Luận văn tốt nghiệp Đại học Công Đoàn
LI M U
Ngy nay, nn kinh t th trng v xu hng hi nhp
ang to ra cho mi doanh nghip nhiu c hi phỏt trin vng
mnh ng thi cng cú nhiu thỏch thc, khú khn. Vỡ th
nguyờn tc "Tit kim - Hiu qu", tc l lm th no vi mt
lng ti nguyờn nht nh cú th to ra nhiu giỏ tr s dng,
nhiu li ớch thit thc phc v cho con ngi luụn c cỏc
doanh nghip quan tõm. Tit kim - Hiu qu va l mc tiờu
cui cựng, va l tiờu chun ỏnh giỏ trỡnh , nng lc qun lý.
i vi cỏc doanh nghip hot ng trong nn kinh t th trng
nh hin nay thỡ vn ny ngy cng tr nờn quan trng. Do
vy ũi hi cỏc doanh nghip phi nng ng v mm do
trong vic iu chnh kp thi phng hng sn xut kinh
doanh thụng qua cụng tỏc hch toỏn chi phớ sn xut v tớnh
giỏ thnh sn phm cú c tt hay khụng.
Cỏc loi chi phớ sn xut trong quỏ trỡnh hot ng ca
doanh nghip rt a dng v phong phỳ. Nhim v ca k toỏn
l phi tp hp y , phõn b chớnh xỏc chi phớ theo tng i
tng tp hp chi phớ bng cỏc phng phỏp thớch hp, giỳp
cho doanh nghip kim soỏt c tỡnh hỡnh chi phớ, ỏnh giỏ
vic thc hin cỏc k hoch, nh mc chi phớ, ng thi ra
phng hng tng cng qun lý v tit kim chi phớ sn xut
nhm t hiu qu sn xut kinh doanh mc cao nht
Giỏ thnh sn phm l ch tiờu cht lng quan trng phn
ỏnh hiu qu hot ng ca doanh nghip. Giỏ thnh sn phm
cao hay thp, tng hay gim phn ỏnh kt qu ca vic qun lý,
s dng vt t, lao ng, tin vn. Do vy, vic s dng hp lý,
tit kim chi phớ s l tin , l c s h giỏ thnh sn
phm. M i vi doanh nghip, vic h giỏ thnh l con ng
Khoa quản trị kinh doanh Nguyễn Minh

Chng I: Lý lun chung v k toỏn tp hp chi phớ v
tớnh giỏ thnh sn phm trong cỏc doanh nghip sn xut .
Khoa quản trị kinh doanh Nguyễn Minh
Hạnh-Q7K2
2
Luận văn tốt nghiệp Đại học Công Đoàn
Chng II: Thc trng t chc cụng tỏc k toỏn tp hp
chi phớ sn xut v tớnh giỏ thnh sn phm ti Cụng ty In v
Vn hoỏ phm.
Chng III: Phng hng hon thin cụng tỏc k toỏn
tp hp chi phớ sn xut v tớnh giỏ thnh ti Cụng ty In v Vn
húa phm.
Em xin chõn thnh cm n s quan tõm giỳp ca cỏc cụ
chỳ cựng cỏc anh ch Phũng k toỏn Cụng ty In v Vn hoỏ
phm, cỏc thy cụ trong trng v c bit l s hng dn, ch
bo tn tỡnh ca Tin s Nguyn Ngc Quang lun vn c
hon thnh.
Khoa quản trị kinh doanh Nguyễn Minh
Hạnh-Q7K2
3
Luận văn tốt nghiệp Đại học Công Đoàn
CHNG 1
Lí LUN CHUNG V K TON TP HP CHI PH SN XUT
V TNH GI THNH SN PHM TRONG CC DOANH
NGHIP SN XUT
1.1. Chi phớ sn xut v tớnh giỏ thnh trong cỏc
doanh nghip
1.1.1. Chi phớ sn xut v phõn loi chi phớ sn xut:
1.1.1.1. Khỏi nim chi phớ sn xut:
Doanh nghip sn xut l nhng t chc kinh doanh, sn

