tế
a. Biện pháp hành chính- dân sự
Về biện pháp hành chính, hình thức xử phạt vi phạm hành chính về sở hữu công
nghiệp gồm các hình thức sau: Hình thức xử phạt chính là: Cảnh cáo hoặc phạt
tiền;Hình thức xử phạt bổ sung: Tước quyền sử dụng có thời hạn hoặc không có thời
hạn giấy phép có liên quan đến hoạt động sở hữu công nghiệp; Tịch thu tang vật,
phương tiện vi phạm hành chính về sở hữu công nghiệp; Các biện pháp khắc phục hậu
quả: Buộc tiêu huỷ vật phẩm, hàng hoá vi phạm; buộc loại bỏ yếu tố vi phạm trên sản
phẩm, hàng hoá, phương tiện kinh doanh
Về biện pháp dân sự: Pháp luật về SHTT nói chung đều quy định thẩm quyền của
tòa án khi áp dụng các biện pháp dân sự gồm: buộc chấm dứt hành vi xâm phạm; buộc
xin lỗi cải chính công khai, buộc thực hiện nghĩa vụ dân sự; buộc bồi thường thiệt hại;
buộc tiêu hủy hoặc buộc phân phối hoặc đưa vào sử dụng không nhằm mục đích thương
mại đối với hàng hóa, nguyên liệu, vật liệu và phương tiện được sử dụng chủ yếu để sản
xuất, kinh doanh hàng hóa xâm phạm QSHTT với điều kiện không làm ảnh hưởng đến
khả năng khai thác quyền của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ.
3
Tại Điều 44 Hiệp định TRIPs thì “các cơ quan xét xử phải có quyền ra lệnh cho
một bên trong vụ kiện chấm dứt sự xâm phạm, để cùng với các mục đích khác nhằm

- Nhằm ngăn chặn các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt ngăn
chặn hàng hóa nhập khẩu vào kênh thương mại ngay khi hoàn tất thủ tục hải quan.
- Nhằm bảo vệ các chứng cứ liên quan đến hành vi bị khiếu kiện là xâm phạm
quyền.
Tại hai Điều ước đều thống nhất rằng: khi xảy ra hành vi xâm phạm kiểu dáng công
nghiệp, nguyên đơn muốn cơ quan tư pháp ra lệnh áp dụng biện pháp tạm thời đối với
bị đơn thì nguyên đơn phải cung cấp chứng cứ có được một cách hợp lý, đủ sức thuyết
phục rằng nguyên đơn là chủ thể quyền và quyền của nguyên đơn đang bị hoặc hoặc rõ
ràng có nguy cơ bị xâm phạm theo yêu cầu của cơ quan xét xử. Đồng thời, nguyên đơn
4
sẽ phải nộp một khoản bảo đảm hoặc bảo chứng tương đương đủ để bảo vệ bị đơn và
ngăn chặn sự lạm dụng
d. Kiểm soát bên giới
Kiểm soát biên giới là một trong những biện pháp xử lí các hành vi xâm phạm quyền
sở hữu trí tuệ nói chung và xâm phạm kiểu dáng công nghệ nói riêng được quy định tại
hiệp định Trips ( điều 51 đến điều 60 mục 4 phần III), ngoài ra, còn được cụ thể hóa tại
điều 57 và 58 Luật Hải quan Việt Nam năm 2001. Theo đó thì cơ quan hải quan được
tạm đình chỉ việc làm thủ tục hải quan đối với các hàng hóa nhập khẩu, xuất khẩu mà
mình có căn cứ cho rằng hàng hóa đó có sự xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ theo yêu
cầu của chủ sở hữu quyền sở hữu trí tuệ đã được bảo hộ để ngăn chặn sự lưu thông trên
thị trường của loại hàng hóa đó. Tuy nhiên, việc yêu cầu tạm đình chỉ thủ tục hải quan
chỉ được thực hiện khi đáp ứng được những điều kiện nhất định
III. Vụ việc xâm phạm kiểu dáng công nghiệp
 Hành vi xâm phạm kiểu dáng công nghiệp:
Công ty Cổ phần xe máy, điện máy Phương Đông (gọi tắt là Công ty Phương
Đông) đã có hành vi xâm phạm kiểu dáng công nghiệp. Bởi vì:
Thứ nhất, Công ty Honda Motor (Nhật Bản) đã được Cụ sở hữu trí tuệ cấp Bằng
độc quyền kiểu dáng công nghiệp số 4306, 8924, 9658, 9032, 9189 để bảo hộ kiểu dáng
công nghiệp xe máy. Các Bằng độc quyền này đều còn thời hạn bảo hộ. Do Việt Nam
và Nhật Bản đều là thành viên của Hiệp định TRIPs, nên Việt Nam có nghĩa vụ đối xử

và Điều 26 Hiệp định TRIPs. Ngoài ra, hành vi của Công ty Phương Đông cũng vi
phạm quy định tại khoản 3 Điều 10 Hiệp định thương mại Việt Nam - Hoa kỳ, và Điều
