1
VẤN ĐỀ CẢI TIẾN BỘ MÁY NHÀ NƯỚC TRONG
TÁC PHẨM “THÀ ÍT MÀ TỐT” CỦA V.I.LÊNIN
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Cải tiến bộ máy nhà nước là một hoạt động mang tính tất yếu của mỗi quốc
gia, mỗi dân tộc muốn tồn tại và phát triển. Quốc gia đó có thể là quốc gia
phong kiến, tư sản hay chủ nghĩa xã hội thì nhiệm vụ cải tiến bộ máy nhà
nước luôn phải đặt lên hàng đầu. Lênin đã từng nói: việc giành chính quyền đã
khó, giữ được chính quyền lại càng khó hơn. Do vậy, sự suy hay thịnh của một
quốc gia phụ thuộc rất nhiều vào chính sách cải cách của nhà nước đó. Tuy
nhiên, cải cách như thế nào? mục tiêu, nguyên tắc, nội dung cải cách ra sao để
mang lại hiệu quả cao nhất lại là một bài toán khó cho bất kỳ một nhà lãnh đạo
nào của đất nước. Tất cả những vấn đề trên đều được Lênin luận bàn trong tác
phẩm : “Thà ít mà tốt”. Tác phẩm là cở sở lý luận quan trọng giúp cho việc cải
cách bộ máy nhà nưóc không chỉ với nước Nga Xô Viết mà còn còn hỗ trợ đắc
lực giúp cho các nước trên thế giới trong đó có Việt Nam trong việc học hỏi
những lý luận đó để áp dụng vào công cuộc cải cách bộ máy nhà nước. Trong
xu thế hội nhập kinh tế thế giới, đa phương hóa, đa dạng hóa các mối quan hệ
quốc tế càng thúc đẩy Việt Nam phải đẩy mạnh hơn nữa công cuộc cải cách bộ
máy nhà nước đặc biệt là cải cách thủ tục hành chính sao cho có hiệu quả, tạo
tiền đề cho kinh tế, chính trị, xã hội phát triển. Vì vậy, việc nghiên cứu tác
phẩm “Thà ít mà tốt” của Lênin không chỉ là nguồn tài liệu quý báu giúp cho
công tác nghiên cứu, học tập mà còn giúp cho Việt Nam có thể vận dụng
2
những tư tưởng đó trong sự nghiệp cải cách, đổi mới đất nước của mình. Đồng
thời qua tác phẩm này chúng ta có thể rút ra được nhiều bài học kinh nghiệm
quý báu trong hoạt động quản lý trên nhiều mặt, nhiều lĩnh vực của đời sống,
xã hội cũng như trong học tập.
Đó cũng chính là lý do tác giả lựa chọn đề tài: Vấn đề cải tiến bộ máy nhà
nước trong tác phẩm “Thà ít mà tốt” để nghiên cứu.

4
NỘI DUNG
Chương I
TƯ TƯỞNG CỦA LÊNIN VỀ CẢI TIẾN BỘ MÁY NHÀ NƯỚC
1.1 Cơ sở của việc cải tiến bộ máy nhà nước trong tác phẩm “Thà ít mà tốt”
Những tác phẩm đề cập về vấn đề nhà nước cách mạng của Lênin như:
Hai sách lược của Đảng dân chủ- xã hội trong cách mạng dân chủ; Những
nhiệm vụ trước mắt của chính quyền xô viết; Thà ít mà tốt; Đã đề cập đến
nhiều khía cạnh, trên những góc độ khác nhau về xây dựng một nhà nước kiểu
mới của giai cấp vô sản sau khi giành được chính quyền. Đặc biệt tác phẩm
“Thà ít mà tốt” đã được Lênin chuẩn bị kỹ với nhiều nội dung cụ thể để xây
dựng một nhà nước vững mạnh trong điều kiện Đảng cộng sản cầm quyền.
Bởi vì vấn đề nhà nước là vấn đề rất quan trọng có ý nghĩa lớn lao đối với giai
cấp vô sản - lần đầu tiên quản lý nhà nước. Mặt khác, việc xây dựng, củng cố
nhà nước sẽ đụng đến vấn đề bộ máy, con người, đến nền nếp hoạt động của
bộ máy nhà nước kiểu cũ.
