MỘT VÀI BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 2 VÙNG NÔNG THÔN
LÀM ĐÚNG BÀI TẬP CHÍNH TẢ PHÂN BIỆT S HAY X
I. Đặt vấn đề:
Chương trình tiểu học mới xác định mục tiêu của môn Tiếng Việt ở bậc
tiểu học. Hình thành và phát triển ở học sinh các kỹ năng sử dụng Tiếng Việt là
nghe, nói, đọc, viết để học tập và giao tiếp trong các môi trường và hoạt động.
Cung cấp cho học sinh những kiến thức sơ giản về Tiếng Việt. Bồi dưỡng tình
yêu Tiếng Việt và hình thành thói quen giữ gìn trong sáng, giàu đẹp của Tiếng
Việt.
Trong đó bài tập chính tả là một phần của phân môn chính tả, nhằm góp
phần hình thành và rèn luyện cho học sinh kỹ năng nghe, nói, đọc, viết.
Bản thân tôi đã dạy nhiều năm ở lớp 2, tôi nhận thấy một hiện tượng phổ
biến ở học sinh còn làm sai nhiều ở phần bài tập chính tả. Điều này tôi phát hiện
được nhiều qua việc chấm bài tập làm văn, luyện từ và câu, bài chính tả, cách
phát âm và có khi còn ở vở viết của học sinh. Nhiều học sinh không chỉ sai một
lần mà vẫn còn sai rất nhiều lần đối với phần bài tập chính tả. Những bài tập
chính tả mà học sinh thường mắc phải là phân biệt thanh hỏi, thanh ngã; phân
biệt c/t… và đặc biệt một dạng bài tập tưởng rất ít sai nhưng ngược lại học sinh
vẫn sai và đã sai lại khó sửa như tôi thường bắt gặp, đó là bài tập chính tả phân
biệt S hay X.
II. Cơ sở lý luận:
Chính tả là nội dung rèn luyện thường xuyên, bắt buộc, có đòi hỏi cao đối
với tất cả học sinh trong nhà trường và của cả xã hội. Việc rèn luyện chính tả
phải gắn liền với rèn luyện chính âm (nói đúng để viết đúng), đồng thời phải nhớ
kỹ và áp dụng các quy tắc về chính tả. Để viết chính tả đúng, cần theo từ điển
chính tả hoặc sách giáo khoa.
Trong trường tiểu học, việc rèn luyện chính tả là nền tảng ban đầu cho các
em sau này. Chính vì thế, người giáo viên dù dạy môn nào cũng phải là một tấm
gương về cách phát âm, viết chữ mẫu cho học sinh noi theo. Giáo viên phải chỉ
ra kiểu lỗi đó và hướng dẫn học sinh rèn luyện để xóa bỏ lỗi phát âm cũng như
lỗi chính tả ngay từ cấp tiểu học.

đó chúng tôi suy nghĩ một vài biện pháp để giúp học sinh ghi nhớ một cách dễ
dàng.

Đối với học sinh tôi phải đặc biệt quan tâm đến các em hay làm sai bài tập.
Tôi buộc các em phát âm đúng khi đọc trong bài tập đọc kể cả các bài học ở các
môn học khác. Khi làm bài tập phải nhớ lại cách viết những chữ theo yêu cầu
của bài chứ không được viết một cách tùy tiện.
Đặc biệt khi làm bài phải nghe và phân biệt được lúc học sinh trả lời miệng
và lúc giáo viên chữa lại bằng lời như thế nào.
Khi giáo viên hướng dẫn cho học sinh cách phát âm, cung cấp quy tắc để
vận dụng vào bài tập yêu cầu học sinh phải tập trung chú ý vào bài giảng, phát
âm cho chuẩn, phải nắm được quy tắc khi làm bài bằng những ví dụ cụ thể.
Để kiểm tra và củng cố kiến thức giáo viên cần chuẩn bị hệ thống bài tập
và sắp xếp hợp lý dễ đến khó, có cả những trò chơi tìm tiếng, từ nhanh để học
sinh dễ nhớ và hứng thú khi làm bài.
Qua đặt vấn đề và giải quyết vấn đề đã nêu trên tôi đã đưa ra một vài biện
pháp và cách tiến hành như sau:
A. Biện pháp:
1. Hướng dẫn cách phát âm:
2. Cung cấp về quy tắc.
3. Rèn đọc và nghe viết hoặc tập chép bài chính tả.
4. Kết hợp giữa nhà trường và gia đình.
5. Kiểm tra đánh giá kết quả.
B. Cách tiến hành:
1. Hướng dẫn cách phát âm:
Tại sao tôi lại chọn biện pháp này?
Tôi chọn biện pháp này vì cách phát âm trong phân môn chính tả không
kém phần quan trọng. Ngay vào đầu năm học các tiết chính tả đầu tiên khi giáo
viên đọc cho học sinh viết thì các em hay hỏi lại cô giáo những tiếng có âm S và
X như: Thưa cô “Sờ nặng hay nhẹ, sờ 1 nét hay 2 nét” thậm chí còn có em hỏi:

những từ có âm đầu giống nhau như: Sột Soạt, Suýt Soát, Sờ Soạn.
Ngoài quy tắc trên tôi cung cấp cho các em các từ ngữ dễ nhớ nhất .

