Website: Email : Tel : 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Năm 2008 có thể coi là dấu mốc quan trọng trong lịch sử kinh tế thế giới. Nếu
như trước đây, thế giới đã từng được chứng kiến những cuộc đại suy thoái kinh tế 29-
33, khủng hoảng tài chính 1997 thì năm 2008 cả thế giới không khỏi bàng hoàng khi
lại một lần nữa được chứng kiến cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Cơn bão tài
chính thế giới cùng với những bất ổn tiềm tàng đã đẩy hệ thống ngân hàng – mạch
máu của nền kinh tế vào một vòng xoáy nghiệt ngã. Chính sách tiền tệ có công lớn
trong việc kiểm soát lạm phát, song đã tạo những cú sốc với doanh nghiệp và chính
các ngân hàng. Phần lớn các ngân hàng phải điều chỉnh kế hoạch lợi nhuận, thậm chí
sẵn sàng đối mặt với nguy cơ thua lỗ. Tuy nhiên, lỗ lãi không hẳn đã là vấn đề đáng
ngại nhất mà trở ngại lớn nhất hiện nay là bước sang năm 2009 các ngân hàng chắc
hẳn sẽ phải đối mặt với nỗi lo canh cánh về các khoản nợ xấu khó đòi.
Được coi là một trong năm Ngân hàng thương mại hàng đầu của Việt Nam,
với 45 năm xây dựng và trưởng thành, Ngân hàng Ngoại Thương ngày càng khẳng
định được vị trí, vai trò của mình đối với nền kinh tế. Kế thừa những truyền thống tốt
đẹp đó đồng thời không ngừng hoàn thiện và vươn lên, Sở Giao Dịch Ngân hàng
Ngoại Thương Việt Nam đã xây dựng được uy tín và niềm tin cho các khách hàng
đặc biệt là các khách hàng doanh nghiệp với quy mô lớn nhỏ đến với mình và đã
được coi là một trong những chi nhánh hoạt động hiệu quả nhất trong hệ thống
NHNT VN. Năm 2008 sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, hệ thống ngân hàng
trong nước và thế giới đã phải trả giá rất lớn đồng thời thu được nhiều bài học quý
giá. Bài học từ tài chính Mỹ có lẽ là bài học đắt giá cho ngành ngân hàng. Lợi nhuận
cao luôn đi kèm với rủi ro cao – bài học ngàn năm muôn thuở. Sự sụp đổ của hàng
loạt các ngân hàng và tập đoàn tài chính lớn của Mỹ đã cảnh báo cho các ngân hàng
trên toàn cầu nói chung và Sở Giao Dịch NHNT VN nói riêng cần quan tâm tới chất
lượng các khoản vay nhất là khoản vay của các doanh nghiệp lớn nhỏ đang ngày một
gia tăng về số lượng.
Chính vì vậy vấn đề nâng cao chất lượng tín dụng vốn đã được coi là vấn đề
đáng quan tâm trong bất cứ giai đoạn phát triển nào của nền kinh tế nay càng trở nên
Sở Giao Dịch Ngân Hàng Ngoại Thương Việt Nam
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Chương I: Những vấn đề cơ bản về chất lượng cho vay của ngân
hàng thương mại.
1.1. Tổng quan về ngân hàng thương mại
1.1.1. Khái quát chung về ngân hàng thương mại
1.1.1.1. Khái niệm NHTM
Ngân hàng là một trong những tổ chức tài chính quan trọng nhất của nền kinh
tế. Trên thế giới có rất nhiều cách hiểu khác nhau về NHTM. Ở một số nước thì khái
niệm này dùng để chỉ một tổ chức tiền tệ mà hoạt động kinh doanh chủ yếu của nó là
nhận tiền gửi từ các cá nhân hay tổ chức kinh tế sau đó để cho các cá nhân hay tổ
chức khác vay lại. Một số nước quan niệm phạm vi hoạt động của các NHTM có thể
không được phép kinh doanh tổng hợp các dịch vụ khác như đầu tư tài chính, cung
cấp dịch vụ cho các nhóm ngành nghề riêng biệt. Trong khi đó, một số nước khác thì
lại cho rằng NHTM là NH được phép kinh doanh tổng hợp tất cả các dịch vụ NH.