Tác phẩm viết năm 1923 tức là khoảng hơn năm năm sau Cách mạng
tháng Mười thành công. Lênin đã đề cập đến nhiều nội dung: Đánh giá về nhà
nước xô viết sau hơn năm năm tồn tại - đó là nhà nước khác hẳn nhà nước tư
sản về cả 3 mặt bản chất, tính chất, vai trò lịch sử. Bản chất: nhà nước xô viết
là nhà nước chuyên chính vô sản về mặt giai cấp; Tính chất: là nhà nước công
nông đầu tiên trên thế giới - nhà nước của giai cấp công nhân và nhân dân lao
động - nhà nước dân chủ nhân dân; Vai trò: là nhà nước vô sản- được sáng tạo
ra và là một phát minh vĩ đại nhất của loài người.
5
Trong báo cáo chính trị của Ban chấp hành trung ương Đảng cộng sản
Bôn sê vích Nga ngày 27/3/1922 – Lênin chỉ rõ: “trong hàng mấy trăm năm
nay, người ta đã xây dựng lên nhà nước theo kiểu tư sản, và đây là lần đầu
tiên, chúng ta đã tìm ra một hình thức nhà nước không phải tư sản…dẫu cho
bộ máy nhà nước của chúng ta còn kém cỏi, nhưng nó đã được sáng tạo ra, đó

xã hội mới, một kỷ nguyên mới.
Người viết: “Trong hàng mấy trăm năm nay người ta đã xây dựng lên
những nhà nước theo kiểu tư sản và đây là lần đầu tiên, chúng ta đã tìm ra một
hình thức nhà nước không phải tư sản… Dẫu cho bộ máy nhà nước của chúng
ta còn kém cỏi, nhưng nó đã được sáng tạo ra, đó là một phát minh lịch sử vĩ
đại nhất, một nhà nước kiểu vô sản đã được sáng tạo ra”. Đồng thời, Lênin
không xem thường mặt yếu kém của bộ máy Xôviết sau 5 năm xây dựng và
những nguyên nhân của những yếu kém đó, những hạn chế đó là: quan liêu,
thủ cựu, bảo thủ, không muốn đổi mới cái gì cả. Người nói: “Thế là đã năm
năm, chúng ta ra sức cải tiến bộ máy nhà nước của ta. Nhưng đó chỉ là một
hoạt động phí công, một hoạt động qua năm năm, đã chỉ cho chúng ta thấy rõ
rằng hoạt động đó chỉ là vô hiệu, thậm chí còn vô ích, hay thậm chí còn có hại
là khác”
1
. Đây là một sự nhìn nhận dũng cảm, cần thiết để tìm ra được những
phương sách đổi mới bộ máy nhà nước xôviết thật sự có hiệu quả.
Đường lối mà Đảng Bônsêvích Nga đứng đầu là Lênin được đặt ra rất
đúng đắn. Yếu tố quyết định lúc này là tổ chức, bao gồm cả bộ máy tổ chức
hoạt động thực tiễn. Năm 1923, Lê nin nói nước Nga Xô viết còn xa mới
mang đầy đủ tính chất chủ nghĩa xã hội vì bộ máy cồng kềnh, làm việc thì
quan liêu, đội ngũ cán bộ sính làm kế hoạch, chỉ đạo thực tiễn yếu, ba hoa,
cách mạng suông, xuất hiện bệnh tự mãn của người cộng sản, có cả phần tử
xấu, cơ hội.
1 V.I.Lênin : Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2006, t.45, tr. 445
7
Nguyên nhân của nó bắt nguồn từ quá khứ, nhà nước tư sản bị lật đổ
nhưng chưa hoàn toàn bị tiêu diệt. Trình độ văn hóa của nhân dân quá thấp.
Nội chiến lại diễn ra quá dài. Nhiều cán bộ ưu tú của Đảng phải ra mặt trận,
tạo ra chỗ hổng lớn ở địa phương. Trong hoàn cảnh đó, nhà nước Nga phải sử
dụng cả những chuyên gia tư sản trên các lĩnh vực kinh tế, văn hoá và quân

lựa chọn cán bộ phải theo phương châm “Thà ít mà tốt” ít về số lượng nhưng
chất lượng phải cao.