doanh nghip cng nh b phn cu thnh sn xut trong
doanh nghip.
a) Phõn loi theo ni dung tớnh cht, yu t kinh t ca chi
phớ:
Theo cỏch phõn loi ny, nhng chi phớ cú cựng mt ni
dung kinh t c xp v cựng mt yu t chi phớ khụng phõn
bit chi phớ ú phỏt sinh lnh vc hot ng no, õu, mc
ớch hay tỏc dng ca chi phớ nh th no.Ton b chi phớ sn
xut trong k c chia thnh cỏc yu t sau:
- Chi phớ nguyờn vt liu: bao gm chi phớ v cỏc loi
nguyờn vt liu chớnh, vt liu ph, nhiờn liu, ph tựng thay
th, vt liu thit b xõy dng c bn m doanh nghip ó s
dng cho cỏc hot ng sn xut trong k.
- Chi phớ nhõn cụng: bao gm ton b s tin cụng phi
tr, tin trớch BHXH, BHYT, KPC ca cụng nhõn viờn v nhõn
viờn hot ng sn xut trong doanh nghip.
- Chi phớ khu hao ti sn c nh: bao gm ton b s
tin trớch khu hao TSC s dng cho sn xut ca doanh
nghip trong k.
- Chi phớ dch v mua ngoi: l s tin tr v cỏc dch
v mua ngoi phc v cho hot ng sn xut kinh doanh nh
tin in, tin nc, in thoi, tin sa cha TSC mua ngoi
Khoa quản trị kinh doanh Nguyễn Minh
Hạnh-Q7K2
5
Luận văn tốt nghiệp Đại học Công Đoàn
- Chi phớ khỏc bng tin: bao gm ton b chi phớ khỏc
dựng cho hot ng sn xut ngoi bn yu t chi phớ trờn.
Phõn loi chi phớ theo phng phỏp ny cho bit kt cu t
trng tng loi chi phớ m doanh nghip ó chi ra trong mt k

Chi phớ nhõn viờn phõn xng: l cỏc chi phớ liờn quan
v phi tr cho nhõn viờn phõn xng nh tin lng, tin cụng
cỏc khon ph cp, khon trớch BHXH, BHYT, KPC cho nhõn
viờn qun lý, nhõn viờn k toỏn, thng kờ, th kho, cụng nhõn
viờn vn chuyn, sa cha phõn xng hoc i, tri sn
xut.
Chi phớ vt liu: phn ỏnh chi phớ vt liu s dng cho
ton phõn xng nh vt liu dựng sa cha, bo dng
TSC, vt liu vn phũng v nhng vt liu dựng cho nhu cu
qun lý chung phõn xng (i, tri sn xut)
Chi phớ cụng c dng sn xut: l chi phớ v cụng c,
dng c dựng cho nhu cu sn xut phõn xng (i, tri sn
xut) nh khuụn mu, dng c gỏ lp, dng c cm tay, dng
c bo h lao ng, vỏn khuụn dn giỏo trong xõy dng.
Chi phớ khu hao TSC: l ton b s tin trớch khu
hao ca TSC hu hỡnh, TSC vụ hỡnh, TSC thuờ ti chớnh s
dng cỏc phõn xng (i, tri sn xut) nh khu hao mỏy
múc thit b sn xut, phng tin vn ti truyn dn, phõn
xng, vn cõy lõu nm.
Chi phớ vt liu mua ngoi: l nhng chi phớ v lao v
dch v mua ngoi phc v cho hot ng sn xut chung
phõn xng (i, tri sn xut) nh chi phớ v in, nc, khớ
nộn, chi phớ in thoi thuờ ngoi
Chi phớ khỏc bng tin: l nhng chi phớ bng tin
khỏc ngoi nhng chi phớ nờu trờn phc v cho yờu cu sn
xut chung phõn xng (i, tri sn xut)
Khoa quản trị kinh doanh Nguyễn Minh
Hạnh-Q7K2
7
Luận văn tốt nghiệp Đại học Công Đoàn