Theo pháp luật nước Mỹ, bất kỳ một tổ chức nào cung cấp tài khoản tiền gửi
cho phép khách hàng rút tiền theo yêu cầu (như bằng cách viết séc hay bằng việc rút
tiền điện tử) và cho vay đối với các tổ chức kinh doanh hay cho vay thương mại sẽ
được xem là một NHTM.
Theo Luật NH của Pháp năm 1941: NHTM là những xí nghiệp hay cơ sở hành
nghề thường xuyên nhận của công chúng dưới hình thức ký thác hay hình thức khác
các số tiền mà họ dùng cho chính họ và các nghiệp vụ chiết khấu, tín dụng hay tài
chính.
Luật pháp của Đan Mạch lại coi: NHTM là nơi thực hiện các nghiệp vụ thiết
yếu bao gồm: thu nhận tiền ký thác, buôn bán vàng bạc, hành nghề thương mại và các
giá trị địa ốc, các phương tiện tín dụng và hối phiếu; bảo lãnh các món nợ; thực hiện
các nghiệp vụ chuyển ngân; đứng ra bảo hiểm, bảo đảm ký quỹ; tham dự và thiết lập
các xí nghiệp.
Theo Luật các tổ chức tín dụng của Việt Nam thì: NHTM là tổ chức kinh
này thường gặp rủi ro lớn khi ngành hoặc lĩnh vực hoạt động mà ngân hàng phục vụ
sa sút.
Căn cứ vào quy mô và lĩnh vực hoạt động, bao gồm
- NHTM bán buôn, là NHTM mà hoạt động của nó chủ yếu với khách hàng
lớn với số lượng giao dịch nhỏ nhưng giá trị giao dịch lại rất lớn và thường tập trung
tại các trung tâm thương mại.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- NHTM bán lẻ, là NHTM mà hoạt động chủ yếu của nó với các khách hàng là
các doanh nghiệp vừa và nhỏ và các khách hàng cá nhân.
Căn cứ vào cơ cấu tổ chức
- Ngân hàng sở hữu công ty: là ngân hàng nắm giữ phần vốn chi phối của
công ty, cho phép ngân hàng được quyền tham gia quyết định các hoạt động cơ bản
của công ty.
- Công ty sở hữu ngân hàng: một số tập đoàn kinh tế thường tổ chức thành lập
ngân hàng nhằm cung cấp dịch vụ tài chính cho các đơn vị thành viên của tập đoàn
và ngoài tập đoàn.
Căn cứ vào tính chất sở hữu:Các NHTM tồn tại dưới nhiều dạng sở hữu
khác nhau như NHTM quốc doanh, NHTM tư nhân, NHTMCP, NHTM liên doanh và
chi nhánh NHTM nước ngoài.
1.1.2. Các hoạt động cơ bản của ngân hàng thương mại
1.1.2.1. Hoạt động huy động vốn
Huy động vốn được coi là hoạt động cơ bản, thường xuyên và quan trọng,
mang tính chất sống còn đối với bất kỳ một NHTM nào. Huy động vốn không những
tạo ra nguồn vốn lớn và chủ yếu cho NHTM mà còn tạo ra nguồn vốn cho đầu tư phát
triển nền kinh tế. Theo luật pháp cho phép, các NHTM được phép huy động vốn
thông qua các hình thức sau đây:
- Nhận tiền gửi có kỳ hạn và không kì hạn của các tổ chức và cá nhân trong
nền kinh tế
- Phát hành giấy tờ có giá để huy động có kỳ hạn và có mục đích sử dụng
NH thực hiện mở tài khoản giao dịch cho các khách hàng gửi tiền và thực hiện
chi trả theo lệnh của khách hàng thông qua tài khoản séc. Các tiện ích của thanh toán
không dùng tiền mặt như an toàn, nhanh chóng, chính xác, tiết kiệm chi phí đã góp
phần rút ngắn chu kỳ kinh doanh, tăng hiệu quả sử dụng vốn. Chính điều này đã thu
hút khách hàng, mở ra một loại hình dịch vụ mới, quan trọng nhất đó là tài khoản tiền
gửi giao dịch, cho phép người gửi tiền có thể phát hành séc thanh toán cho việc mua
hàng hoá dịch vụ. Đây được xem là một trong những bước đi quan trọng nhất trong
công nghiệp NH và cùng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin thì
nhiều thể thức thanh toán được phát triển như uỷ nhiệm chi, nhờ thu, L/C, thanh toán
bằng điện, thẻ…
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Đây là hoạt động quan trọng và có tính đặc thù của NHTM, nhờ hoạt động
này mà các giao dịch thanh toán của toàn bộ nền kinh tế được thực hiện thông suốt và
thuận lợi, đồng thời thông qua hoạt động này mà góp phần làm giảm lượng tiền mặt
lưu hành trong nền kinh tế.