Phải đổi mới thành phần của bộ máy ấy bằng những lực lượng ưu tú của
Đảng trong giai cấp công nhân và giới tri thức. Vì thế, để đổi mùi bộ máy nhà
nước, theo Lênin cần phải: “ một là học tập, hai là học tập, ba là học tập mãi
và sau nữa phải làm sao cho học thức ở nước ta không nằm trên giấy hoặc là
một lời nói theo mốt nữa”
1

Điều kiện để xây dựng bộ máy nhà nước ấy là:
Một là, giai cấp công nhân và nhân dân lao động phải có trình độ cần
thiết, vì thế mỗi người phải tự nỗ lực, cố gắng học tập để nâng cao trình độ.
Hai là, phải làm cho học thức đó không nằm trong giấy tờ hoặc chỉ là
một lời nói theo mốt mà phải coi nó là bộ phận khăng khít của cuộc sống, ra
sức học tập để phục vụ lợi ích chung.
1 V.I.Lênin: Toàn tập, sđd, tập45, tr.444
9
Về phương châm, phương pháp chủ yếu để xây dựng, củng cố bộ máy
nhà nước, theo Lênin thì phương châm đó là: thà ít mà tốt. Cải tổ bộ máy nhà
nước phải được tiến hành có trọng điểm, vững chắc và thận trọng. Về phương
pháp: tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra để thanh lọc khỏi bộ máy nhà
nước những kẻ tham ô, hối lộ, ức hiếp quần chúng và những phần tử xấu xa
khác…
Về vấn đề xây dựng củng cố mối quan hệ giữa cơ quan Đảng và bộ máy
nhà nước cần phải kết hợp bộ máy kiểm tra của chính quyền. Theo Lênin như
vậy không có một trở ngại gì cả mà chính đó làm cho đảm bảo duy nhất cho
hoạt động có hiệu quả. Phải gắn việc hoàn thiện bộ máy nhà nước với việc áp
dụng và tổ chức một cách khoa học trong công tác quản lý. Lựa chọn, đào tạo
cán bộ…phải có thi cử, phòng ngừa tính không thận trọng, nóng vội, hấp tấp
đốt cháy giai đoạn, coi công việc gì cũng có thể làm được không cần sự kiểm

2
.
Muốn cho bộ máy Nhà nước có thể đạt được trình độ mong muốn thì
phải tôn trọng quy tắc “chỉ hành động khi đã suy nghĩ chín chắn”, thận trọng
và “am hiểu cặn kẽ”, phải đi những bước vững chắc “thà ít mà tốt” còn hơn là
hấp tấp vội vàng.
Đảng phải thành thật mà nhận biết rằng kiến thức của đảng viên, cán bộ,
công chức và của nhân dân về xây dựng Nhà nước còn rất thấp. “Những yếu
tố kiến thức, học thức, giáo dục” so với “tất cả các nước khác thì chúng ta còn
ít ỏi đến nực cười”
3
. Người nhắc nhở để cải tiến bộ máy Nhà nước thì Đảng
phải tự đặt cho mình nhiệm vụ “một là học tập, hai là học tập, ba là học tập
mãi, và sau nữa, phải làm sao cho học thức của nước ta không nằm trên giấy
1 V.I. Lê-nin : Toàn tập, Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va, 1978, t 45, tr 442
2 V.I. Lê-nin : Toàn tập, Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va, 1978, t 45, tr 443
3 V.I. Lê-nin : Toàn tập, Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va, 1978, t 45, tr 444
11
hoặc là một lời nói theo mốt nữa (điều này phải thú thật là thường hay xảy ra ở
nước ta), phải làm sao cho học thức thật sự ăn sâu vào trí não, hoàn toàn và
thực tế trở thành một bộ phận khăng khít của cuộc sống của chúng ta”
1
.
