Chuyên đề: Quản lý nhà nước nền kinh tế thị trường
Đặt vấn đề
1. Những thay đổi to lớn về kt xã hội hơn 20 năm qua bắt nguồn từ đâu? – từ
sự thay đổi trong cách quản lý của nhà nước, nhất là trong quản lý kinh tế.
Một số điều đang làm ngược lại với những gì đã làm 50 năm trước. Một
phần tài sản nhà nước đang được chuyển sang tay tư nhân. ở các thành phố,
các gia đình tư sản mại bản, đối tượng của cách mạng nay đang được tôn
vinh. Đảng cho đảng viên làm kinh té tư nhân, không giới hạn quy mô – tức
là kinh tế tư bản. Đó là những thay đổi to lớn, hết sức căn bản.
Mặc dù có thể còn nhiều điều chưa hài lòng, nhưng phải thừa nhận đang có
những thay đổi to lớn  Nhà nước đóng vai trò rất quan trọng, rất quyết
định cho sự phát triển của đất nước. Vấn đề là hoàn thiện quản lý nhà nước
trong lĩnh vực kt để đưa đất nước tiếp tục tiến lên.
2. Làm thế nào để nâng cao vai trò nhà nước trong quá trình xd kinh tế
Nhà nước làm gì?
- Quản lý tài nguyên
- Định ra luật chơi
- Đầu tư
- Đánh thuế
- Kiểm tra thực hiện các quy định
Tiếp cận trên không thể liệt kê được hết các hoạt động của nhà nước.
Cách tiếp cận khác:
3. Hai bài toán của Người làm vườn và của Nhà nước trong quản lý kinh tế
- Người làm vườn phải giải quyết 2 bài toán:
+ Bài toán 1: Phải đảm bảo các cây ăn quả phải sống, ra quả để bán được 
Tạo động lực phát triển
+ Bài toán 2: “tạo ra quất đẹp” theo gu của người tiêu dùng. Có 3 dáng quất
chính: cây thông, mâm xôi, bonsai. Mỗi dáng có quy luật riêng và cây quất
phải bảo đảm đáp ứng được các yêu cầu của tiêu chí. Có cây quất đẹp giá
cao, tranh nhau mua, trong khi có cây quất xấu cho cũng ko có ai lấy. Để có
cây quất đẹp, người làm vườn phải đầu tư công sức chăm sóc cho cây  bài

- Xoá bỏ bóc lột  xoá bỏ cơ sở kinh tế sinh ra bóc lột là chế độ
tư hữu.
- Xoá bỏ phân hoá, tạo ra sự công bằng, bình đằng  thiết lập cơ
sở kinh tế bảo đảm công bằng là chế độ công hữu
- Để làm những điều đó, tất phải sử dụng sức mạnh của nhà
nước, đặt bài toán “điều tiết” lên trên. “Điều tiết” hướng tới “xoá bỏ”
chứ ko hướng tới “tạo động lực”. Các cuộc điều tiết lớn trong lịch sử
nước ta là “cải cách ruộng đất”, “Cải tạo tư sản” và “tập thể hoá nông
nghiệp”.  Càng điều tiết theo 3 hướng trên càng tạo ra thất bại.
- ĐỔI MỚI bắt buộc phải diễn ra do cuộc sống bắt buộc phải
thay đổi.
4
Đổi mới không khéo thì mất chế độ xã hội. Đổi mới như thế nào? Để
đổi mới, chúng ta phải biết chúng ta thực chất sai ở chỗ nào? Ỡ chỗ
chưa biết cách giải bài toán thứ nhất “tạo động lực phát triển”. Phải
học cách giải bài toán 1 từ lịch sử, đặc biệt từ CNTB.
6. Học ai để đổi mới?
1) Các xã hội trong lịch sử với việc tạo động lực phát triển kinh tế xã
hội.
- Động lực phát triển xã hội là gì? Ở đâu? – Là sức mạnh bản
chất bên trong, duy trì sự phát triển tổn tại của hệ thống đó. Động lực
phát triển nằm ở sức mạnh phát triển của mỗi con người chúng ta. Sức
mạnh của con người có 2 phần sức mạnh sinh học (sức khoẻ) và sức
mạnh trí tuệ (quan trọng hơn sức khoẻ).
o Thời cộng sản nguyên thuỷ
o Xã hội chiếm hữu nô lệ
o Xã hội phong kiến: nông dân phong kiến có thể vươn lên
đẳng cấp cao hơn để thay đổi địa vị chính trị của mình. Họ cũng
có điều kiện được tích luỹ tài sản do sản xuất dư thừa. Vì thế
thái độ lao động của nông dân khác với nô lệ. Sở hữu của vua là