1.1.2.4. Các loại hình dịch vụ khác
Bên cạnh các mảng hoạt động chính nói trên, các NHTM còn thực hiện các
dịch vụ khác theo yêu cầu của khách hàng như: quản lý ngân quỹ, bảo lãnh, cho thuê
tài chính, góp vốn mua cổ phần, kinh doanh ngoại tệ, vàng, chứng khoán, bảo quản
vật có giá, cung cấp các dịch vụ uỷ thác và đại lý, cung ứng dịch vụ tư vấn tài chính
tiền tệ, bảo hiểm…
1.2. Hoạt động cho vay doanh nghiệp tại ngân hàng thương mại
1.2.1. Khái niệm
Cho vay là hoạt động chủ chốt của NHTM để tạo ra lợi nhuận. Trong đó, cho
vay doanh nghiệp có thể nói là hoạt động quan trọng nhất trong hoạt động của
NHTM, vì vậy chúng ta cần nắm rõ về hoạt động này tại NHTM.
Có thể hiểu hoạt động cho vay doanh nghiệp là hình thức cấp tín dụng, theo
đó, tổ chức tín dụng giao cho doanh nghiệp vay một khoản tiền để sử dụng vào mục
đích và thời hạn nhất định theo thoả thuận và nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi.
sản của người vay. Trong trường hợp xét thấy kém an toàn, ngân hàng đòi hỏi người
vay phải có tài sản đảm bảo khi vay.
1.2.3. Phân loại hoạt động cho vay doanh nghiệp của NHTM
Hoạt động cho vay của NHTM rất đa dạng, tuỳ theo góc độ nhìn nhận khác
nhau mà hoạt động này được phân chia theo các tiêu thức khác nhau:
Căn cứ vào thời hạn cho vay: chia ra thành
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- Cho vay ngắn hạn: là loại cho vay có thời hạn đến 12 tháng, được sử dụng để
bù đắp thiếu hụt vốn lưu động của các doanh nghiệp và các nhu cầu chi tiêu ngắn hạn
của các cá nhân.
-Cho vay trung, dài hạn: là loại cho vay có thời hạn trên 12 tháng, chủ yếu
được sử dụng để tài trợ cho tài sản cố định, hình thành vốn lưu động thường xuyên
cho các doanh nghiệp, đáp ứng các nhu cầu như xây dựng nhà ở, các thiết bị có thời
gian thu hồi, sử dụng lâu, xây dựng các xí nghiệp mới.
Việc phân chia các khoản cho vay theo thời hạn cho vay như trên cũng chỉ
mang tính chất tương đối vì nhiều khoản cho vay không xác định trước được chính
xác thời hạn. Phân chia khoản cho vay theo thời gian có ý nghĩa quan trọng đối với
ngân hàng vì thời gian liên quan mật thiết đến tính an toàn và khả năng sinh lợi của
tài sản.
Căn cứ vào mục đích: bao gồm
- Cho vay bất động sản: là loại cho vay dài hạn liên quan tới mua sắm và
xây dựng bất động sản, nhà ở trong lĩnh vực thương mại, công nghiệp và dịch vụ.
- Cho vay công nghiệp và thương mại: là loại cho vay ngắn hạn để bổ sung
vốn lưu động cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực này.