Cần phải thực hiện quy tắc “Thà ít mà tốt”. Trước hết Đảng phải chấn
chỉnh Bộ dân uỷ thanh tra công nông (tựa như Tổng Thanh tra Nhà nước của
ta hiện nay), phải làm sao cho nó thực sự trong sạch vững mạnh, đủ khả năng
làm công tác thanh tra. Đồng thời phải củng cố Ban kiểm tra Trung ương
Đảng. Phải chuẩn bị cặn kẽ và cần có những biện pháp dứt khoát, triệt để bởi
vì “những biện pháp nửa chừng sẽ rất tai hại”
2

nhất”, vẫn còn rất nhiều kẻ cơ hội để mưu lợi ích riêng, những kẻ lợi dụng
việc coi thường những quy định hành chính “với hi vọng là có nhiều dịp
buông câu trong đám nước đục do những thiên kiến đó khuấy lên. Và họ đã
câu được trong đám nước đục ấy đến mức chỉ có những kẻ thực sự đui mù
trong chúng ta mới không thấy được là họ đã câu như vậy trên một quy mô
rộng lớn tới chừng nào”. Ông cho rằng trong toàn bộ lĩnh vực những quan hệ
xã hội, kinh tế và chính trị đều tỏ ra là cách mạng. Nhưng về mặt cấp bậc, tôn
trọng những hình thức và những thể lệ và thủ tục hành chính thì “tính cách
mạng” của chúng ta lại hay nhường chỗ cho tinh thần thủ cựu, hủ bại nhất.
Người đã chỉ ra nghịch lí đó là “trong đời sống xã hội, bước nhảy vọt phi
thường nhất lại thường đi kèm theo một sự rụt rè ghê gớm trước những thay
đổi nhỏ nhất”
2
Chương II
VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM CỦA LÊNIN TRONG VIỆC CẢI TIẾN BỘ
1 V.I. Lê-nin : Toàn tập, Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va, 1978, t 45, tr 453
2 V.I. Lê-nin : Toàn tập, Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va, 1978, t 45, tr 459
13
MÁY NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM
2.1 Những bài học rút ra từ đối với việc cải tiến bộ máy nhà nước ở
Việt Nam
Nhà nước ta đang tiến hành đẩy mạnh công cuộc đổi mới toàn diện đất
nước, trong đó có đổi mới bộ máy tổ chức nhà nước theo yêu cầu xây dựng
Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, qua nghiên cứu tác phẩm
này, chúng ta rút ra được những bài học vô cùng quý báu.
Thứ nhất, khi tiến hành đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước, cần phân tích,
đánh giá một cách khách quan tình hình để có quyết sách phù hợp.
Khi đặt vấn đề về đổi mới tổ chức bộ máy Bộ Dân ủy thanh tra công
nông, V.I. Lênin đã nêu và phân tích một cách thấu đáo bối cảnh cần đổi mới
tổ chức bộ máy của cơ quan này. Người đã đi từ sự phân tích bối cảnh tình

bài học của Người để chỉnh đốn lại đội ngũ và tổ chức bộ máy đảng, bộ máy
chính quyền của mình để có thể tiếp tục giữ vững, giương cao ngọn cờ cách
mạng.
Thứ hai, đổi mới bộ máy nhà nước phải tiến hành một cách kiên quyết, nhưng
vững chắc từng bước, không được nóng vội
Để tiến hành việc đổi mới bộ máy một cách có hiệu quả bộ máy nhà
nước, Lê-nin yêu cầu "Phải tuân theo quy tắc này : thà ít mà tốt. Phải tuân
theo quy tắc này : thà mất hai năm hay thậm chí ba năm, còn hơn là hấp tấp
vội vàng mà không có chút hy vọng nào"
1
. Như vậy, một bộ máy, một tổ chức
mạnh không phải do số lượng, do quy mô, mà chủ yếu là ở chất lượng của nó.
1 V.I. Lê-nin : Toàn tập, Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va, 1978, t 45, tr 445
15
Cho nên, đòi hỏi bộ máy nhà nước và nhân viên của nó phải có chất lượng cao
và thật sự gương mẫu - "thà ít mà tốt".