thành một tổ chức kinh tế, làm thay cho mọi tổ chức kinh tế
khác. Nhà nước đóng sai vai, đứng sai chỗ, làm sai chức năng.
Nhà nước chỉ là tổ chức chính trị, đóng ở thượng tầng.
b. Khi nhà nước nắm độc quyền kinh tế thì chủ nghĩa hành
chính, quan liêu, giấy tờ, thủ tục, mệnh lệnh, cửa quyền, phiền
hà sách nhiễu (là căn bệnh vốn có của bộ máy cai trị) thành căn
bệnh trong hoạt động kinh tế là tất yếu. Có nhiều cách làm kinh
tế: bằng vũ trang (cướp), làm kt bằng quyền lực nhà nước và
làm kinh tế thị trường.
c. Chi tiêu của nhà nước lấy từ ngân sách theo nguyên tắc
ko hoàn trả. Nhà nước dùng ngân sách vào hoạt động kinh tế tất
dẫn đến hình thành cơ chế “xin-cho”, tham nhũng trong bộ máy
công quyền.
d. Bội chi ngân sách là tất yếu.
e. Triệt tiêu môi trường kinh doanh và nhà nước cũng
không làm kinh tế.
f. Nhà nước vừa không làm được chức năng kinh doanh,
7
vừa không thể làm tôt chức năng quản lý nhà nước về kt
g. Tạo ra sự chia cắt, cục bộ nền kinh tế theo ngành và theo
địa phương
h. Các chính sách, công cụ quản lý kinh tế vĩ mô không thể
phát huy tốt hiệu quả.
III. Chuyển sang kinh tế thị trường – những thay đổi cơ bản trong hoạt
động kt của nhà nước Viẹt Nam
1. Xoá bỏ mọi độc quyền làm kinh tế của bộ máy nhà nước, mở
đường khuyển khích mọi thành phần, mọi lực lượng xã hội trong và
ngoài nước tham gia vào cuộc đua tranh phát triển kinh té, nhanh
chóng làm cho dân giàu, nước mạnh.
2. Tách chức năng kinh doanh ra khỏi hoạt động của bộ máy quản

cơ chế
- Hai là mục tiêu của chiến lược quản lý mới. thiết lập cho được
nền kinh tế thị trường
- Những giải pháp chiến lược.
KẾT LUẬN
Một thời gian nữa khi nền kt thị trường thực sự được thiết lập, quản lý nhà
nước về kt lúc đó sẽ ko phải đối mặt với những khó khăn hôm nay. Quản lý
nhà nước về kt phải dựa vào:
a. Nhà nước là tổ chức chính trị, thực hiện những chức năng
qunr lý kinhtees vĩ mô, nhà nước ko phải là doanh nghiệp, ko
được làm thay, ko được can thiệp trực tiếp vào hoạt động sản
9
xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
b. Để phát huy vai trò to lớn của minh, nhà nước đồng thời
phải giải quyết 2 vấn đề “tạo động lực” và “điều tiết” trong đó
tạo đônc lực là gốc rễ.
c. Động lực vươn lên của con người luôn gắn chặt với vấn
đè sở hữu. do đó, hoàn thiện quan hệ sở hữu theo yêu cầu của
nền kt thị trường luôn là nhân tố chi phối việc tiếp tục đổi mới,
hoàn thiện quản lý nhà nước về kt.
10