- Cho vay nông nghiệp: là loại hình cho vay để trang trải các chi phí về phân
bón, thuốc trừ sâu, giống cây trồng, thức ăn gia súc.
…v.v…
Căn cứ vào mức độ tín nhiệm với khách hàng: bao gồm
- Cho vay không bảo đảm: là loại cho vay không có tài sản thế chấp, cầm
nghiệp của các NH đều gồm có các bước sau:
(1) Lập hồ sơ cấp tín dụng
Đây là khâu căn bản đầu tiên của quy trình tín dụng, nó được thực hiện ngay
sau khi cán bộ tín dụng tiếp xúc với khách hàng có nhu cầu vay vốn. Lập hồ sơ tín
dụng là khâu quan trọng vì nó là khâu thu thập thông tin làm cơ sở để thực hiện các
khâu sau, đặc biệt là khâu phân tích và ra quyết định cho vay.
Nhìn chung, một bộ hồ sơ đề nghị cấp tín dụng cần thu thập từ khách hàng
những thông tin sau:
♦ Thông tin về năng lực pháp lý và năng lực hành vi của khách hàng
♦ Thông tin về khả năng sử dụng và hoàn trả vốn của khách hàng
♦ Thông tin về bảo đảm tín dụng
(2) Phân tích tín dụng
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Phân tích tín dụng là phân tích khả năng hiện tại và tiềm tàng của khách hàng
về sử dụng vốn tín dụng, khả năng hoàn trả và khả năng thu hồi vốn vay cả gốc và
lãi. Phân tích tín dụng lại bao gồm các bước khác nhau nhằm mục tiêu phát hiện ra
những trường hợp có thể gây ra rủi ro cho ngân hàng, tiên lượng khả năng kiểm soát
những loại rủi ro đó và dự kiến những biện pháp phòng ngừa và hạn chế thiệt hại có
thể xảy ra. Bên cạnh đó, việc phân tích tín dụng còn quan tâm tới việc kiểm tra tính
chân thực của hồ sơ vay vốn mà khách hàng cung cấp, từ đó nhận định về thái độ trả
nợ của khách hàng nhằm làm cơ sở quyết định cho vay.
Đây có thể coi là bước quan trọng nhất, quyết định chất lượng của phân tích
tín dụng. Nội dung chủ yếu là thu thập và xử lý các thông tin liên quan đến khách
hàng bao gồm năng lực sử dụng vốn vay và uy tín, khả năng tạo ra lợi nhuận và
nguồn ngân quỹ, quyền sở hữu các tài sản và các điều kiện kinh tế khác có liên quan
đến người vay.
NH có thể sử dụng các phương pháp chủ yếu để thu thập và xử lý thông tin
như: phỏng vấn trực tiếp, mua hoặc tìm kiếm các thông tin qua các trung gian hoặc
thông qua các thông tin có được từ báo cáo của doanh nghiệp.
gây thiệt hại về tài chính. Trong khi loại sai lầm thứ hai lại khiến NH mất đi cơ hội
cho vay và thiệt hại về uy tín.
Chính vì vậy để đưa ra được quyết định đúng đắn trong cho vay đối với khách
hàng doanh nghiệp, ngân hàng cần phải chú trọng tới hai vấn đề:
Thu thập và xử lý thông tin một cách đầy đủ và chính xác làm làm cơ sở để
ra quyết định
Trao quyền quyết định cho một hội động tín dụng hoặc những người có
năng lực phân tích và phán quyết
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
(4) Giải ngân
Sau khi hợp đồng tín dụng được ký kết, NH sẽ tiến hành giải ngân . Giải ngân
là phát tiền vay cho khách hàng trên cơ sở mức tín dụng đã cam kết trong hợp đồng.
Mặc dù là khâu kế tiếp của quyết định tín dụng nhưng giải ngân cũng được coi là một
khâu quan trọng vì có thể góp phần phát hiện và chấn chỉnh kịp thời nếu có sai sót ở
các khâu trước. Cách thức giải ngân cũng góp phần kiểm tra và kiểm soát xem vốn
tín dụng có được sử dụng đúng mục đích cam kết không. Nguyên tắc giải ngân luôn
gắn liền vận động tiền tệ với vận động hàng hoá hoặc dịch vụ đối ứng nhằm đảm bảo
khả năng thu hồi nợ sau này. Mặc dù vậy, quá trình giải ngân của ngân hàng cũng
phải tuân thủ nguyên tắc đảm bảo thuận lợi tránh gây khó khăn và phiền hà cho
khách hàng.