b. Tên các thức ăn và một số đồ dùng liên quan đến việc ăn uống thường
được viết với X , chẳng hạn như : Xúp , Xương, Xà lách, thịt xa xíu, cái xanh,
cái xoang. . .
c. Từ chỉ sự vật ngoài tên thức ăn và những đồ dùng vào việc ăn uống ra
các từ chỉ sự vật đều viết với S chứ không viết với X trừ trường hợp đặc biệt.
* Từ chỉ người: Bác sĩ, kỹ sư, ông Sư, bà Sãi, Sứ thần, giáo Sư.
* Từ chỉ cây cối: Cây Sen, cây hoa Súng, cây Sắn, cây hoa Sim, cây Si, cây
vú Sữa, cấy Sầu riêng, cây hoa Sứ…
* Từ chỉ con vật: Chim Sẻ, Sáo, Sơn ca, Sư tử, Sò, Sứa, con Sên, hưu Sao,
Sơn dương, San hô, con Sâu, chim Sâu.
* Từ chỉ hiện tượng thiên nhiên: Sông, sấm, Sét, Sương, ánh Sáng, đất phù
Sa.
Một số trường hợp đặc biệt chỉ sự vật có âm đầu là X: Bộ Xương, cái Xe,
cây Xoan, cây Xoài, trạm Xá, mùa Xuân. Xưởng dệt, Xương rồng, cái Xuống,
cái xẻng.
Cung cấp vốn từ trên tôi đưa vào tiết phụ đạo từ tuần 5 đến hết kỳ I. Vì các
em bước vào tuần 3 đã học từ chỉ sự vật. Chính vì thế các em tiếp thu kiến thức
này một cách dễ dàng và dễ nhớ.
Bước vào học kỳ II tôi vận dụng kiến thức đã cung cấp cho các em để các
em áp dụng làm các bài tập để củng cố kiến thức và xem mức tiếp thu của các
em như thế nào.
Ví dụ: Bài tập tuần 20.
Bài 1: Điền S hay X.
Hoa … en, … en lẫn.
Hoa … úng; … úng xính.
Bài 2: Tìm từ có chứa âm X hay âm S có nghĩa như sau:
Mùa đầu tiên trong 4 mùa . . . . .

những phụ huynh có học sinh tiếp thu còn chậm.
5. Kiểm tra, đánh giá kết quả:

Qua quá trình nghiên cứu và triển khai chúng tôi vận dụng 3 bài tập của
tuần 24 để kiểm tra đánh giá kết quả.
Nội dung bài tập như sau:
Bài 1: Điền vào chỗ trống chữ S hay X
… ay sưa; …ay lúa
… ông lên; dòng ……ông
Bài 2: Thi tìm tên các con vật bắt đầu bằng chữ S
Bài 3: Chọn chữ trong ngoặc đơn để điền vào chỗ trống
(Xâu, Sâu) …. bọ, …… kim
(Sắn, Xắn) củ ……, …… tay áo
(Xinh, Sinh) ……… sống, …….đẹp.
(Sát, Xát) …… gạo , …. bên cạnh
Kết quả 3 bài tập trên chúng tôi đã thống kê theo bảng sau:
Lớp TSHS
Giỏi Khá T.bình Yếu
SL TL SL TL SL TL SL TL
2/6 36 17 47.3 12 33.3 7 19.4 0 0
V/ Kết quả nghiên cứu:
Khi thực hiện và áp dụng các biện pháp đã nêu trên, tôi thấy rằng lớp 2/6
tiến bộ rõ rệt. Khi đọc các em phát âm rất chuẩn, vận dụng làm bài tập luyện từ
và câu, tập làm văn, viết chính tả, làm bài tập chính tả không còn sai sót các chữ
có âm đầu S hay X. Không viết và đọc một cách tùy tiện mà các em luôn luôn áp
dụng những kiến thức đã học vào các môn trong chương trình. Chính vì thế các
em đọc viết rất chính xác. Kết quả thực hiện lớp của tôi hạn chế học sinh yếu
kém, học sinh giỏi và khá tăng rất cao.
Kết quả thi môn Tiếng việt giữa học kỳ II của lớp 2/6 cụ thể như sau:
Lớp TSHS

….át, khẳng khiu. Đột nhiên trận mưa giông sầm ….ạp đổ xuống, gõ lên mái tôn
loảng …oảng. Nước mưa …ủi bọt, cuốn qua mảnh sân …i măng thành dòng
ngầu đục.
Dạng 2: Em chọn từ nào trong ngoặc đơn để điền vào chỗ trống ?

(Sen, Xen) : hoa ………, ………… kẽ
(Sưa hay Xưa) : ngày …… , say ………
(Sử hay xử) : cư ………., lịch ……….
Dạng 3: Tìm từ chứa các tiếng chỉ khác nhau ở âm S hay X
Ví dụ: nước sôi – đĩa xôi
Ngôi sao – xao xác
Xâu kim – chim sâu
Dạng 4: Tìm từ ngữ chứa tiếng bắt đầu bằng S hay X
Ví dụ: xa xôi, hoa sen , xôn xao, say mê…
Dạng 5: Tìm và ghi vào chỗ trống các từ chứa tiếng bắt đầu bằng S hay X
- Chỉ thầy thuốc ……………………….
- Chỉ tên một loài chim ……………….
- Trái nghĩa với đẹp …………………
Tam Thành, ngày 20 tháng 4 năm 2009
Người viết
Nguyễn Thị Lệ Thảo