Lê-nin cũng dự liệu trước những khó khăn trong việc thực hiện đổi mới
bộ máy nhà nước : "Tôi biết rằng giữ vững quy tắc ấy và vận dụng được nó
vào tình hình thực tế của chúng ta là khó khăn. Tôi biết là quy tắc ngược lại
thế sẽ tự mở cho nó một con đường bằng muôn nghìn ngõ ngách. Tôi biết
rằng sẽ phải kháng cự lại một cách mãnh liệt, sẽ phải tỏ ra kiên trì phi thường
; rằng công tác ấy, ít nhất là trong những năm đầu, sẽ vô cùng ít hiệu quả"
1
.
Như vậy, Lê-nin đã nhìn thẳng vào những khó khăn trong chặng đường tới mà
hành động, không chủ quan, xem thường nhưng cũng không một chút bi quan,
nao núng. Tư tưởng cách mạng đã vượt lên trên mọi khó khăn, thách thức.
Thứ ba, phải biết chọn khâu đột phá trong tổ chức bộ máy nhà nước để tiến
hành đổi mới
Việc đổi mới một cách toàn diện và triệt để bộ máy nhà nước, nhất là

điểm chung là "tất cả cái gì thật sự là ưu tú trong chế độ xã hội của chúng ta
phải được đem sử dụng một cách hết sức thận trọng, có suy nghĩ và với một
sự am hiểu cặn kẽ"
1
, Lê-nin thực sự đã đề cao việc phát huy nội lực trong việc
đổi mới bộ máy nhà nước.
Như trên đã trình bày, trong các yếu tố nội lực mà Lê-nin cho rằng có
thể sử dụng để đổi mới bộ máy nhà nước thì ở nước Nga lúc đó chỉ có "những
công nhân hăng hái đấu tranh cho chủ nghĩa xã hội Hai là : những yếu tố
kiến thức, học thức, giáo dục". "Hai" nhưng thực chất là một. Đó là những
1 V.I. Lê-nin : Toàn tập, Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va, 1978, t 45, tr 444
17
con người có phẩm chất cách mạng và tri thức tốt. Như vậy, yếu tố con người
- theo Lê-nin là yếu tố tiên quyết quyết định hiệu quả hoạt động của bộ máy
nhà nước, của việc đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước. Đây cũng là một bài
học có ý nghĩa to lớn mà Đảng, Nhà nước ta đã và đang vận dụng trong công
cuộc đổi mới hiện nay. Để phát huy được yếu tố này, Lê-nin cũng chỉ ra những
biện pháp cần thực hiện, như :
- "Nên quan tâm chỉnh đốn bộ máy đó một cách thật đặc biệt chu đáo, quan
tâm tập trung cho Bộ Dân ủy thanh tra công nông một số nhân viên có phẩm
chất cao, nghĩa là không kém gì những nhân viên kiểu mẫu giỏi nhất ở Tây
Âu" ;
- "Phải lựa chọn đặc biệt cẩn thận những cán bộ của Bộ Dân ủy thanh tra
công nông, căn cứ vào một số kiểm tra nghiêm ngặt nhất, chứ không khác
được" ;
- "Những công nhân mà chúng ta chỉ định là ủy viên Ban Kiểm tra Trung
ương phải là những người cộng sản không thể chê trách được"
1
.
- "Mở ngay một cuộc thi soạn hai cuốn sách giáo khoa, hoặc nhiều hơn nữa,

thức, lý luận đó vào cuộc sống, phát huy tác dụng trong cuộc sống chứ không
phải là những tri thức vô hồn "trên giấy".
Thời gian qua, ở nước ta, Đảng, Nhà nước cũng thường xuyên quan tâm
đến công tác đào tạo và bồi dưỡng kiến thức cho đội ngũ cán bộ, công chức.
Tuy nhiên, trong thực tiễn tổ chức cũng đang có nhiều vấn đề đặt ra, nhất là về
tính hiệu quả và chất lượng thực còn rất thấp của công tác này. Nội dung đào
tạo, bồi dưỡng còn chưa sát với từng loại đối tượng, còn chồng chéo, lạc hậu ;
gây lãng phí rất nhiều. Ngoài ra, công luận cũng nói nhiều về sự xa rời giữa
1 V.I. Lê-nin : Toàn tập, Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va, 1978, t 45, tr 448-449
2 V.I. Lê-nin : Toàn tập, Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va, 1978, t 45, tr 444
19
nghiên cứu lý luận và thực tiễn áp dụng trong mọi lĩnh vực, kể cả trong lĩnh
vực tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước. Những điều này yếu cầu
Đảng, Nhà nước cần quan tâm, có biện pháp chấn chỉnh kịp thời.
