 Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Ngành : Điện dân dụng và công nghiệp
I. Đề tài:
A: Dây quấn quạt bàn có cuộn số chung khởi động z = 16, 2p = 4
B: Mạch động cơ 3 pha công suất lớn có dùng cuộn kháng để thực hiện
giảm dòng mở máy.
II. Nội dung tính toán thuyết minh:
Đề tài A: Cấu tạo và nguyên lý làm việc động cơ
Nguyên lý làm việc
Đề tài B: Cấu tạo và nguyên lý làm việc của mạch điều khiển
Hư hỏng và sự cố khắc phục
III. Nhận xét của giáo viên hướng dẫn:
Trang 1
 Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Lời Nói Đầu
Ngày nay điện năng được sử dụng rộng rãi trong mọi ngành mọi lĩnh vực trong
kỹ thuật và phục vụ nhu cầu đời sống của con người. Điện năng ngày càng được chú
trọng phát triển vì có ưu điểm hơn so với các dạng năng lượng khác. Công suất điện
năng với những nguồn công suất lớn truyền tải điện năng đi xa, phân phối đến nơi
tiêu thụ ở tận vùng xa vùng sâu, nơi hải đảo với tổn hao nhỏ. Điện năng tương đối dễ
dàng biến đổi sang các dạng năng lượng khác như nhiệt năng, quang năng, hoá năng.
Điện năng rất quan trọng cho cơ khí hoá, điện khí hoá, tự động hoá là thành phần
không thể thiếu được trong sản xuất sinh hoạt hiện nay.
Được thực tập tại trường em thực hiện được những công dụng một trong những
ưu thế điện năng là sử dụng từ trường sinh ra do dòng điện xoay chiều để tạo thành
momen quay cho trục động cơ.
Hai năm học đã trôi qua và sắp phải xa trường, xa lớp không có gì hơn em xin
cảm ơn các thầy cô, các bạn cùng toàn thể nhà trường đã dạy dỗ và hướng dẫn, giúp
đỡ em trong 2 năm học qua. Giúp cho em có những kiến thức cơ bản, một nền tảng
vững chắc trong lĩnh vực mà em đang theo học tại trường. Một lần nữa em xin chân
thành cảm ơn và chúc các thầy cô cùng toàn thể nhà trường sức khoẻ và hạnh phúc.

1
và s
2
có s = 0,11mm
mỗi cuộn có 4 bối và 100 vòng
Hộp số: thường cuộn số đặc trong cuộn làm việc hoặc trong cuộn khởi
động, nếu cuộn khởi động nhằm mục đích khử từ trên stato khi làm việc quạt
quay chậm lại có tác dụng như cuộn kháng.
1.
Trang 3
 Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Lõi thép stato
2.
Trục roto
b. Phần quay: Lõi thép roto trục máy và cánh quạt
Lõi thép: được làm bằng miếng tôn silic ghép lại dày 0,5mm mỗi miến tôn
là hình tròn có dập các lỗ xung quanh ngoài để gắn các lõi nhôm hoặc đồng ở
giữa có dập lỗ tròn để gắn trục máy, sau khi ghép ta có lõi thép hình trụ có tâm
lỗ xuyên qua vòng ngoài.
Trục máy: được làm bằng thép có hình trụ có tác dụng để gắn cánh quạt
Cánh quạt được làm bằng nhựa thường có 3 cánh.
2. Nguyên lý làm việc của động cơ 1 pha:
Khi có dòng điện chạy qua cuộn dây stato thì bộ dây quấn sẽ tạo nên từ
trường quay có chiều giống như chiều kim đồng hồ. Các cạnh nhôm của roto đối
xứng qua trục máy bị tác dụng bởi từ trường quay (từ trường cảm) nên sinh ra
dòng điện cảm ứng, dòng điện cảm ứng này có chiều ngược nhau. Ta xét 2 cạnh
nhôm đối xứng qua trục có chiều dòng điện cảm ứng ngược nhau nên tạo ra các
lực điện từ nghịch nhau. Tại 2 cạnh dây nay tạo ra một momen quay tổng hợp và
kết quả các cạnh nhôm quay theo chiều kim đồng hồ.
Gọi tốc độ quay của roto là n đó là tốc độ của động cơ điện. Ta có tốc độ

n
nn
n
n
s
−
==

⇒ n = n
1
- n
1
s ⇒ n = n
1
(1 - s)
Ta có tốc độ động cơ:
p2
f120
n =
(1 - s) (vòng/phút)
Khi roto quay ở định mức ta có:
s = (0,02 → 0,06)
Nhờ có tụ điện nên góc lệch pha giữa I
LV
→ I
KD
có thể đạt đến 90
0
Hoặc lớn hơn cuộn dây làm việc và cuộn dây khởi động thường được
quấn bằng các bối dây đấu lại mỗi bối dây là một cực từ.