Hạnh-Q7K2
8
Luận văn tốt nghiệp Đại học Công Đoàn
Cỏch phõn loi ny, giỳp chỳng ta xỏc nh c phng
phỏp hch toỏn i vi tng loi chi phớ mt cỏch ỳng n
nht.
e) Phõn loi chi phớ theo hỡnh thc hot ng kinh doanh.
Cn c vo vic tham gia ca chi phớ hot ng kinh
doanh, ton b chi phớ c chia lm 3 loi :
- Chi phớ sn xut kinh doanh.
- Chi phớ hot ng ti chớnh
- Chi phớ hot ng bt thng.
Ngoi cỏc cỏch phõn loi chi phớ sn xut trờn cũn cú th
phõn loi theo cỏch khỏc nhau nh cn c vo mi quan h ca
chi phớ v giỏ thnh sn phm chia thnh chi phớ sn phm v
chi phớ thi k, cn c vo mi quan h gia chi phớ sn xut vi
quy trỡnh cụng ngh chia thnh chi phớ c bn, chi phớ chung v
chi phớ thit hi trong sn xut, cn c vo ni dung ca chi phớ
cú chi phớ n nht v chi phớ tng hp.
Mi cỏch phõn loi chi phớ sn xut cú ý ngha vi cụng tỏc
qun lý chi phớ sn xut v giỏ thnh sn phm nhng gúc
khỏc nhau, gia chỳng cú mi quan h mt thit b sung cho
nhau nhm mt mc ớch l qun lý chi phớ sn xut v tớnh giỏ
thnh sn phm .
1.1.2. Giỏ thnh sn phm v phõn loi giỏ thnh
sn phm
1.1.2.1.Khỏi nim giỏ thnh sn phm:
S vn ng ca quỏ trỡnh sn xut trong doanh nghip
gm hai mt i lp nhau nhng cú liờn quan mt thit vi
nhau. Mt mt l chi phớ m doanh nghip ó chi ra, mt khỏc

v d toỏn chi phớ k k hoch hay giỏ thnh thc t k trc
v cỏc nh mc kinh t k thut hin hnh. Nú c coi l mt
trong nhng ch tiờu kinh t quan trng ca k hoch sn xut,
k thut, ti chớnh, l mc tiờu phn u ca doanh nghip.
Ngoi ra, nú cũn c xem l cn c so sỏnh vi giỏ thc t
Khoa quản trị kinh doanh Nguyễn Minh
Hạnh-Q7K2
10
Luận văn tốt nghiệp Đại học Công Đoàn
qua ú giỳp doanh nghip phõn tớch v ỏnh giỏ tỡnh hỡnh thc
hin h giỏ thnh, tỡm c nguyờn nhõn lm tng hoc gim
chi phớ v cú gii phỏp thớch ng trong k ti.
- Giỏ thnh nh mc:
L giỏ thnh c tớnh toỏn trờn c s cỏc nh mc chi phớ
hin hnh ti mt thi im trong k k hoch. Giỏ thnh nh
mc phn ỏnh lng chi phớ cn thit sn xut sn phm ti
nhng thi im nht nh. Trong quỏ trỡnh thc hin k hoch
nú luụn thay i cựng vi s thay i ca cỏc nh mc chi phớ.
Vỡ vy, nú c ly lm thc o kt qu s dng ti sn, vt t
lao ng trong sn xut, giỳp ỏnh giỏ ỳng n cỏc bin phỏp
kinh t k thut m doanh nghip thc hin. Tng t giỏ thnh
k hoch, giỏ thnh nh mc cng c tin hnh trc khi
tin hnh sn xut vi iu kin c th ca doanh nghip.
- Giỏ thnh thc t:
L giỏ thnh c tớnh toỏn trờn c s s liu chi phớ sn
xut thc t ó phỏt sinh, ó c tp hp c sn lng hon
thnh trong k. Do ú, nú ch c xỏc nh sau khi kt thỳc
quỏ trỡnh sn xut. Khỏc vi giỏ thnh k hoch v giỏ thnh
nh mc, giỏ thnh thc t phn ỏnh tng hp kt qu phn
u ca doanh nghip trong vic tit kim chi phớ, h giỏ thnh