(5) Giám sát tín dụng
Giám sát tín dụng nhằm đảm bảo cho các khoản vay được khách hàng sử dụng
đúng mục đích đã cam kết. Đây được coi là khâu khá quan trọng, thực hiện khâu này
cũng có nghĩa là giúp NH phát hiện và chấn chỉnh kịp thời những sai phạm có thể
ảnh hưởng tới khả năng thu hồi nợ sau này. NH có thể áp dụng các phương pháp
giám sát tín dụng khác nhau như:
• Giám sát hoạt động tài khoản của khách hàng tại ngân hàng
• Phân tích các báo cáo tài chính của khách hàng theo định kỳ
• Giám sát khách hàng thông qua việc trả lãi định kỳ
1.2.5. Vai trò hoạt động cho vay doanh nghiệp của NHTM
Hoạt động cho vay doanh nghiệp của NHTM là hoạt động cung cấp vốn
cho nền kinh tế, đáp ứng nhu cầu vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của các chủ
thể trong nền kinh tế. NHTM đứng ra huy động các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi từ
mọi cá nhân, tổ chức và các thành phần kinh tế, từ đó cho vay đáp ứng nhu cầu vốn
cho quá trình tái sản xuất. Nhờ có vốn vay của NHTM mà các doanh nghiệp lớn nhỏ
trong nền kinh tế có điều kiện mở rộng sản xuất, cải tiến kỹ thuật, nâng cao hiệu quả
kinh doanh.
Hoạt động cho vay đặc biệt là hoạt động cho vay doanh nghiệp là hoạt
động cơ bản, tạo ra thu nhập chủ yếu cho NHTM. Thông qua nghiệp vụ cho vay
doanh nghiệp, các NH thu được tiền lãi vay, là nguồn bù đắp cho chi phí huy động
vốn, tạo ra nguồn thu nhập lãi ròng chiếm tỷ trọng lớn trong tổng thu nhập của NH.
Với các NHTM hiện đại, sự tăng lên của thu nhập từ các hoạt động cung ứng dịch vụ
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
khác đang ngày càng chiếm vị trí quan trọng trong thu nhập của NH. Tuy nhiên, các
nghiệp vụ truyền thống của NH vẫn giữ vai trò chủ chốt vì đây là hoạt động thiết lập
quan hệ giữa NH và khách hàng, là cơ sở để khách hàng sử dụng các dịch vụ tài
chính cung ứng từ NH.
1.3. Chất lượng cho vay doanh nghiệp của ngân hàng thương mại
1.3.1. Khái niệm
Chất lượng cho vay doanh nghiệp là tổng hợp của nhiều yếu tố cấu thành nên
và vì vậy nó được coi là một tiêu chí khó mà đạt được. Trước tiên để hiểu thế nào là
chất lượng cho vay doanh nghiệp chúng ta phải tìm hiểu rõ thế nào là chất lượng.
Chúng ta đều được nghe rất nhiều về khái niệm “chất lượng” trong cuộc sống
hàng ngày. Khi đời sống ngày càng được cải thiện thì từng cá nhân có nhu cầu nâng
cao chất lượng cuộc sống, khi thị trường ngày càng có nhiều doanh nghiệp cạnh tranh
lẫn nhau thì các doanh nghiệp có nhu cầu nâng cao chất lượng sản phẩm.Vậy chất
lượng là gì, nó được đo lường bằng cách nào và việc đo lường chúng có ý nghĩa ra
sao?
vay). Chất lượng tín dụng của NHTM đồng nghĩa với việc quản lý, đảm bảo an toàn
tài sản thể hiện trên bảng cân đối kế toán của NHTM.
■ Chất lượng cho vay doanh nghiệp
Có thể hiểu chất lượng cho vay doanh nghiệp là một khái niệm tổng hợp.