lệch pha j = j
1
+ j
k
III. CÁC YÊU CẦU, CÔNG THỨC TÍNH TOÁN, PHƯƠNG PHÁP TÍNH TOÁN
Sơ đồ dây quấn quạt bàn:
1. Các yêu cầu:
Điện áp đặt vào U = 110V, 220V
Bộ dây phải được đặt trong lõi thép stato.
2. Công thức tính toán và ký hiệu:
Đối với dây quấn bước đủ:
p2
z
'T =
(khoảng)
Khoảng cách giữa cuộn làm việc và cuộn khởi động.
2
z
'T =
(khoảng)
Số cực từ
n
f120
p2 =
Với: n - tốc độ quay roto
T - bước cực
z - số rãnh của lõi thép stato
Y - bước dây
3. Số liệu và phương pháp tính toán:
Bước cực:

= ? Ω
R
13
= ? Ω R
24
= ? Ω R
35
= ? Ω
R
14
= ? Ω R
25
= ? Ω R
45
= ? Ω
R
15
= ? Ω
Trang 7
Đồng hồ hẹn giờ
Ga lết bấm
Đèn
Tụ
KD
LV CS
1
CS
2
1
2

Z = 16 2p = 4
Trang 8
S
1
S
2
3 2 1
kd
U = 110V, 220V
LV
LV
KD
Số 2 Số 1 Số 3
 Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Thay đổi khi quấn dây lại
N (110V) =
2
1
N (220V)
S (110V) =
2
S (220V)
N (220V) = 2N (110V)
S (220V) =
2
s
(110V)
Để thuận tiện cho vô dây thông thường người ta lấy N = 220V = 1,8N
110
nhưng đồng thời người ta tẩm sấy rất cẩn thận.

1. Hư hỏng: mất ký hiệu 5 đầu dây ra của quạt
Cách khắc phục: trang 9 (cách xác định 5 đầu dây bị mất ký hiệu)
2. Tụ điện bị hỏng:
Cách khắc phục ta thay mới tụ điện
3. Quạt lúc khởi động bị chạy chậm lại ỳ ạch hoặc không chạy:
Cách khắc phục: ta xem lại tụ điện hoặc trục động cơ có bị côn, khuyết
hay không ta chỉ cần thay trục hoặc tụ điện.
Trang 10
 Báo cáo thực tập tốt nghiệp
VI. CÁC SỰ CỐ KHI QUẤN DÂY
Trong quá trình tính toán, vận hành, và bảo quản sửa chữa ta phải thực
hiện cẩn thận hoặc trong quá trình tính toán và dây quấn quạt bàn có cuộn số
chung khởi động ta phải quấn liên tiếp để tránh nhầm lẫn ta phải đánh dấu đầu
dây.
Để thực hiện một cách tốt nhất trong quá trình quấn quạt ta phải luôn luôn
kiểm tra và cẩn thận để tránh phải chạm vỏ dễ dẫn đến cháy quạt và không an
toàn cho người sử dụng.
VII. KẾT LUẬN
Động cơ một pha tụ ngâm được sử dụng với công suất nhỏ cụ thể là quạt
bàn có cuộn số được áp dụng rộng rãi trong thực tiễn cuộc sống, tuy nhiên trong
quá trình sử dụng quạt bàn phải biết cách bảo quản và sử dụng đúng cách quy
định không để động cơ quá tải, không để xảy ra va chạm giữa các vòng dây, bối
dây với nhau. Dây quấn quạt có những ưu điểm và nhược điểm như sau:
- Ưu điểm: dễ thay thế dễ sử dụng, đầu tư ít tốn kém giá thành hạ. Bó dây
hẹp, động cơ vận hành êm và an toàn.
- Nhược điểm: khó vô dây trong stato, sợi dây điện tử nhỏ dễ bị đứt, dễ bị
bong lớp vẹtni cách điện.
Trang 11
 Báo cáo thực tập tốt nghiệp
Phần II

K
Tiếp điểm thường mở đóng chậm
của rơle thời gian
R
th
On
Nút ấn thường mở
Off
Nút ấn thường đóng
K
Cuộn dây C
++
K
Cuộn dây rơle nhiệt
RN
R
th
Cuộn dây rơle thời gian
 Báo cáo thực tập tốt nghiệp
2. Cấu tạo:
Gồm hai phần: Phần động lực và phần điều khiển
a. Phần động lực:
Gồm có cầu chì CC
1
, các tiếp điểm chính của k. k
1
và 3 cuộn kháng x.
Rơle nhiệt động cơ 3 pha.
+ Cầu chì: là một loại khí cụ điện đơn giản dùng để bảo vệ ngắn mạch cho
các thiết bị động cơ điện và mạng điện. Nó được làm bằng dây chì và được kéo