- Chi phớ nguyờn vt liu trc tip.
- Chi phớ nhõn cụng trc tip.
- Chi phớ sn xut chung.
Cỏch phõn loi ny giỳp cho doanh nghip xỏc nh
c chớnh xỏc giỏ thnh sn phm nm trong lng hng hoỏ
tn kho hay ó tiờu th. T ú, xỏc nh chớnh xỏc kt qu tiờu
th sn phm, lao v dch v trong k.
1.1.3.Mi quan h gia chi phớ sn xut v giỏ thnh
sn phm.
Khoa quản trị kinh doanh Nguyễn Minh
Hạnh-Q7K2
12
Luận văn tốt nghiệp Đại học Công Đoàn
Chi phớ sn xut v giỏ thnh sn phm l hai mt biu
hin ca quỏ trỡnh sn xut. Chỳng cú mi quan h cht ch vi
nhau, ging nhau v cht vỡ u l nhng hao phớ v lao ng
sng v lao ng vt hoỏ m doanh nghip ó chi ra trong quỏ
trỡnh sn xut ch to sn phm.
Nhng chi phớ sn xut v giỏ thnh sn phm cng cú
nhng mt khỏc nhau:
- Chi phớ sn xut ch tớnh nhng chi phớ phỏt sinh trong
mt k hch toỏn nht nh cũn giỏ thnh li l s chi phớ sn
xut liờn quan ch to khi lng sn phm, dch v ó hon
thnh trong k.
- Chi phớ sn xut khụng ch liờn quan n nhng sn
phm sn xut hon thnh m cũn liờn quan n sn phm d
dang cui k v sn phm hng. Cũn giỏ thnh sn phm khụng
liờn quan n chi phớ sn xut ca sn phm d dang cui k
nhng li liờn quan n chi phớ sn xut ca sn phm d dang
ca k trc chuyn sang.

thi xỏc nh trng tõm sn xut, phỏt huy th mnh ca doanh
nghip. Bờn cnh ú cỏc ti liu v chi phớ, giỏ thnh do k toỏn
cung cp cũn l mt c s quan trng xỏc nh nh mc chi
phớ v lp d toỏn sn xut cho k sau.
Nh vy, cú th khng nh k toỏn tp hp chi phớ v tớnh
giỏ thnh sn phm cú mt vai trũ quan trng trong hch toỏn
kinh t ca cỏc doanh nghip sn xut.
1.2. i tng k toỏn tp hp chi phớ sn xut v
tớnh giỏ thnh sn phm
1.2.1. i tng k toỏn tp hp chi phớ sn xut :
Xỏc nh i tng k toỏn tp hp chi phớ sn xut thc
cht l xỏc nh ni phỏt sinh chi phớ v ni chu chi phớ lm c
s cho vic tp hp chi phớ sn xut phc v cho yờu cu
Khoa quản trị kinh doanh Nguyễn Minh
Hạnh-Q7K2
14
Luận văn tốt nghiệp Đại học Công Đoàn
tớnh giỏ thnh sn phm, yờu cu phõn tớch, kim tra chi phớ v
xỏc nh kt qu hch toỏn kinh t ni b.
xỏc nh i tng tp hp chi phớ sn xut trong cỏc
doanh nghip, phi da trờn nhng yu t c bn sau:
- c im, c cu t chc sn xut sn phm ca
doanh nghip.
- c im quy trỡnh cụng ngh sn xut sn phm.
- Yờu cu, trỡnh qun lý chi phớ ca doanh nghip .
- c im, mc ớch, cụng dng ca chi phớ.
- Yờu cu hch toỏn kinh doanh, yờu cu cụng tỏc tớnh
giỏ thnh sn phm.
Trờn c s ú, cỏc i tng tp hp chi phớ sn xut trong
doanh nghip cú th l:

Nu sn xut l n chic thỡ tng sn phm, tng
cụng vic sn xut l mt i tng tớnh giỏ thnh.
Nu doanh nghip t chc sn xut hng lot thỡ tng
sn phm l mt i tng tớnh giỏ thnh.
Nu t chc sn xut nhiu (khi lng ln) thỡ mi
loi sn phm sn xut l mt i tng tớnh giỏ thnh.
* V mt quy trỡnh cụng ngh
Nu quy trỡnh cụng ngh sn xut gin n, thỡ i
tng tớnh giỏ thnh ch cú th l sn phm ó hon thnh
cui quy trỡnh sn xut.
Nu quy trỡnh sn xut phc tp kiu liờn tc thỡ i
tng tớnh giỏ thnh cú th l thnh phm giai on ch bin
cui cựng, cng cú th l cỏc loi na thnh phm hon thnh
tng giai on sn xut.
Nu quy trỡnh cụng ngh sn xut phc tp kiu song
song (lp rỏp) thỡ i tng tớnh giỏ thnh cú th l sn phm
c lp rỏp hon chnh, cng cú th l tng b phn, tng chi
tit sn phm.
Khoa quản trị kinh doanh Nguyễn Minh
Hạnh-Q7K2
16
Luận văn tốt nghiệp Đại học Công Đoàn
Nh vy, i tng tớnh giỏ thnh cú th l tng lot sn
phm hay tng sn phm n chic, thnh phm, na thnh
phm hoc cỏc chi tit, ph tựng.
Vic xỏc nh ỳng n i tng tớnh giỏ thnh l cn
c m cỏc phiu tớnh giỏ thnh sn phm trong k, l c s
xỏc nh kt qu sn xut kinh doanh ca doanh nghip.
1.2.2.2. K tớnh giỏ thnh.
K tớnh giỏ thnh l thi k m b phn k toỏn giỏ thnh

bng tớnh giỏ thnh, sn phm (chi tit giỏ thnh), la chn
phng phỏp tớnh giỏ thnh thớch hp, t chc cụng vic tớnh
giỏ thnh hp lý, phc v cho vic qun lý v kim tra tỡnh hỡnh
thc hin k hoch giỏ thnh v tớnh toỏn hiu qu kinh doanh
ca doanh nghip.
Tuy nhiờn, gia i tng tp hp chi phớ sn xut v i
tng tớnh giỏ thnh li cú mi quan h mt thit vi nhau. S
liu v chi phớ sn xut ó tp hp c trong k theo tng i
tng tp hp chi phớ sn xut l c s v cn c tớnh giỏ
thnh v giỏ thnh n v. Cú th mt i tng tp hp chi phớ
sn xut phự hp vi mt i tng tớnh giỏ thnh (nh i
tng tp hp chi phớ l phõn xng, phõn xng ch sn xut
mt loi sn phm). Cng cú th mt i tng k toỏn tp hp
chi phớ sn xut bao gm nhiu i tng tớnh giỏ thnh (mt
phõn xng sn xut nhiu loi sn phm) v ngc li mt i
tng tớnh giỏ thnh li bao gm nhiu i tng k toỏn tp
hp chi phớ sn xut (trng hp nhiu phõn xng cựng tham
gia sn xut mt loi sn phm)
1.3. Phng phỏp k toỏn tp hp chi phớ sn xut.
1.3.1. K toỏn tp hp chi phớ nguyờn vt liu trc
tip
1.3.1.1. Khỏi nim, cỏch thc tp hp phõn b.
Khoa quản trị kinh doanh Nguyễn Minh
Hạnh-Q7K2
18
Luận văn tốt nghiệp Đại học Công Đoàn
a) Khỏi nim:
Chi phớ nguyờn vt liu trc tip hay chi phớ vt t trc tip
l cỏc chi phớ v vt liu, nguyờn liu, nhiờn liu v ng lc
tiờu dựng trc tip cho sn xut sn phm ca doanh nghip

phm. K toỏn cn c vo cỏc chng t gc (Phiu xut kho )
v cỏc phng phỏp xỏc nh tr giỏ nguyờn vt liu xut dựng
hch toỏn trc tip vo tng i tng tp hp chi phớ.
- Phng phỏp phõn b giỏn tip: ỏp dng trong trng
hp chi phớ nguyờn vt liu trc tip cú liờn quan n nhiu i
tng k toỏn tp hp chi phớ. tp hp chi phớ cho tng i
tng, k toỏn phi tin hnh tớnh toỏn v phõn b chi phớ cho
tng i tng da trờn cỏc tiờu thc phõn b. Tiờu thc phõn
b thng dựng l phõn b theo nh mc tiờu hao, theo h s,
theo trng lng, s lng sn phm.