Trước đây, chất lượng cho vay doanh nghiệp chỉ được hiểu là sự an toàn trong
cho vay tức là khả năng thu hồi vốn gốc và lãi đầy đủ và đúng hạn. Chất lượng cho
vay cao khi khả năng thu hồi vốn của các khoản vay lớn, tổn thất do các khoản vay
gây ra nhỏ.
Tuy nhiên khi nền kinh tế ngày càng phát triển mạnh mẽ trong xu thế hội nhập
với nền kinh tế quốc tế thì quan niệm về chất lượng cho vay doanh nghiệp cũng được
thay đổi theo để phản ánh đầy đủ, chính xác và toàn diện hơn, khái niệm về chất
lượng cho vay doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở việc đảm bảo an toàn cho các
khoản vay tức là nhìn nhận trên giác độ ngân hàng mà chất lượng cho vay doanh
nghiệp đã được nhìn nhận và đánh giá trên nhiều mặt khác như sự đáp ứng tốt nhất
các yêu cầu của khách hàng, sự hạn chế tới mức thấp nhất những rủi ro tín dụng đảm
bảo sự tồn tại, phát triển của ngân hàng và phù hợp với sự phát triển kinh tế xã hội.
Trên giác độ ngân hàng: Chất lượng cho vay doanh nghiệp được hiểu trước
hết là các khoản cho vay phải đáp ứng được yêu cầu của khách hàng trên cơ sở tuân
thủ mọi nguyên tắc cho vay, đem lại lợi nhuận cho ngân hàng nhưng vẫn đảm bảo an
toàn cho hoạt động ngân hàng. Bên cạnh đó chất lượng cho vay còn thể hiện ở lợi
nhuận gia tăng, tỷ lệ NQH, nợ xấu ngày càng giảm, sự phù hợp về cơ cấu giữa tín
dụng ngắn, trung và dài hạn…
Trên giác độ khách hàng: Chất lượng cho vay doanh nghiệp thể hiện ở chỗ
đáp ứng tốt nhu cầu về vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp với
mức lãi suất và thời hạn cho vay hợp lý, thủ tục đơn giản gọn nhẹ, tiết kiệm thời gian
và tiền bạc đem đến sự hài lòng, tin cậy cho khách hàng doanh nghiệp đồng thời thu
hút được nhiều khách hàng đến với ngân hàng.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Trên giác độ nền kinh tế: Ngân hàng cho các doanh nghiệp vay vốn nhằm
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
có ảnh hưởng rất lớn tới chất lượng cho vay của NH. Danh mục cho vay càng đa
dạng và hợp lý thì càng góp phần phân tán rủi ro trong cho vay doanh nghiệp đảm
bảo an toàn và hiệu quả trong hoạt động của NH.
Sự tuân thủ các quy định và chính sách tín dụng của NHNN và của
chính Ngân hàng
Sự tuân thủ các quy định và chính sách tín dụng thể hiện sự chấp hành nghiêm
túc của NH, điều này giúp NH giảm thiểu nợ xấu tránh được nguy cơ rủi ro bởi các
quy định và chính sách tín dụng mà NHNN và bản thân NH đưa ra vốn được xây
dựng cặn kẽ, cẩn thận, tỉ mỉ và đồng thời được đúc rút, sửa đổi sau nhiều năm hoạt
động của NH, chỉ cần cán bộ NH không chú trọng hoặc vì lợi ích trước mắt mà cho
vay bỏ qua các quy định hay thủ tục cần thiết đều đẩy NH gặp rủi ro bất cứ lúc nào.
Nhìn vào sự tuân thủ nghiêm ngặt chặt chẽ của các cán bộ tín dụng trong NH, KH có
thể đánh giá được chất lượng hoạt động của NH đó. Làm được điều đó có nghĩa là
NH đã đảm bảo được sự tin cậy cho KH đi vay, KH gửi tiền và các KH sử dụng các
dịch vụ khác của NH cũng như đảm bảo được sự an toàn và hiệu quả trong cho vay.