126 Luật SHTT 2005.
 Áp dụng các biện pháp xử lý hành vi xâm phạm kiểu dáng công nghiệp
Trong vụ việc trên, Công ty Phương Đông đã bị xử phạt về hành vi xâm phạm
quyền sở hữu công nghiệp về kiểu dáng công nghiệp xe máy số tiền là 79.200.000
VNĐ, buộc tự loại bỏ các chi tiết nhựa vi phạm kiểu dáng đang được bảo hộ mà Đoàn
Thanh tra đã tạm giữ. Như vậy, Đoàn Thanh tra Bộ Khoa học và Công nghệ, căn cứ vào
Nghị định số 106/2006/NĐ-CP đã áp dụng biện pháp hành chính đối với Công ty
Phương Đông, cụ thể là xử phạt tiền và buộc tiêu hủy các chi tiết nhựa vi phạm kiểu
dáng đang được bảo hộ.
Có thể thấy, biện pháp xử lý hành vi xâm phạm của Đoàn Thanh tra là hoàn toàn
đúng đắn, hợp lý, phù hợp với quy định của pháp luật Việt Nam cũng như Hiệp định
TRIPs. Điều 46 Hiệp định TRIPs quy định: “để ngăn chặn một cách hữu hiệu các hành
vi xâm phạm, các cơ quan xét xử phải có quyền ra lệnh, mà không có bồi thường dưới
bất kỳ hình thức nào, buộc những hàng hoá xâm phạm do các cơ quan đó phát hiện
phải bị xử lý bên ngoài các kênh thương mại theo cách thức tránh gây bất cứ thiệt hại
nào cho chủ thể quyền, hoặc phải bị tiêu huỷ trừ khi việc tiêu huỷ trái với quy định của
hiến pháp hiện hành”.
Ngoài ra, nếu như Công ty Honda Motor chứng minh được rằng hành vi xâm phạm
kiểu dáng công nghiệp của Công ty Phương Đông đã gây ra thiệt hại, tổn thất cho công
ty mình thì theo quy định tại Điều 45 Hiệp định TRIPs, Công ty Phương Đông có thể
phải trả cho chủ thể quyền - Công ty Honda Motor - khoản đền bù thoả đáng để bồi
thường thiệt hại mà chủ thể quyền đã phải gánh chịu do hành vi xâm phạm của người
thực hiện hành vi xâm phạm quyền khi đã biết hoặc có cơ sở để biết điều đó.
6
KẾT LUẬN
Trong quá trình hội nhập kinh tế toàn cầu, việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ có
hiệu quả sẽ là nhân tố quan trọng thúc đẩy đầu tư nước ngoài; hạn chế và dần dần loại
bỏ tình trạng xâm phạm nghiêm trọng lợi ích của các chủ sở hữu trí tuệ, người tiêu