Thứ sáu, coi trọng công tác thanh tra, kiểm tra trong hoạt động của bộ máy
nhà nước
Lê-nin cho rằng, phải đi từ công tác kiểm tra để tác động tới bộ máy nhà
nước, coi đây là điểm xuất phát và khâu trung tâm của cải cách bộ máy nhà
nước. Người cho rằng, "Phải nghĩ đến chuyện kiểm tra lại những chủ trương
mà chúng ta tuyên bố hàng giờ, quyết định hàng phút, rồi từng giây chứng
minh tính chất không vững chắc, không kiên định và khó hiểu của những chủ
trương đó"
1
. Như vậy, theo Lê-nin, chúng ta không được chủ quan, thỏa mãn
với các quyết định, chủ trương của mình mà từng phút, từng giây luôn phải
nghĩ đến việc kiểm tra tính đúng đắn của các chủ trương, quyết định đó.
Đồng thời, theo Lê-nin, thông qua công tác kiểm tra, thanh tra mà phát
hiện, sáng tạo ra cái mới, cái tốt hơn. Người viết :"không quên kiểm tra đi
kiểm tra lại nhiều lần, mà sáng tạo ra một cái gì thực sự không chê trách
được, một cái gì có thể làm cho tất cả và từng người phải tôn trọng"

bặm nhất của bộ máy nhà nước của chúng ta, và những hoài nghi ấy chỉ đáng
có một điều là : đem ra mà chế giễu".
1
Yêu cầu đổi mới hệ thống chính trị, xây dựng nhà nước pháp quyền xã
hội chủ nghĩa trong điều kiện một đảng cầm quyền ở nước ta hiện nay càng
đòi hỏi chúng ta phải quán triệt lại quan điểm này của Lê-nin đẻ làm sao cho
hệ thống chính trị của chúng ta tinh, gọn, thống nhất, hoạt động nhịp nhàng và
có hiệu quả.
1 V.I. Lê-nin : Toàn tập, Nxb Tiến bộ, Mát-xcơ-va, 1978, t 45, tr 447-453
21
2.2. Thực hiện cải tiến bộ máy nhà nước theo quan điểm của Lênin
Chúng ta đang xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của
nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt
Nam. Trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, đổi mới, hội nhập kinh tế
quốc tế ngày càng sâu rộng trong điều kiện toàn cầu hóa, việc xây dựng Nhà
nước pháp quyền đặt ra nhiều vấn đề cần có sự vận dụng sáng tạo quan điểm
của Lê-nin.
Nói tới Nhà nước pháp quyền tức là đề cao tính thượng tôn pháp luật
mà lại đề cập bảo đảm và phát huy hơn nữa vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng
sản Việt Nam, liệu có hợp lôgíc? Điều này không có gì là không hợp lôgíc, và
đây chính là sự phát triển tư tưởng của V.I.Lê-nin về xây dựng một Nhà nước
của giai cấp công nhân. Việc xây dựng Nhà nước pháp quyền ở Việt Nam theo
tư tưởng V.I.Lê-nin không phải là việc tự thân của Nhà nước mà trước hết là
của Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền rồi sau mới đến trách nhiệm của các
thành viên của hệ thống chính trị. Nhưng bao trùm hơn cả là trách nhiệm của
toàn dân tộc. Đường lối lãnh đạo của Đảng phải được thể chế hóa thành luật
pháp thông qua hoạt động của Nhà nước.
Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam là điều kiện tiên
quyết cho thành công của việc xây dựng một Nhà nước pháp quyền Việt Nam
giai đoạn hiện nay. Chính vì vậy, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu

hành vĩ mô càng quan trọng. Chính phủ là cơ quan hành chính cao nhất có
trách nhiệm thực hiện các nghị quyết của Quốc hội. Mọi hoạt động của Chính
23
phủ đề cao trách nhiệm trước việc thực thi các quyết định của Quốc hội. Cơ
chế kinh tế thị trường ở nước ta không phải là cơ chế kinh tế thị trường tự phát
mà là cơ chế thị trường định hướng XHCN có sự quản lý Nhà nước kết hợp kế
hoạch với thị trường, có sự điều tiết hợp lý. Sự khủng hoảng tài chính, ngân
hàng dẫn đến sự suy giảm kinh tế lớn nhất của thế giới từ trước đến nay (lớn
hơn về quy mô, mức độ so với thời kỳ 1929 - 1933) đã cho chúng ta bài học
quý báu về vai trò của Nhà nước, với sự can thiệp cần thiết đúng lúc, có hiệu
quả và nói lên tính ưu việt của chế độ chính trị, tính định hướng chính trị của
Nhà nước pháp quyền Việt Nam giai đoạn hiện nay.
Bản chất Nhà nước vô sản theo tư tưởng V.I.Lê-nin gắn liền với vai trò
làm chủ của nhân dân. Nhà nước là tổ chức cai trị của một giai cấp. Nhưng,
trong xã hội hiện đại và ở nước ta, Nhà nước pháp quyền là tổ chức được sự
ủy quyền của giai cấp công nhân lãnh đạo thông qua đội tiền phong là Đảng
Cộng sản Việt Nam quản lý xã hội, bảo đảm và phát huy quyền làm chủ của
nhân dân. Nhân dân là chủ và nhân dân làm chủ, có quyền lợi và nghĩa vụ làm
chủ Nhà nước và kiểm soát, giám sát mọi hoạt động của Nhà nước. Vận dụng
và phát triển tư tưởng của V.I.Lê-nin về vấn đề giám sát, kiểm soát ở nước ta
theo sự chỉ dẫn của V.I.Lê-nin, không những được thể hiện trong việc ban
hành các nghị quyết, quyết định, pháp luật mà còn trong cả quá trình thực hiện
thực tế.
Xây dựng bộ máy và đội ngũ cán bộ, công chức Nhà nước trong sạch,
V.I.Lê-nin lên án gay gắt những tiêu cực trong bộ máy Nhà nước Xô-viết từ
năm 1917 đến khi Người qua đời năm 1924. Những tiêu cực được V.I.Lê-nin
nêu lên nhiều nhất: quan liêu, hối lộ, tham nhũng, lãng phí, thói vô trách
nhiệm của công chức, của các Bộ dân ủy. V.I.Lê-nin đã đề ra những biện pháp
24
quyết liệt, nghiêm khắc để trừng trị những ai vi phạm.

KẾT LUẬN
Tác phẩm “Thà ít mà tốt” có ý nghĩa to lớn đối với quá trình hoàn thiện
nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở nước ta trong giai đoạn hiện nay.
Đây là một tác phẩm lý luận quan trọng trong công tác xây dựng đảng và xây
dựng bộ máy nhà nước dù đã trải qua gần một thế kỷ nhưng những tư tưởng
của tác phẩm vẫn còn nhiều giá trị, đã và tiếp tục giữ một vị trí trọng yếu
trong hoạt động thực tiễn của các Đảng Cộng sản về xây dựng chủ nghĩa xã
hội và chủ nghĩa cộng sản. Phương hướng củng cố bộ máy nhà nước Việt nam
được thể hiện trong nhiều văn kiện của Đảng cộng sản việt nam, tại đại hội lần
thứ IX Đảng ta chỉ rõ: “Cải cách tổ chức và hoạt động của nhà nước gắn liền
với xây dựng, chính đốn đảng, đổi mới nội dung, phương thức lãnh đạo của
Đảng đối với nhà nước. Xây dựng bộ máy nhà nước tinh gọn; nâng cao chất
lượng hoạt động của các tổ chức đảng và đảng viên trong các cơ quan nhà
nước” (Văn kiện ĐH lần thứ XI, tr.132). Và ở đại hội lần thứ X Đảng ta đã xác
định: “Đẩy nhanh công cuộc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
trên các mặt : hệ thống thể chế, chức năng, nhiệm vụ; tổ chức bộ máy; cán bộ,
công chức; phương thức hoạt động. Định rõ những việc Nhà nước phải làm và