Chính vì lý do đó mà việc tuân thủ các quy định và chính sách tín dụng của NHNN
và của bản thân NH được coi là một trong những chỉ tiêu định tính đánh giá chất
lượng cho vay của NH.
Sự đáp ứng các yêu cầu của khách hàng về chất lượng dịch vụ cung
cấp cho khách hàng
Một ngân hàng được coi là có chất lượng cho vay tốt là NH luôn phục vụ hết
mình vì khách hàng của mình, đáp ứng nhu cầu tốt nhất cho khách hàng. Sự đáp ứng
các yêu cầu của khách hàng về chất lượng dịch vụ cho vay thể hiện ở chỗ NH đảm
bảo được vốn cho quá trình sản xuất kinh doanh của khách hàng vay vốn với thủ tục
đơn giản, gọn nhẹ, tiết kiệm thời gian và chi phí cho khách hàng với lãi suất, thời
hạn cho vay và kỳ hạn cho vay hợp lý, thu hút được nhiều khách hàng nhưng vẫn
đảm bảo nguyên tắc tín dụng.
Đây là chỉ tiêu phản ánh mức độ thoả mãn của khách hàng khi sử dụng dịch
Chỉ tiêu Nợ quá hạn
NQH là khoản nợ mà khách hàng không trả được khi đã đến hạn thoả thuận
ghi trên hợp đồng tín dụng. Khi một món nợ không trả được vào kỳ hạn nợ, toàn bộ
nợ gốc còn lại của hợp đồng sẽ được chuyển thành NQH. Chỉ tiêu này được sử dụng
rất phổ biến và phản ánh cơ bản về chất lượng cho vay của NH.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Rủi ro từ các khoản vay không được hoàn trả đúng hạn có thể từ các nguyên
nhân khác nhau NH phải chấp nhận trong quá trình đáp ứng các nhu cầu tín dụng.
Ngoài ra, theo đuổi mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận NH luôn mong muốn mở rộng quy
mô cho vay, do vậy nếu NH không chấp nhận một tỷ lệ NQH cũng có nghĩa là bỏ qua
các cơ hội sinh lời. Vì vậy đánh giá chất lượng cho vay của từng NH dựa trên số dư
hay tỷ lệ NQH đòi hỏi phải xem xét gắn liền với các điều kiện hoạt động của NH.
Các chỉ tiêu này được sử dụng bao gồm các số đo tuyệt đối về tổng dư NQH
và các tỷ lệ của số dư NQH với tổng số tiền cho vay, có thể gắn với từng nhóm khách
hàng, từng lĩnh vực, nhóm ngành nghề mà NH tài trợ. Nếu tính theo tỷ lệ có các chỉ
tiêu sau:
- Chỉ tiêu về tỷ lệ Nợ quá hạn trên Tổng dư nợ
NQH
Tỷ lệ NQH = ×100%
Tổng dư nợ
Tỷ lệ này càng nhỏ thể hiện chất lượng cho vay càng cao. Thông thường, một
NH đảm bảo an toàn trong cho vay thì tỷ lệ này không vượt quá 5% so với tổng dư
nợ.
- Chỉ tiêu về tỷ lệ Nợ xấu trên Tổng dư nợ
Dư nợ xấu
Tỷ lệ nợ xấu = ×100%
Tổng dư nợ
Theo quyết định 493 của NHNN Việt Nam, việc đánh giá chất lượng cho vay
doanh nghiệp của NHTM có thể sử dụng chỉ tiêu nợ xấu là các khoản nợ bị xếp vào
(1) Thu lãi từ cho vay doanh nghiệp trên
tổng dư nợ
=
Thu lãi từ hoạt động cho vay DN
Dư nợ cho vay DN
Chỉ tiêu này phản ánh một đồng dư nợ trong hoạt động cho vay doanh nghiệp
tạo ra được bao nhiêu đồng thu lãi từ hoạt động cho vay doanh nghiệp. Chỉ tiêu này
càng cao càng phản ánh các khoản cho vay doanh nghiệp có chất lượng tốt. Thu lãi
cao là dấu hiệu tốt nhưng chưa thể khẳng định ngân hàng kinh doanh có hiệu quả nếu
thu lãi thấp hơn chi lãi. Chính vì vậy khi đánh giá khả năng sinh lãi từ hoạt động cho
vay doanh nghiệp làm cơ sở đánh giá chất lượng cho vay của NHTM thì ngoài việc
căn cứ vào chỉ tiêu thu lãi từ cho vay doanh nghiệp thì cần phải căn cứ vào chỉ tiêu
thứ hai đó là chỉ tiêu lợi nhuận thu được từ hoạt động cho vay doanh nghiệp của
NHTM.