Quỏ trỡnh phõn b : gm 2 bc:
- Bc 1:Xỏc nh h s phõn b chi phớ (H)
H
=
Tng chi phớ NVLTT cn
phõn b
=
C
i
T
i
- Bc 2: Tớnh s chi phớ phõn b cho tng i tng
(Ci)
Ci = Ti x H
Vi Ti l i lng ca tiờu chun phõn b ca i tng i
1.3.1.2.Ti khon k toỏn s dng, phng phỏp hch
toỏn.
a) Ti khon k toỏn s dng:
theo dừi cỏc khon chi phớ nguyờn vt liu trc tip k

phm sn xut hoc gi cụng nh mc hay thc t.
- i vi tin lng chớnh ca cụng nhõn sn xut thỡ
thng phõn b theo t l tin lng nh mc hoc gi cụng
nh mc.

Khoa quản trị kinh doanh Nguyễn Minh
Hạnh-Q7K2
21
Luận văn tốt nghiệp Đại học Công Đoàn
Tng tin lng chớnh ca
Tin lng
CNSX cn phõn b
Tin lng chớnh ca nh
mc CNSX phõn b cho SP A =

(theo tin lng nh mc) Tng tin lng nh mc
ca SP A
ca cỏc sn phm
- i vi tin lng ph ca cụng nhõn sn xut thỡ
thng phõn b theo t l lng chớnh ca cụng nhõn sn xut.
Tng tin lng ph ca Tin
lng
CNSX cn phõn b chớnh
ca
Tin lng ph ca
CNSX phõn b = sn
phm A
cho SP A Tng tin lng chớnh
ca cỏc sn phm
- i vi cỏc khon chi phớ v BHXH, BHYT, KPC thỡ

thnh hay cha.
Theo chun mc s 02 - Hng tn kho (H thng chun
mc k toỏn Vit Nam, Quyt nh s 149/2001/Q-BTC
ngy31/12/2001) thỡ chi phớ sn xut chung c chi tit thnh
chi phớ sn xut chung c nh v chi phớ sn xut chung bin
i.
- Chi phớ sn xut chung c nh l nhng chi phớ sn
xut giỏn tip, thng khụng thay i theo s lng sn phm
sn xut nh: chi phớ khu hao, chi phớ bo dng mỏy múc
Khoa quản trị kinh doanh Nguyễn Minh
Hạnh-Q7K2
23
Luận văn tốt nghiệp Đại học Công Đoàn
thit b, nh xng v chi phớ qun lý hnh chớnh cỏc phõn
xng sn xut.
Chi phớ sn xut chung c nh phõn b vo chi phớ ch
bin cho mi n v sn phm c da trờn cụng sut bỡnh
thng ca mỏy múc sn xut. Cụng sut bỡnh thng l s
lng sn phm t c mc trung bỡnh trong cỏc iu kin
sn xut bỡnh thng.
+ Trng hp mc sn phm thc t sn xut ra cao hn
cụng sut bỡnh thng thỡ chi phớ sn xut chung c nh c
phõn b cho mi n v sn phm theo chi phớ thc t phỏt
sinh.
+ Trng hp mc sn phm thc t sn xut ra thp hn
cụng sut bỡnh thng thỡ chi phớ sn xut chung c nh ch
c phõn b vo chi phớ ch bin cho mi n v sn phm
theo mc cụng sut bỡnh thng. Khon chi phớ sn xut chung
khụng phõn b c ghi nhn l chi phớ sn xut, kinh doanh
trong k.

- Cui k, phõn b v kt chuyn chi phớ sn xut
chung c nh vo chi phớ ch bin cho mi n v sn phm
theo mc cụng sut bỡnh thng, k toỏn ghi:
N TK 154 - Chi phớ sn xut kinh doanh d
dang.
Cú TK 627 - Chi phớ sn xut chung (Chi tit
chi phớ sn xut chung c nh)
- Trng hp mc sn phm thc t sn xut ra thp hn
cụng sut bỡnh thng thỡ k toỏn phi tớnh v xỏc nh chi phớ
sn xut chung c nh phõn b vo chi phớ ch bin cho mi
n v sn phm theo mc cụng sut bỡnh thng. Khon chi
phớ sn xut chung c nh khụng phõn b (khụng tớnh vo giỏ
thnh sn phm s chờnh lch gia tng chi phớ sn xut
chung c nh thc t phỏt sinh ln hn chi phớ sn xut chung
Khoa quản trị kinh doanh Nguyễn Minh
Hạnh-Q7K2
25