1
K
1

K
R
th

K
1

K
R
th

7
2
5 3
OFF ON
CC
2
1
2
3
4
5
1
6
 Báo cáo thực tập tốt nghiệp
1. cuộn dây dòng điện

, tiếp điểm thường mở đóng chậm của rơle thời gian và
tiếp điểm thường đóng của rơle nhiệt, công tắc tơ k và k
1
, cuộn dây rơle thời
gian, nút ấn thường đóng thường mở.
- Nút ấn dùng để đóng ngắt mạch ở lưới điện hạ áp, nút ấn dùng để điều
khiển các công tắc tơ, rơle để chuyển mạch tín hiệu bảo vệ sử dụng, sử dụng phổ
biến là dùng trong mạch động cơ để mở máy và dừng máy.
Có 3 kiểu nút ấn: nút ấn thường đóng, nút ấn thường hở và nút ấp thường
kép.
- Nút ấn thường đóng: có tác dụng là ngắt nguồn điện làm cho động cơ
ngừng hoạt động.
- Nút ấn thường hở: có tác dụng khi ấn xuống làm đóng nguồn điện lại
cấp nguồn điện cho mạch cho động cơ.
- Nút ấn kép: là kết hợp giữa nút ấn thường đóng và nút ấn thường hở.
- Công tắc tơ:
Trang 16
KKK
CD
RN
1
RN
2
K
RN
1
RN
2
OFF
ON

hút lõi thép số 3 làm đóng tiếp điểm số 4 đồng thời làm xuất hiện trong vòng
ngắn mạch số 5 có một suất điện động cảm ứng. Khi mất nguồn cung cấp cho
cuộn dây số 1 nhưng lõi thép động số 3 không thể mở ngay ra được nhờ vòng
ngắn mạch duy trì từ thông, từ thông cậm pha so với từ thông chính một góc 90
0
nên tiếp điểm số 4 sẽ được mở chậm sau một thời gian được chỉnh định.
III. NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC
Cấp nguồn ba pha cho mạch điện, đóng cầu dao CD mạng điện lúc này
vẫn chưa có điện ta ấn nút on (3-5) cuộn dây công tắc tơ k có điện đóng các tiếp
điểm K thường hở bên mạch động lực và đóng tiếp điểm k (3-5) ở mạch điều
khiển đồng thời công tắc tơ rơle thời gian RTH có điện. Sau một thời gian chỉnh
Trang 17
5
6
3
1
2
 Báo cáo thực tập tốt nghiệp
định của rơle thời gian RTH thì tiếp điểm thường mở đóng chặn (2-4) của RTH
đóng lại cúp điện cho cuộn dây công tắc tơ K
1
có điện đóng ba tiếp điểm thường
mở trong mạch động lực loại cuộn kháng X ra khỏi mạch động lực. Động cơ tiếp
tục tăng tốc độ làm việc ứng với momen quay chấm dứt quá trình mở máy.
Muốn động cơ dừng lại ta nhấm nút off (1-3) cắt nguồn cung cấp cho
cuộn dây K và cuộn dây RTH các tiếp điểm RTH, K, K
1
mở ra dẫn đến mất điện
mất nguồn cung cấp 3 pha cho động cơ điện.
Bảo vệ Rơle nhiệt bảo vệ quá tải cho động cơ.

= K . I
dm
= (chọn K = 6)
→ L
kd
= 6 . 25 = 150A
Vậy I
cc
=
6,1
150
C
I
kd
=
= 93A
Nếu bảo vệ bằng cầu dao tự động thì dòng điện tác dụng của rơle nhiệt tác
động tức thời.
I
td
> 1,2 I
kd
= 1,2 . 150 = 180A
Do I
td
lớn nhất của rơle điện tử ứng với mọi chi tiết dây dẫn nhất định cơ
thể không quá 1,5 lần dòng điện cho phép cầu chì. Dòng điện nhỏ nhất của cầu
chì.
I
cc

mong các thầy cô xem xét và góp ý cho đề tài này được hoàn chỉnh hơn, em
chân thành cảm ơn các thầy cô.
Trang 19
 Báo cáo thực tập tốt nghiệp
PHỤ LỤC

Trang
Lời nói đầu 2
Phần I: Giới thiệu đề tài A
I. Khái niệm 3
II. Cấu tạo và nguyên lý làm việc của quạt bàn 3
III. Các yêu cầu, tính toán 6
IV. Các phương pháp để thực hiện quấn quạt 11
V. Hư hỏng và cách khắc phục 12
VI. Các sự cố khi quấn quạt 12
VII. Kết luận 13
Phần II: Giới thiệu đề B
I. Khái niệm 14
II. Cấu tạo 14
III. Nguyên lý làm việc 20
IV. Tính toán bảo vệ động cơ 20
V. Hư hỏng sự cố cách khắc phục 21
VI. Kết luận 21
VII. Tài liệu tham khảo 22
VIII. Lời cảm ơn 22
Trang 20