Thu lãi từ hoạt động CV DN- Chi lãi từ hoạt động CVDN
(2) Lợi nhuận =
từ hoạt động CVDN Tổng dư nợ
Chỉ tiêu này phản ánh một đồng dư nợ trong hoạt động cho vay doanh nghiệp
tạo ra được bao nhiêu đồng lợi nhuận. Chỉ tiêu này càng cao càng phản ánh các
khoản cho vay doanh nghiệp càng có chất lượng tốt.
Khả năng sinh lãi trong hoạt động cho vay doanh nghiệp là một trong những
chỉ tiêu định lượng quan trọng để đánh giá chất lượng cho vay doanh nghiệp của
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
ngân hàng thương mại. Khả năng sinh lãi trong hoạt động cho vay doanh nghiệp
được đo lường bởi hai tỷ số cơ bản trên. Tuy nhiên muốn đánh giá một cách khoa học
và toàn diện chất lượng cho vay doanh nghiệp của NHTM thì chúng ta cần kết hợp
tất cả các chỉ tiêu định tính và định lượng kể trên để có thể đưa ra được một kết luận
chính xác.
1.4. Các nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng cho vay doanh nghiệp tại ngân
Trình độ năng lực của cán bộ tín dụng
Con người bao giờ cũng là yếu tố quyết định chất lượng cho vay nói riêng và
hoạt động NH nói chung. Do đặc thù của hoạt động cho vay liên quan đến mọi
ngành nghề, mọi thành phần kinh tế, nên đòi hỏi cán bộ tín dụng phải có đủ trình độ
chuyên môn nghiệp vụ và trình độ hiểu biết về chính trị, kinh tế - xã hội.
Trình độ chuyên môn nghiệp vụ được hiểu là trình độ nắm bắt chủ trương,
chính sách của nhà nước, của bản thân NH, khả năng thẩm định khách hàng, phương
án sản xuất kinh doanh để có thể thực hiện đúng và đủ để đảm bảo chất lượng cho
hoạt động cho vay.
Công nghệ ngân hàng
Công nghệ ngân hàng ảnh hưởng không nhỏ tới tất cả các hoạt động của NH,
bao gồm cả hoạt động tín dụng. Những ngân hàng có cơ sở vật chất kỹ thuật tốt, các
giao dịch diễn ra nhanh chóng, thuận lợi sẽ tạo được uy tín tốt và thu hút được nhiều
khách hàng. Do đó hoạt động cho vay cũng được tiến hành nhanh chóng và hiệu quả
hơn.
1.4.2. Nhân tố thuộc về khách hàng
Năng lực pháp lý, tư cách đạo đức và năng lực tài chính của khách
hàng vay vốn
Đây là điều kiện đầu tiên của việc xác lập một khoản vay. Một khách hàng
chưa đủ năng lực pháp lý, tư cách đạo đức cũng như yếu về năng lực tài chính thì
chắc chắn sẽ mang lại rủi ro cho NH. Một khi khách hàng chưa đủ năng lực pháp lý,
dẫn đến việc vay mượn giữa hai bên không được pháp luật thừa nhận thì việc thu hồi
khoản vay sẽ rất khó khăn.
Tính khả thi trong phương án sản xuất kinh doanh của khách hàng
Khi khách hàng đã xây dựng được phương án sản xuất kinh doanh khả thi thì
bản thân khách hàng cũng thấy được đường hướng công việc của mình, đảm
bảo vững chắc nguồn trả nợ gốc và lãi cho NH. Tỷ lệ vốn tự có của khách
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Copyright: Tài liệu đại học ©